II SAB/Gl 22/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi A. L. – G. i G. G. na bezczynność Starosty M. w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia 7 listopada 2016 r. skarżący G. G. wystąpił do Starosty [...] o wyłączenie z zasobu geodezyjnego operatów geodezyjnych, sporządzonych przez: 1) P. K. w dniu [...] r. nr [...], który stanowił podstawę wydania decyzji o podziale nieruchomości M. i K. B. (decyzja Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r., której nieważność stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r.), 2) J. L. w dniu [...] r. nr [...], który stanowił podstawę wydania orzeczenia Sądu Rejonowego w M. w sprawie sygn. akt [...]. W odpowiedzi Starosta [...] pismem z dnia [...] r. poinformował, że sprawę wyłączenia powyższych operatów zbada komisja powołana w trybie § 27 rozp. Min. Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1183), o ustaleniach której zostanie poinformowany. Następnie wnioskiem z dnia 18 listopada 2016 r. skarżąca A. L. zwróciła się do Starosty [...] o wyłączenie obu operatów z zasobu geodezyjnego jako sporządzonych z naruszeniem prawa, gdyż powstały działki bez granic, co uniemożliwia im ogrodzenie ich nieruchomości. W odpowiedzi Starosta [...] pismem z dnia [...] r. poinformował że oba operaty były przedmiotem kontroli pod względem technicznym zgodnie z § 9 ust. 1 rozp. Min. Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 listopada 2001 r. w sprawie zgłoszenia prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837). Nie stwierdzono wówczas wad, usterek lub nieprawidłowości w dostarczonej dokumentacji, co spowodowało ich przyjęcie do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego zgodnie z § 10 cyt. rozp. Sprawę wyłączenia tych operatów z zasobu zbada zaś komisja zgodnie z § 27 rozp. z 2013 r. (wyżej już powołanego). Powołana Komisja w dniu [...] r. stwierdziła brak podstaw do wyłączenia obu operatów technicznych z zasobu, gdyż stanowiły one podstawę ujawnienia w operacie gruntów i budynków stanu zgodnie z orzeczeniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości, którego integralną część stanowiły wyniki pracy geodezyjnej KERG [...]. Następnie procedura przyjęcia do zasobu dokumentacji geodezyjnej i prawidłowość wprowadzenia zmian w ewidencji odnośnie działek 1 i 2, których właścicielami są skarżący, była przedmiotem kontroli w trybie art. 9 ust. 2, 3 i 5 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W sprawozdaniu z kontroli, które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w dniu [...] r., stwierdzono nieprawidłowości, polegające na: - nierzetelnej kontroli dokumentacji technicznej, która zawierała wady i usterki, - braku podstaw do włączenia dokumentacji do zasobu z powodu niewskazania pozytywnego wyniku kontroli, - uwierzytelnieniu materiałów przeznaczonych dla zamawiającego datą wpisania do ewidencji wcześniejszą niż data wykazana na okładce operatu. Jednak kontrolujący stwierdzili, że przepisy w tym zakresie już nie obowiązują. Stąd też jako zalecenia pokontrolne wskazano: - podjęcie działań w celu prawidłowego wykazania w operacie ewidencji atrybutów punktów granicznych i oznaczenia źródła pochodzenia (KERG) z materiału operatu [...], - doprowadzenie do zgodności stanu wykazanego w ewidencji dla działek skarżących ze stanem prawnym aktualnie obowiązującym, dokumentami źródłowymi przyjętymi do zasobu. W tym stanie rzeczy Starosta [...] pismem z dnia [...] r. powiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji stanu wykazanego w ewidencji gruntów i budynków dla zachodniej granicy działek skarżących – ze stanem wynikającym z aktualnie obowiązujących przepisów, dokumentami źródłowymi i stanu faktycznego. Pismem z dnia 29 marca 2018 r. skarżący wystąpili z ponagleniem w związku z przewlekłym prowadzeniem ich postępowania z ich wniosków złożonych w październiku i listopadzie 2016 r. o usunięcie fałszywego operatu i przywrócenie stanu poprzedniego. Ich zdaniem, wszczęte postępowanie jest zaś niezgodne z ich inicjatywą. Ponaglenie to przekazano Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. W odpowiedzi organ II instancji pismem z dnia [...] r. poinformował skarżących, że Starosta [...] podjął działania mające na celu realizację zaleceń pokontrolnych i brak podstaw do wskazania sposobu zakończenia sprawy – poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub ujawnienia stanu nowego. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] orzekł o aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzenie atrybutów punktów granicznych na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. sygn. akt [...] oraz dokumentacji geodezyjnej, przyjętej pod numerem KERG [...], którego zdaniem organu do tej pory nie podważono. Jednakże wskutek odwołania skarżących, decyzją z dnia [...] r., która wpłynęła do organu I instancji w dniu [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu śmierci jednej ze stron. Od decyzji tej skarżący wnieśli sprzeciw. Skargę na bezczynność Starosty [...] w załatwieniu wniosków z października i listopada 2016 r. A. L. i G. G. wnieśli za pośrednictwem organu w dniu 18 kwietnia 2018 r. Skarżący zarzucili, że organ nie wykonał zalecań pokontrolnych poprzez spowodowanie powrotu stanu granic ich działki do stanu sprzed przyjęcia niekompletnego i niezgodnego operatu w 2001 r., z pominięciem ich poprzedników prawnych. Ich zdaniem, wszczęte przez organ z urzędu postępowanie nie dotyczyło ich wniosku, stąd też winno zostać umorzone, zaś wadliwy operat należy wycofać z zasobu. Stąd też domagali się zadośćuczynienia, naprawienia błędów i usunięcia szkody. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] zrelacjonował przebieg postępowania i przyczyny jego wszczęcia celem realizacji zaleceń pokontrolnych. Podał, że w toku postępowania skarżący, złożyli kilkanaście pism, na które udzielano im pisemnej odpowiedzi. Wyjaśnił, że do przedmiotowego postępowania administracyjnego zostały pozyskane dowody w ramach implementacji dokumentów geodezyjnych ze sprawy nr [...]. Natomiast dokumenty geodezyjne powstałe w ramach wykonania spornej sprawy stanowią integralną część prawomocnego postanowienia w sprawie [...] i nadają operatowi z 2001 r. wartość użytkową. Nadto, przed sądem toczy się sprawa o rozgraniczenie powyższych działek (sygn. akt [...], poprzednio [...]). Skarżący w kolejnym piśmie z dnia 2 lipca 2018 r. wskazali na niekompletność akt i zatajenie faktu, że to oni zainicjonowali postępowanie w październiku 2016 r. W piśmie z dnia 4 lipca 2018 r. skarżący powtórnie wskazali na wady operatu i przewlekłość postępowania. Do pisma dołączono korespondencję do organu z dat 24 listopada 2017 r. (2 pisma), 27 listopada 2017 r. (2 pisma), i 29 grudnia 2017 r. oraz z dnia 29 grudnia 2017 r. skierowane do organu wyższego stopnia. Organ administracji pismem z dnia [...] r. podał, że od listopada 2016 r. prowadzona była korespondencja ze skarżącymi oraz innymi organami i sądami. Postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków wszczęto zaś z urzędu w dniu [...] r. Na wezwanie sądu organ kolejnym pismem z dnia [...] r. podał, że decyzja tego organu została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia z powodu jej skierowania do osoby zmarłej. W związku z tym podjęto działania mające na celu ustalenie kręgu stron na podstawie akt sprawy cywilnej. Skarżący w kolejnych pismach z dnia 10 września 2018 r. dołączyli 8 ich pism kierowanych do Starosty [...] z dat 4 i 6 września 2018 r. Z kolei w piśmie z dnia 11 września 2018 r. skarżący ponownie wskazali na bezczynność organu z powodu nierozpoznania ich wniosku. O ile jego treść budziła wątpliwości, organ winien ich wezwać o sprecyzowanie żądań, a następnie podjąć decyzję, od której przysługiwałoby odwołanie. Wyjaśnili, że oczekiwali wydania decyzji o wycofaniu operatu jako załącznika do unieważnionej decyzji podziałowej. Tymczasem starosta sięgnął po procedurę naprawczą. Podali, że ich poprzednicy prawni nie brali udziału w sprawie sądowej sygn. akt [...], gdyż nie dotyczyła ich działek. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu jest nieuzasadniona. Z treści licznych pism skarżących wynika bowiem, że oczekują wskazania przez sąd sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, co jest niedopuszczalne w niniejszej sprawie. Z mocy art. 37 § 1 pkt 1 i 2 kpa, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), bądź postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Pisma skarżących z listopada 2016 r. dotyczące wyłączenia wskazanych wyżej operatów z zasobu, nie mogły skutecznie zainicjować postępowania administracyjnego. Z mocy art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101), informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, m.in. wskutek wykrycia błędnych informacji, bądź na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Skarżący nie są właścicielami nieruchomości, dla których sporządzono sporny operat. Do wniosku nie dołączyli żadnych dokumentów. Stąd też nie są podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o aktualizację danych ujawnionych w ewidencji (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 919/17, LEX nr 2485835). Wszczęcie postępowania aktualizacyjnego z powodu wykrycia błędnych informacji dopuszczalne jest zatem wyłącznie z urzędu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1915/17, LEX nr 2480788). Ewidencja ma charakter deklaratoryjny, stąd organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów na tle własności o granice, czy powierzchnie działek. W konsekwencji, w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania dopuszczalne było tylko z urzędu. W każdym wypadku prowadzone jest też postępowanie o aktualizację danych, nawet jeżeli chodzi o wykrycie błędnych informacji, co może obejmować wyłącznie błędy oczywiste. Zasadnie zatem organ ewidencyjny wskutek pism skarżących wdrożył czynności, zmierzające do oceny prawidłowości operatu ewidencyjnego, powołując w tym celu komisję. Następnie wdrożył z urzędu postępowanie aktualizacyjne na podstawie wyników kontroli organu wyższego stopnia. Postępowanie to wszczęto w dniu [...] r. a zakończono w dniu [...] r. poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Zatem załatwienie sprawy nastąpiło w terminie dwumiesięcznym, wynikającym z art. 35 § 3 kpa. Brak zatem podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Niezadowolenie skarżących ze sposobu załatwienia sprawy nie może zaś uzasadniać uwzględnienia skargi. Jak już wyżej wyjaśniono, sposób załatwienia sprawy nie stanowi przedmiotu kontroli sądowej w wyniku skargi na bezczynność organu. W każdym zaś przypadku prowadzone winno być postępowanie o aktualizację danych, ujawnionych w ewidencji. Aktualizacja danych następuje poprzez wycofanie błędnych informacji, jak i dokonanie zmian w formie ich zastąpienia nowymi, aktualnymi danymi. Stąd też organ ewidencyjny nie mógł prowadzić równolegle dwóch postępowań, dotyczących danych ujawnionych w ewidencji. Oczywiście można też rozważać, czy z uwagi na oczywisty brak legitymacji skarżących do złożenia wniosku na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ ewidencyjny nie był zobligowany do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 kpa o odmowie wszczęcia postępowania na żądanie skarżących. Jednak w tej sytuacji, gdy organ ten potraktował pismo skarżących jako informację, mogącą uzasadniać wszczęcie postępowania z urzędu i podjął działania w celu oceny prawidłowości sporządzenia przedmiotowego operatu, sąd administracyjny uznał, że taki stan rzeczy nie uzasadnia przyjęcia bezczynności organu w załatwieniu sprawy administracyjnej. Skarżący oczekiwali bowiem decyzji o "wycofaniu" wadliwego operatu, a nie – wdrożenia procedury naprawczej. Kwestia ta wchodzi zaś w ocenę sposobu załatwienia sprawy, co nie jest dopuszczalne w ramach niniejszego postępowania sądowego. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia art. 35 § 3 kpa z powodu przekroczenia terminu załatwienia sprawy o aktualizację danych, ujawnionych w ewidencji, wszczętej z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 cyt. ustawy. ec