II SAB/Gl 49/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2021r. sprawy ze skargi Gminy C. na bezczynność Marszałka Województwa [...] w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzewa oddala skargę. Pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. skarżąca Gmina C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Marszałka Województwa Śląskiego (dalej też jako Marszałek lub organ) w zakresie postępowania administracyjnego w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku dotyczącego zezwolenia na usunięcie 3 szt. drzew zlokalizowanych przy ul. [...] w C., na działce geodezyjnej nr 1 obręb [...]. Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku wyznaczając odpowiedni termin do jego załatwienia; 2. przeprowadzenie dowodu z dołączonych i stanowiących załącznik do sprawy dokumentów; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Na wstępie uzasadnienia skarżąca wskazała, że skargę poprzedziła wniesieniem ponaglenia w trybie art. 37 Kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach za pośrednictwem organu. Po jego rozpoznaniu postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej też jako SKO lub Kolegium) stwierdziło, że organ nie dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 Kpa. Dalej skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy wskazując m.in., że pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. (według daty wpływu do organu) Wspólnota Mieszkaniowa "A" w C. (dalej też jako Wspólnota lub Wspólnota Mieszkaniowa) przekazała do organu wniosek dot. zezwolenia na usunięcie w/w drzew, zlokalizowanych na działce stanowiącej współwłasność skarżącej i innych członków tej Wspólnoty. Pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. organ przesłał powyższy wniosek Prezydentowi Miasta C. wskazując organ gminy jako właściwy do jego rozpatrzenia. Tymczasem zdaniem skarżącej to Marszałek władny jest wydać w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie decyzyjne. Rozważając stan prawny towarzyszący postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, skarżąca odwołała się do przepisów art. 83 - 90 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55, zwanej dalej u.o.p.). W jej ocenie czynnikiem decydującym o właściwości organu jest własność nieruchomości, na której rosną drzewa lub krzewy objęte wnioskiem o ich usunięcie. Jeżeli właścicielem takiej posesji jest gmina, to organem właściwym do rozpatrzenia podania będzie starosta. W analogiczny sposób należy traktować również nieruchomości, których gmina jest współwłaścicielem. Skoro bowiem do współwłasności bez względu na wielkość udziałów stosujemy przepisy o własności, to bez względu na wielkość udziału gmina podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy zgodnie z regułami wynikającymi z art. 90 u.o.p. Skarżąca w zakresie wątpliwości związanych z właściwością organów administracji w sprawie wydawania zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów powołała się na uchwałę NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (dotyczącą sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości będącej własnością miasta na prawach powiatu). Reasumując skarżąca podkreśliła też, że w przedmiotowej sprawie gmina posiada własny interes prawny w postępowaniu. Dlatego też zapis art. 90 ust. 2 u.o.p. wskazuje na właściwość marszałka województwa do wydania w określonych sytuacjach decyzji wymienionych w art. 83-89 u.o.p. Złożony w niniejszej sprawie wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 8 stycznia 2021 r. został przekazany Marszałkowi Województwa Śląskiego, który jako organ właściwy w sprawie mógł i powinien ją rozpoznać merytorycznie. Organ przekazał jednak wniosek do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta C. (dalej też jako Prezydent). Zdaniem skarżącej Prezydent nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie, gdyż wydana ewentualnie przez niego decyzja byłaby dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 Kpa). W tej sytuacji skarżąca stwierdziła, że Marszałek nie rozpoznał wniosku z dnia 8 stycznia 2021 r. w terminie ustawowym, określonym w art. 35 § 3, ani w art. 36 Kpa, co uzasadnia skargę na bezczynność. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarga na bezczynność jest bezzasadna, ponieważ w/w wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej został przekazany Prezydentowi Miasta C. w trybie art. 65 Kpa i to on obecnie prowadzi postępowanie w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że art. 90 u.o.p. ma zastosowanie jedynie jeżeli nieruchomość, na której rośnie drzewo w całości stanowi własność gminy. Współwłasność lub własność częściowa (własność tylko jednej z dwóch działek, na której ewentualnie rośnie drzewo) nie zostały tam wymienione. W tej sytuacji organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest właściwy miejscowo prezydent miasta. Organ zakwestionował ponadto legitymację skargową Gminy zwracając uwagę, że inicjatorem i stroną postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Jakkolwiek biorąc pod uwagę argumentację obu stron należy stwierdzić, że w istocie doszło pomiędzy nimi do sporu o właściwość, to skarżąca w sposób niebudzący wątpliwości przedmiotem swojej skargi uczyniła bezczynność organu, dając temu jednoznaczny wyraz w sformułowanych wnioskach oraz powołanej podstawie prawnej. To z kolei oznacza, że tak wyznaczone granice sprawy wiążą Sąd na podstawie art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Podkreślenia wymaga też w związku z tym, że rozstrzygnięcie sporu o właściwość bądź też sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie przez tut. Sąd, stanowiłaby naruszenie przepisów o właściwości, albowiem kognicja wojewódzkich sądów administracyjnych nie rozciąga się na tego rodzaju sprawy (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania skargi na bezczynność organu polegającą na niezałatwieniu w terminie wniosku Wspólnoty z dnia 8 stycznia 2021 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie wymienionych w nim drzew, należało rozważyć, czy skarżącej przysługiwała legitymacja skargowa w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że skuteczną skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może wnieść tylko strona postępowania. Jeżeli bowiem skarga na bezczynność organu zostanie wniesiona przez osobę, która nie posiada przymiotu strony, podlega oddaleniu (por. wyroki NSA z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1347/04 oraz z dnia 7 stycznia 2002 r., sygn. akt IV SAB 105/01). Na gruncie niniejszej sprawy, jak wynika m.in. z niekwestionowanych twierdzeń skarżącej jest ona współwłaścicielem nieruchomości, na której rośną przeznaczone do usunięcia drzewa, to oznacza, że w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie tych drzew przysługuje jej przymiot strony na zasadzie art. 28 Kpa. Z tego też powodu, w ocenie Sądu, skarżąca ma legitymację skargową do zaskarżenia bezczynności organów w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew z nieruchomości, której jest współwłaścicielem. W tym względzie w świetle treści art. 50 § 1 p.p.s.a. należy jednocześnie wskazać, że w sytuacji istniejącego sporu kompetencyjnego nie można na gruncie niniejszej sprawy na bezczynność przyjąć, że to Prezydent, jako organ wykonawczy skarżącej jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy o wydanie wnioskowanego pozwolenia, co ewentualnie wyłączałoby w niniejszej sprawie legitymację skarżącej. Skarga na bezczynność Marszalka nie zasługiwała jednak na uwzględnienie, albowiem przed tym organem w dacie jej wniesienia nie toczyło się postępowanie, w ramach którego skarżąca dopatruje się bezczynności. Poza sporem pozostaje bowiem okoliczność, że skierowany do organu wniosek Wspólnoty z dnia 8 stycznia 2021 r. inicjujący postępowanie w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew został przez ten organ przekazany przy piśmie z dnia 14 stycznia 2021 r Prezydentowi w trybie art. 65 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie, któremu to obowiązkowi Marszałek uczynił zadość. Powyższe przekazanie należy uznać za skuteczne. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje późniejsze kontestowanie swojej właściwości przez Prezydenta, któremu sprawa została przekazana, jak i przez skarżącą Gminę. Przepis art. 65 § 1 Kpa nie przewiduje konstrukcji "ponownego" przekazania wniosku. Organ, któremu przekazano podanie (wniosek) w trybie art. 65 § 1 Kpa, nie ma już takich kompetencji (obowiązku) jak organ, który przekazał mu podanie (sprawę) w oparciu o powyższy przepis. Organ, któremu przekazano podanie jest związany przekazaniem, gdyż istnieje domniemanie, że organ przekazujący prawidłowo ustalił organ właściwy. Podkreślić trzeba i to, że dla przekazania podania (wniosku) Kodeks postępowania administracyjnego nie wymaga wydania postanowienia. Przekazanie podania (wniosku) następuje w formie czynności materialnoprawnej i ma wyłącznie ten skutek, że organ administracji publicznej, któremu sprawa została przekazana ma obowiązek podjąć czynności w sprawie, o ile sam uznałby swoją właściwość (art. 19 Kpa), a w przeciwnym przypadku obowiązany jest zainicjować przed właściwym organem lub sądem spór o właściwość lub spór kompetencyjny. Prezentowana przez skład orzekający wykładnia art. 65 § 1 Kpa była i jest utrwalona w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienia NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II OW 47/10; z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II GW 15/11; z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II OW 116/19; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Gl 115/20). W świetle powyższego, skoro Marszałek uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku Wspólnoty z dnia 8 stycznia 2021 r. i przekazał ten wniosek do rozpatrzenia Prezydentowi w trybie art. 65 § 1 Kpa, to nie można mu postawić na dzień złożenia skargi w niniejszej sprawie zarzutu bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a., postępowanie toczy się bowiem obecnie przed Prezydentem, a jeżeli ten organ uznaje, że nie jest właściwy w sprawie, to jego obowiązkiem (jak już wskazano wyżej) było zainicjowanie w przewidzianym trybie sporu w tym przedmiocie. W tej sytuacji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. mr