II SAB/Gl 60/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg M. K. i Społecznego Komitetu "A" na bezczynność Wójta Gminy U. w przedmiocie nierozpoznania wniosku dotyczącego wykonania drogi gminnej postanawia: odrzucić skargi. W jednym piśmie z dnia [...] r. M. K. wniósł w imieniu własnym oraz Społecznego Komitetu "A", skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Wójta Gminy U. w przedmiocie nierozpoznania wniosku dotyczącego wykonania drogi gminnej. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] r. M. K. zwrócił się w imieniu ww. Komitetu do Wójta Gminy U. o usprawnienie i poszerzenie drogi gminnej na istniejącej już od lat przedwojennych drodze o aktualnym numerze działki [...], będącej w samoistnym posiadaniu Gminy U. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy U. uznał podniesione zarzuty za bezzasadne wskazując, że nie był zobowiązany do wydania decyzji czy postanowień w przedmiocie wniosku z dnia [...] r., w związku z powyższym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie zaś z § 3 powyższego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jak wyżej wskazano dopuszczalność skargi na bezczynność organu określa art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Skarga taka przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Przy czym organ administracji, w myśl art. 104 § 1 k.p.a., załatwia sprawę przez wydanie decyzji (chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej), ale jedynie w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych (art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a.). Sprawa administracyjna jest efektem istnienia stosunku administracyjnoprawnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych elementów powoduje, że postępowanie nie może zakończyć się wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie. (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., sygn. akt IISA 70/98, publ. LEX 43205). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skargi są niedopuszczalne. Przedmiotem żądania wnoszących skargi jest wykonanie drogi gminnej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg gminnych należy do zadań własnych gminy. Gmina realizując swe ustawowe obowiązki dotyczące budowy dróg gminnych, podejmuje najpierw uchwały przeznaczające określone tereny na ich budowę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a następnie pozyskuje tereny te dla takiego zamierzenia i podejmuje działania dla ich budowy. Gmina, samodzielnie decyduje o zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym o konieczności budowy określonych dróg gminnych. Jednakże z faktu, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg gminnych należy do obowiązkowych zadań własnych gminy nie wynika obowiązek gminy budowy drogi w terminie i miejscu preferowanym przez stronę skarżącą. A zatem należy stwierdzić, że nałożenie przez powołane przepisy na gminę obowiązku budowy drogi nie prowadzi do powstania po stronie mieszkańca gminy ani żadnego innego podmiotu uprawnienia na podstawie, którego przysługiwałoby mu żądanie o budowę przez gminę drogi. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest przepisu prawa administracyjnego, który mógłby stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tak sformułowanego wniosku strony skarżącej. Skoro więc brak jest stosownej regulacji w sferze prawa publicznego dającej podstawę do działania organu w formie władczej, nie można tym samym mówić o bezczynności organu objętej kontrolą Sądu. Skarga Społecznego "A" podlega ponadto odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Na podstawie zarządzenia z dnia 22 października 2013 r. wezwano M. K. do wskazania formy prawnej Komitetu oraz do nadesłania dokumentów rejestracyjnych (w przypadku jeżeli jest stowarzyszeniem zwykłym nadesłanie regulaminu oraz potwierdzenia wydanego przez starostę o dokonaniu powiadomienia organu nadzorującego o założeniu stowarzyszenia). Dla dokonania powyższej czynności wyznaczono siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone stronie w dniu 29 października 2013 r. W wyznaczonym terminie nie udzielono żądanej odpowiedzi. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje natomiast jej odrzuceniem (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W konsekwencji nie wiadomo jak jest forma prawna skarżącego Komitetu, to z kolei nie pozwala przyjąć, że Komitet ten posiada zdolność sądową, a tym samym, że ma legitymację prawną do wniesienia skargi. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.