II SAB/Gl 240/25
PostanowienieWSA w Gliwicach2026-02-19
Skład orzekający: Asesor WSA Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę częściowo ubezwłasnowolnioną, która nie została zatwierdzona przez ustanowionego dla niej kuratora i zawiera braki formalne, powinna zostać odrzucona?Ratio decidendi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy. Osoba częściowo ubezwłasnowolniona nie może samodzielnie występować w postępowaniu sądowym, a jej czynności wymagają potwierdzenia przez kuratora. Brak takiego potwierdzenia oraz nieusunięcie braków formalnych skargi (np. brak numeru PESEL kuratora) skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.Stan faktyczny
Z. K., osoba częściowo ubezwłasnowolniona, wniosła osobiście skargę na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie wymeldowania. Sąd wezwał ustanowionego dla skarżącego kuratora do zatwierdzenia czynności skarżącego oraz do usunięcia braków formalnych skargi, w tym podania numeru PESEL kuratora i podpisania skargi. Kurator nie zareagowała na wezwanie. W związku z brakiem działania kuratora i nieusunięciem braków formalnych, sąd postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Aneta Majowska, , , po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Pismem z dnia 26 listopada 2025 r. Z. K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie wymeldowania.
Na podstawie akt administracyjnych ustalono, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B., Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r., sygn. akt [...], ustanowiono dla częściowo ubezwłasnowolnionego skarżącego kuratelę oraz na kuratora powołano siostrę B. K. (karta nr 156 akt administracyjnych).
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 grudnia 2025 r., pismem z dnia 7 stycznia 2026 r., wezwano kuratora skarżącego do zatwierdzenia czynności dokonanych przez skarżącego osobiście, wniesienia skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto wezwano kuratora skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia skargi - przez podanie numeru Pesel kuratora oraz podpisanie skargi.
Na powyższe wezwanie doręczone w dniu 9 stycznia 2026 r. Kurator skarżącego nie udzieliła odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy.
Stosownie do art. 26 § 1 i 2 p.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, a osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie. Osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego (art. 27 p.p.s.a.).
Osoba fizyczna niemająca zdolności procesowej to zatem zarówno osoba niemająca w ogóle zdolności procesowej, jak i osoba posiadająca ograniczoną zdolność procesową, gdy chodzi o sprawy, w których nie może dokonywać czynności samodzielnie.
Przedstawicielem ustawowym osoby ubezwłasnowolnionej częściowo jest kurator ustanowiony przez sąd. Czynności w postępowaniu sądowym za stronę, która nie ma zdolności procesowej może podejmować jej przedstawiciel ustawowy. Oznacza to, że czynności podejmowane przez stronę niemającą zdolności procesowej, z pominięciem kuratora, który jest jej przedstawicielem ustawowym i został umocowany do jej reprezentowania, nie mogą wywołać skutku w postaci merytorycznego rozpoznania przez sąd zgłoszonych przez nią wniosków i środków odwoławczych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt II OZ 636/05).
Skarżący jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona nie może samodzielnie występować w niniejszym postępowaniu sądowym. Z akt sprawy wynika, że skarżący sporządził i wniósł skargę osobiście. Kurator nie potwierdziła natomiast czynności dokonanych przez skarżącego, czyli m.in. wniesienia skargi do Sądu.
Należy również wskazać, że kurator nie uzupełniła braku formalnego skargi, o brakujący numer Pesel. Natomiast zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer Pesel strony będącej osobą fizyczną, wnoszącej pismo oraz numer Pesel jej przedstawiciela ustawowego.
Wobec tego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło