II SAB/Gl 43/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za postój w strefie płatnego parkowania postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 8 marca 2021 r., S. K. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za postój w strefie płatnego parkowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. (dalej: organ), wskazał, że sprawa pomiędzy skarżącym a organem, dotycząca tego samego przedmiotu została już prawomocnie osądzona (sygn. akt II SAB/Gl 16/19), w związku z czym organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 ust. 4 p.p.s.a. Jednocześnie organ zaznaczył, że wniosek skarżącego jest bezzasadny, bowiem zgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, nie doszło do nadpłaty ze strony skarżącego, który na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie miasta C., nie posiadając ważnego biletu parkingowego zobowiązany był do zapłaty dodatkowej opłaty za nieopłacony postój. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, jednak z innych powodów niż organ wywodzi w odpowiedzi na skargę. Na wstępie wskazać należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo sprawdzenie, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Ustalenie niedopuszczalności drogi sądowej jest podstawą odrzucenia skargi. Przedmiot postępowania przed sądami administracyjnymi regulowany jest w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2010 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej: K.p.a.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., zwanej dalej: "O.p.") oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przenosząc powyższą regulację na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy przywołać art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.), zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie tych opłat pobiera się opłatę dodatkową (art. 13f ust. 1 cyt. ustawy). Jest ona pobierana przez zarząd drogi, a w przypadku jego braku przez zarządcę drogi (ust.3). Opłata dodatkowa za parkowanie pojazdu wraz z odsetkami za zwłokę podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowi zatem art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 40d ust. 2 tej ustawy. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa, a ich niewykonanie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61; postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 11963/14- dostępne w bazie orzeczeń CBOS). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Skoro wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, to również nie jest dopuszczalne składanie skargi na bezczynność w sprawie zwrotu nadpłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Na marginesie wskazać trzeba, że w sprawie tej wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2019 r., sygn. I OSK 2298/19, jednakże wbrew stanowisku organu nie może to być podstawa odrzucenia skargi. Odrzuceniu ze względu na res iudicata będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość przedmiotową (tożsamość sprawy) i tożsamość podmiotową (tożsamość stron) wydany został prawomocny wyrok. Nie można przyjąć, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, jeżeli skarga została odrzucona prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, ponieważ orzeczenie takie oznacza jedynie, że sąd sprawy nie rozpoznawał z powodu niedopuszczalności skargi (por. szerzej J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu, 2008, s. 204; post. NSA z 24.3.2005 r., OSK 1665/04, Legalis). Mając na względzie powyższe Sąd postanowił orzec jak w sentencji uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.