II SAB/Gl 19/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W.F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania, w terminie dwóch miesięcy aktu załatwiającego wniosek skarżącego z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz stwierdza, iż przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 16 lipca 2013 r., które wpłynęło do Urzędu Wojewódzkiego w K. dnia 23 lipca 2013 r. pełnomocnik W. F. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat ślusarski o specjalności tokarstwo, położonego w Z. na działce nr [...]. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż objęty zmianą pozwolenia na użytkowanie budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec nierozpatrzenia tego wniosku przez Wojewodę [...] pełnomocnik W. F. w piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucił, że Wojewoda nie powziął "żadnych konkretnych czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie". Powołał się przy tym na treść art. 35 i art. 36 kpa stwierdzając, że sprawa nie tylko nie została załatwiona ale organ nie zawiadomił nawet strony o przyczynach zwłoki. W skardze do sądu administracyjnego z dnia 21 stycznia 2014 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w ww. sprawie pełnomocnik W. F. wniósł o stwierdzenie przewlekłości tego postępowania, wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny i zobowiązanie go do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że chociaż od wszczęcia postępowania upłynęło już pół roku sprawa nie została rozstrzygnięta decyzją. Strona nie została też powiadomiona o przyczynach zwłoki. Postępowanie prowadzone jest przewlekle. Działania organu sprowadzały się jedynie do wysyłania pism o prawie identycznej treści do różnych organów administracji publicznej, w znacznych odstępach czasu. Organ działał zatem niezgodnie z treścią art. 12 kpa. Niezbędnych informacji mógł też uzyskać za pomocą telefonu, co przyspieszyłoby dokonanie niezbędnych ustaleń. Kierowanie do pełnomocnika strony odpisów pism adresowanych do różnych organów nie stanowi przy tym realizacji obowiązku wynikającego z treści art. 36 kpa. Nadto organ powinien zwrócić się do właściciela budynku objętego decyzją, której stwierdzenia nieważności dotyczy postępowanie o udzielenie informacji czy dysponuje pozwoleniem na jego budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie przedstawiając czynności, które w sprawie zostały podjęte. Podał, że strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania zawiadomieniem z dnia 3 marca 2014 r., gdyż dopiero przy piśmie z dnia 27 stycznia 2014 r. organ otrzymał wypożyczone z NSA akta postępowania administracyjnego, w których znajdowały się niezbędne dokumenty. Wszczęcie postępowania bez wcześniejszego odnalezienia niezbędnej dokumentacji stanowiłoby jego istotną wadę mogącą wpływać na rozstrzygnięcie sprawy. W piśmie procesowym z dnia 22 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując skargę dodatkowo zarzucił, że również po wypożyczeniu z NSA akt administracyjnych organ nie podjął w sprawie efektywnych czynności i nie załatwił jej przez wydanie decyzji. Jak wynika z notatki urzędowej z dnia 5 czerwca 2014 r. (k. 34 akt sądowych) dotychczas objęta skargą sprawa nie została załatwiona przez wydanie decyzji. Zdaniem Sądu warunki formalne skargi zostały zachowane w sytuacji, gdy nazwane skargą pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 26 listopada 2013 r. skierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało potraktować jako zażalenie o jakim mowa w art. 52 § 2 ustawy p.p.s.a. i art. 37 § 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania zasługuje na uwzględnienie. Jak to zasadnie w niej podniesiono powszechnie pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć prowadzenie go w sposób opieszały poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu oraz podejmowanie czynności nieefektywnych, które przy prawidłowym prowadzeniu postępowania można uznać za zbędne. Taka sytuacja zachodzi zdaniem Sądu w niniejszej sprawie. Zgodzić się całkowicie trzeba z Wojewodą, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, konieczne jest dysponowanie co najmniej potwierdzoną za zgodność kopią takiej decyzji. Nie oznacza to jednak, że poszukiwanie takiego dokumentu ma być mało efektywne i prowadzone w przewlekły sposób. Przede wszystkim organ powinien zwrócić się zarówno do pełnomocnika wnioskującego o stwierdzenie nieważności jak i do adresata objętej wnioskiem decyzji (pomijając oczywiście wcześniejsze zwrócenie się do organu, który decyzję wydał, względnie jego następcy) o przedłożenie takiego dokumentu, a w przypadku jego braku o wskazanie gdzie on się znajduje. Nadto skoro we wniosku stwierdzono, że dołączona do niego fotokopia decyzji znajduje się w aktach WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 1314/12, to celowym było niezwłoczne zwrócenie się o wypożyczenie dołączonych do tej sprawy akt administracyjnych celem zaznajomienia się z ich treścią pod kątem ich przydatności na użytek sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności. W pierwszej kolejności organ powinien jednak wezwać składającego wniosek (w niniejszej sprawie jego pełnomocnika) w trybie art. 50 § 1 kpa o złożenie szczegółowych wyjaśnień pozwalających na zorientowanie się gdzie objęta wnioskiem decyzja i dotyczące jej akta administracyjne się znajdują, jakie dotychczas toczyły się w związku z tą decyzją postępowania, przez jakie organy były prowadzone i jakie zapadły w nich ewentualne orzeczenia. Zgodzić się też trzeba ze skarżącym, że co do niektórych okoliczności organ mógł podjąć wiadomość np. w oparciu o rozmowy telefoniczne, których wynik mógł być odnotowany w formie adnotacji urzędowych (art. 77 kpa). W konsekwencji nie może budzić wątpliwości, że postępowanie było też prowadzone z naruszeniem treści art. 12 i art. 8 kpa. Nadto pomijając kierunek podejmowanych przez organy czynności jako mało efektywnych należy zgodzić się ze skarżącym, że nie była uzasadniona długość przerw pomiędzy tymi czynnościami. Również ta okoliczność świadczy o przewlekłości postępowania. Wobec powyższego orzekając na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a,.) Sąd zobowiązał Wojewodę [...] do wydania w terminie dwóch miesięcy (liczonych zgodnie z treścią art. 286 § 2 tej ustawy) aktu załatwiającego wniosek skarżącego z dnia 16 lipca 2013 r. o stwierdzenie nieważności wymienionej w nim decyzji. Wyznaczając termin Sąd uwzględnił treść art. 35 § 3 kpa oraz miał na uwadze, że w związku z upływem długiego czasu od wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności oraz od powstania spornego budynku sprawa wymaga większego nakładu pracy. Stwierdzona przewlekłość nie miała zdaniem Sądu miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a to w sytuacji gdy podejmowane czynności zmierzały w istocie do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wszczęcia postępowania i rozpoznania sprawy. W tym względzie Sąd miał też na uwadze, że również strona skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie wykazała należytej inicjatywy zmierzającej do wskazania dokumentów i akt postępowania istotnych w sprawie, o których uzyskanie zabiegał organ, a o których skarżący miał niewątpliwie wiadomości jako strona postępowań przed organami nadzoru budowlanego i w postępowaniu sądowym. Z tego też względu wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na uwzględnienie nie zasługiwał. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 2 i § 18 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ... (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). sw