II SAB/Gl 48/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. w przedmiocie legalności obiektu budowlanego p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę 2) odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. J. D. wniósł za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na bezczynność tegoż organu polegającą na niezałatwieniu sprawy legalności obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ zawnioskował o jej oddalenie. Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II zobowiązał skarżącego do wykazania, że przed złożeniem skargi wystąpił on w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. : Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., z zażaleniem do organu wyższego stopnia (tj. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.) na niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. Skarżący wezwany został także do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie jej odpisu, poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, celem doręczenia stronie postępowania. Na dokonanie wskazanych czynności wyznaczono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Nadto w związku z sformułowanym w piśmie z dnia [...] r. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przesłano skarżącemu urzędowy formularz druku PPF celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia [...] r., poinformował, iż nie składał zażalenia. W załączeniu nadesłał m.in. odpis skargi oraz złożony na urzędowym formularzu wniosek o prawo pomocy. W związku z niejasnym sprecyzowaniem zakresu wniosku, skarżący zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 9 stycznia 2012 r. zobowiązany został do jednoznacznego oświadczenia, czy wnosi o zwolnienie od kosztów sądów i ustanowienie adwokata - w terminie 5 dni, pod rygorem przyjęcia, iż wniosek o prawo pomocy obejmuje jedynie zwolnienie od kosztów sądowych. Do dnia dzisiejszego skarżący nie ustosunkował się do powołanego wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Jak wynika z treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną p.p.s.a. dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis wprowadza zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, środkiem tego rodzaju jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.). Skarżący jednakże nie wyczerpał toku prawnego przewidzianego w procedurze administracyjnej, a mianowicie nie złożył zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia. W tym stanie rzeczy, skoro skarga złożona została bez zachowania wymaganego prawem trybu, to skargę taką, jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I OZ 918/09 – umieszczony w systemie komputerowym LEX nr 573308). W konsekwencji skoro brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i skutkuje odrzuceniem skargi, to do oceny wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa zastosowanie będzie miał art. 247 p.p.s.a. Zatem jeśli bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, jak wykazują to powyższe rozważania, skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nie może zostać uwzględniona jako oczywiście bezzasadna, to tym samym na uwzględnienie nie zasługuje wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 2 sentencji postanowienia.