II SAB/Gl 60/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Starosty [...] w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku, a jego źródłem utrzymania się jest dochód z tytułu umowy o pracę, którego wysokości wszakże nie podano. Wobec powyższego, pismem z dnia 19 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, czynsz, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup niezbędnych lekarstw itp., - udokumentowanie aktualnej wysokości osiąganych przez stronę dochodów. W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał kopie rachunków za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, ubezpieczenie samochodu oraz leki i gaz, nie nadesłał jednakże żadnego dokumentu, w oparciu o który możliwym byłoby ustalenie wysokości jego wynagrodzenia. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem skarżący uchylił się od wykazania wysokości swojego dochodu, co uniemożliwia obiektywną ocenę jego realnej sytuacji majątkowej. Nie bez powodu bowiem w art. 246 § 1 pkt 1 ustawodawca posłużył się zwrotem "wykaże", co bez wątpienia oznacza, że to strona we własnym interesie powinna w sposób jak najbardziej wszechstronny wykazać istnienie okoliczności, uzasadniających jej zdaniem przyznanie prawa pomocy. Takie stanowisko jest zresztą konsekwentnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn.. akt II OZ 1394/14 czy też postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn.. akt II FZ 1109/14 – oba dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia). Trudno tym samym, bazując na szczątkowych i fragmentarycznych informacjach ocenić, czy istotnie J. L. jest osobą której sytuacja materialna spełnia warunku określone w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1. Już sam fakt posiadania stałego zatrudnienia, przy jednoczesnym braku istnienia wydatków przekraczających zwykłą miarę wyklucza możliwość stwierdzenia ubóstwa, co mogłoby stanowić przesłankę do przyznania prawa pomocy. Przedłożone dokumenty pozwalają, aczkolwiek w niewielkim zakresie, zorientować się, że bieżące koszty utrzymania strony nie przekraczają przeciętnych, co przy braku danych na temat wysokości dochodów strony nie daje podstaw do stwierdzenia, iż strona pozbawiona jest możliwości samodzielnego opłacenia kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.