II SAB/Gl 62/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-12-18
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Leszek Kiermaszek, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków, pomimo prowadzenia postępowań karnych i wyjaśniających dotyczących rejestracji spółki skarżącej?Ratio decidendi
NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia (wypisu z ewidencji gruntów) podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Postępowanie wyjaśniające w trybie art. 218 § 2 k.p.a. ma charakter pomocniczy i nie może usprawiedliwiać wstrzymania wydania zaświadczenia, zwłaszcza gdy nie można dokonywać nowych ustaleń faktycznych i prawnych. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązał Prezydenta Miasta do wydania aktu rozstrzygającego wnioski skarżącej w terminie miesiąca, uznając jego bezczynność za zasadną.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła wnioski o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów. Organ administracji wstrzymał postępowanie, powołując się na konieczność uzyskania opinii prawnej, a następnie na prowadzone postępowania karne dotyczące rejestracji spółki. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu. WSA w Gliwicach pierwotnie oddalił skargę, uznając zwłokę za uzasadnioną. NSA uchylił ten wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, uznał skargę za zasadną i zobowiązał organ do wydania aktu rozstrzygającego wnioski.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wnioski skarżącej Spółki z dnia [...]r. o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi, oraz zasądzono od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącej kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009r. sprawy ze skargi "A" S.A. w G. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie niewydania wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wnioski skarżącej Spółki z dnia [...]r. o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi, 2. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Trzema wnioskami z daty [...] A S.A. w G. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów do działek: nr [...] km. [...] obręb R., nr [...], [...], [...] k.m. [...] obręb R. i nr [...] k.m. [...] obręb M.
W uzasadnieniu wniosków Spółka wskazała, że jest właścicielem wymienionych działek, a żądane dokumenty są jej potrzebne celem złożenia ich w Sądzie Rejonowym – Wydziale Ksiąg Wieczystych. Do wniosku dołączono kserokopię odpisu KRS z dnia [...] kserokopię odpisu z Rejestru Handlowego B nr [...] z dnia [...] oraz kserokopie dwóch skarg z dnia [...] na orzeczenia referendarza w sprawie wpisu do KW nr [...] i nr [...]. W piśmie z dnia [...] uzupełniając wniosek Spółka wyjaśniła, że w zamkniętych księgach wieczystych ujawniono A S.A. z siedzibą w K., natomiast z dniem [...] zmieniła ona siedzibę (na miasto G.) i została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sadowym pod nr [...]. Dodała także, że w ewidencji gruntów jako właściciela działek ujawniono Skarb Państwa, lecz wpisy te oparto na uchylonych wpisach do księgi wieczystej [...], a analogiczna sytuacja dotyczy wpisów do KW nr [...] i [...] i z tego powodu żądane dokumenty niezbędne są do założenia księgi wieczystej dla powyższych działek.
Pismem z dnia [...] Z-ca Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, iż z powodu konieczności uzyskania opinii prawnej i dużej ilości wniosków o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów, sprawa zostanie załatwiona w terminie późniejszym. Wobec niezałatwienia sprawy do końca [...] roku A S.A. pismem z dnia [...] wniosła w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ ten uznał to zażalenie za bezzasadne.
W trakcie trwania postępowania zażaleniowego Z-ca Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. kolejnym pismem z dnia [...] poinformował wnioskodawcę o wstrzymaniu czynności w prowadzonym postępowaniu do czasu uzyskania informacji o wyniku prowadzonej przez Prokuraturę Apelacyjną w G. sprawy dotyczącej prawidłowości wydania przez Sąd Rejonowy w K. postanowienia o wpisaniu Spółki A S.A. do Krajowego Rejestru Sądowego. W odpowiedzi na to wnioskodawczyni kolejnym pismem z dnia [...] wezwała organ do zaprzestania naruszeń prawa i wydania dokumentów zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem, wskazując na brak podstaw do negowania jej interesu prawnego. Spółka powołała się tutaj na orzeczenia Sądu Okręgowego w K. wydane w wyniku rozpoznania wniesionych apelacji od postanowień zapadłych w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz na tożsamość podmiotów (Spółki A z siedzibą w G. i Spółki A z siedzibą w K.). Zaprzeczono też, aby Prokuratura Apelacyjna w G. prowadziła przeciwko wnioskodawcy postępowanie przygotowawcze.
Pismem z dnia [...] Spółka A z siedzibą w G. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. zarzucając naruszenie art. 217 § 3 i art. 12 § 2 kpa poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym o wydanie zaświadczenia. W skardze Spółka domagała się zobowiązania organu do wydania żądanych wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów w terminie 7 dni od daty wydania wyroku oraz zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy, a nadto, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że z uwagi na powzięte wątpliwości co do "reaktywacji" Spółki objętej nacjonalizacją i prowadzenie w tej sprawie postępowań karnych, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy Spółka ta jest uprawniona do otrzymania wnioskowanych dokumentów. W piśmie procesowym z dnia [...] organ, którego bezczynność zaskarżono, powołał się na pismo Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...] potwierdzające prowadzenie śledztwa w sprawie rejestracji skarżącej Spółki. Wreszcie, w kolejnym piśmie z dnia [...] organ poinformował o prowadzeniu przez Prokuraturę Okręgową w K. postępowania wyjaśniającego w sprawie przesłanek wznowienia postępowania rejestrowego skarżącej Spółki.
Wyrokiem z dnia 19 września 2008 roku, II SAB/Gl 19/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A S.A. w Gdyni. Uzasadniając to orzeczenie WSA w Gliwicach wyjaśnił, że wypisy z ewidencji gruntów i budynków stanowią rodzaj zaświadczenia w rozumieniu Działu VII kpa (art. 217-220 kpa). Krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania tego rodzaju dokumentów wymienia art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Wydanie żądanego wypisu następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Sąd wskazał także, że powołana ustawa nie reguluje formy działania organu prowadzącego ewidencję gruntów w przypadku braku podstaw do uwzględnienia wniosku, a zatem zastosowanie ma tutaj unormowanie zawarte w przepisie art. 219 k.p.a. Zdaniem WSA zarówno wydanie zaświadczenia (wypisu z ewidencji gruntów i budynków), jak i odmowa jego wydania, następuje w formie aktu z zakresu administracji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co przesądza o dopuszczalności skargi na bezczynność organu w świetle art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy.
W omawianym wyroku WSA wskazał, że z mocy art. 218 § 2 kpa, organ administracji przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Przedmiotem takiego postępowania mogą być nie tylko okoliczności potwierdzone zaświadczeniem, lecz również fakt istnienia interesu prawnego osoby występującej o zaświadczenie. W toku postępowania wyjaśniającego można wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. Mając jednakże na uwadze fakt, że zaświadczenie jest wydawane poza ramami postępowania administracyjnego ogólnego lecz ramach postępowania uproszczonego, brak jest podstaw do stosowania w jego toku instytucji zawieszenia postępowania z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji zdaniem WSA bieg terminu do załatwienia sprawy ulega wstrzymaniu zgodnie z art. 35 § 5 kpa. Do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się bowiem okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. Zasada ta – w ocenie WSA - winna mieć w pełni zastosowanie do trybu wydawania zaświadczeń, skoro w tym postępowaniu, aczkolwiek uproszczonym, dopuszczalne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Trafnie też w tej sytuacji organ, którego zaniechanie zaskarżono, powołał się na zasadę praworządności wynikającą z art. 7 k.p.a.
W przedmiotowym wyroku WSA w Gliwicach zauważył ponadto, że w postępowaniu o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów nie jest możliwe ustalenie stanu prawnego nieruchomości. Jednakże tego rodzaju dokument może otrzymać jedynie podmiot wymieniony w art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się zaś do stwierdzenia, czy skarżąca Spółka jest podmiotem tożsamym ze Spółką A S.A. w K., ujawnioną jako właściciel przedmiotowych nieruchomości w dawnych (zamkniętych) księgach wieczystych. Dla wykazania tego faktu skarżąca powołała się na odpis z rejestru przedsiębiorców KRS oraz niekwestionowaną przez sądy powszechne jej legitymację w postępowaniach wieczystoksięgowych. W świetle treści pisma Naczelnika Wydziału VI ds. Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Okręgowej w T. z dnia [...], [...], wynika jednak, że prowadzone jest śledztwo w celu ustalenia, czy przy uzyskaniu orzeczenia Sądu Rejonowego w K. Wydział VIII Gospodarczy z dnia [...] upoważniającego do Zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy A S.A., posłużono się akcjami A S.A. jako mającymi substrat majątkowy w sytuacji, gdy miały jedynie wartość historyczną, a następnie, czy doprowadzono do bezprawnego zarejestrowania A S.A. w KRS –ie. W istocie postępowanie karne dotyczy rozstrzygnięcia, czy wznowienie od dnia [...] działalności przedwojennej Spółki A S.A. dokonane zostało w oparciu o zachowania wyczerpujące znamiona przestępstwa, czy też nie.
Tego rodzaju kwestie, zdaniem WSA, nie mogły być pominięte przez organ administracji, który we własnym zakresie nie może stwierdzić, czy przy rejestracji skarżącej Spółki doszło do popełnienia przestępstwa. Zagadnienie to może być bowiem rozstrzygnięte wyłącznie przez sąd powszechny. Od wyniku zaś takiego postępowania uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy o wydanie żądanych wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów celem założenia ksiąg wieczystych dla przedmiotowych nieruchomości, gdyż kwestia ta rzutuje wprost na ocenę interesu prawnego strony skarżącej. Gdyby doszło do popełnienia przestępstwa przy rejestracji skarżącej Spółki, to wynik sprawy przed sądem nie mógłby skutkować ani wznowieniem postępowania, zakończonego wydaniem żądanych dokumentów, ani też nie można byłoby "unieważnić" czynności materialno-technicznej. Wydane w tej sytuacji dokumenty, zgodne z wnioskami z dnia [...], mogłyby zostać wprowadzone do obrotu prawnego.
Tym samym skoro rozstrzygnięcie powyższej kwestii nie było możliwe w ramach postępowania wyjaśniającego przed organem administracji, to należało uznać, że w sprawie zaistniała przeszkoda niezależna od tego organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. WSA uznał także, że organ administracji powiadamiając skarżącą Spółkę o przyczynach niezałatwienia w terminie jej wniosków spełnił jednocześnie obowiązek wynikający z art. 36 § 2 kpa. Sąd uznał też, że zasada szybkości postępowania z art. 12 kpa, nie może mieć prymatu nad zasadą praworządności z art. 7 kpa. W efekcie opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku nie uzasadnia przyjęcia bezczynności organu, rozumianej jako niezałatwienie sprawy i skutkującej zobowiązaniem do wydania aktu w terminie, określonym przez sąd.
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez A S.A. w G. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 września 2009 roku, I OSK 104/09, uchylił wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2008 roku, II SAB/Gl 19/08 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA w sprawie doszło do naruszenia art. 149 p.p.s.a. w związku z art. 217 § 3 k.p.a. Wskazał, że w związku z zawartym w art. 149 p.p.s.a. odwołaniem się do art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy bezczynność organu musi być powiązana z jego kompetencją do podjęcia wskazanych tymi przepisami działań. Jeżeli wynik badania dopuszczalności skargi jest pozytywny, sąd administracyjny winien w dalszej kolejności ustalić, czy organowi można przypisać bezczynność rozumianą jako niewydanie w terminie aktów lub dokonania czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Przy czym, w ocenie NSA, bezczynnością jest każdy stan, w którym sprawa nie została załatwiona w przewidzianym terminie, a nieuzasadnione przekroczenie tego terminu wystarcza dla powstania bezczynności w omawianym znaczeniu. NSA przyznał rację WSA w Gliwicach, że art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa jedynie krąg osób uprawnionych, natomiast nie precyzuje, w jakim trybie przedmiotowe żądanie może być rozpatrzone. Zgodził się też ze stanowiskiem, że w tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy działu VII k.p.a. regulujące postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń. Skład orzekający NSA uznał, że zaświadczenia wydawane w trybie art. 217 k.p.a. nie można zaliczyć do aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Jednocześnie zauważył on, że postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia może się jednak zakończyć nie tylko wydaniem zaświadczenia, ale także wydanym na podstawie art. 219 k.p.a. postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia, bądź wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę i zgodnie z tym przepisem służy na nie zażalenie, a na postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia takiego zażalenia skarga do sądu administracyjnego. Tym samym skoro podjęcie takich postanowień jest jednym ze sposobów załatwienia sprawy, to bezczynność organu administracji publicznej polegająca na niepodjęciu w terminie prawem przewidzianych działań zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie zaświadczeń może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
W dalszej części uzasadnienia omawianego wyroku kasacyjnego NSA zaakcentował, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Przed wydaniem zaświadczenia organ zaś może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Kodeks w dziale VII jednocześnie nie precyzuje według jakich zasad postępowanie to ma być prowadzone oraz nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisow ogólnego postępowania administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. powinno być jednak prowadzone przy odpowiednim zastosowaniu przepisów regulujących jurysdykcyjne postępowanie dowodowe. Odpowiednie zastosowanie tych ostatnio wskazanych przepisów musi być jednak ograniczone, na co wskazuje zwrot "w koniecznym zakresie" zamieszczony w omawianym przepisie. NSA zwrócił także uwagę, że zaświadczenie jest aktem wiedzy a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono zaś do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, bądź też wyjaśnienia czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W przedmiotowym postępowaniu niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych.
W związku z tym w ocenie NSA nie znajduje uzasadnienia wstrzymywanie się przez Prezydenta K. od rozpatrzenia wniosków A S.A. i zasłanianie się koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Na aprobatę nie zasługiwał też jego zdaniem pogląd Sądu I instancji, że zwłoka ta ma charakter uzasadniony bowiem organy trafnie uznały, że nie można rozpatrzyć wniosków Spółki przed zakończeniem postępowania karnego zmierzającego do wyjaśnienia czy wznowienie działalności wnioskodawcy dokonane zostało w oparciu o działania wyczerpujące znamiona przestępstwa, a ponadto przed ukończeniem postępowania mającego na celu zbadanie czy wpisanie Spółki do KRS –u nastąpiło zgodnie z prawem. Jednocześnie NSA podkreślił, że w postępowaniu uproszczonym, o jakim jest mowa w dziale VII k.p.a. nie ma zastosowania instytucja zawieszenia postępowania i to niezależnie od tego czy rzeczywiście jej przesłanki miały miejsce i znaczenie w sprawie, a w konsekwencji w żaden sposób nie można ich utożsamiać z niezależnymi od organu przyczynami opóźnienia postępowania.
Zdaniem NSA pogląd Sądu I instancji jest jednak przede wszystkim sprzeczny z zasygnalizowaną już konstrukcją wydawania zaświadczeń, które nie stanowią samodzielnego rozstrzygnięcia żadnej sprawy administracyjnej i stanowią jedynie środek dowodowy. Nieuzasadniona jest zatem obawa Sądu I instancji, że jeżeliby doszło do unieważnienia rejestracji Spółki nie możnaby wznowić postępowania zakończonego wydaniem żądanych dokumentów. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA z dnia 28 czerwca 1983 roku, I SA 268/83, [w:] ONSA 1983/1/47, wraz ze zmianą faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się bowiem nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Tym samym w sprawie brak było przeszkód prawnych do rozpatrzenia żądania Spółki, a organy były zobowiązane samodzielnie zbadać przesłanki dopuszczalności wydania żądanych wypisów oraz wyrysów ewidencji gruntów i budynków zgodnie z ówcześnie obowiązującym brzmieniem art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Prezydent Miasta K. winien więc w szczególności ocenić czy A S.A. należała do kręgu podmiotów wymienionych w tej normie oraz czy legitymowała się interesem prawnym do domagania się wydania przedmiotowych zaświadczeń. Wątpliwości dotyczące aspektów prawnych tej sprawy nie usprawiedliwiały zaistniałej zwłoki organu, kwestie te w istocie dotyczyły bowiem sposobu, a nie możliwości zakończenia w ogóle postępowania zaświadczeniowego. Przedmiotowe postępowanie zostaje zakończone bowiem z chwilą wydania przez organ administracji publicznej zaświadczenia bądź postanowienia o odmowie jego wydania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 190 zd. 1 p.p.s.a sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przywołanym wyroku NSA przesądził o konieczności uwzględnienia przez WSA w Gliwicach skargi na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wydania zaświadczenia, o jakim była mowa w przepisie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosków przez skarżącą Spółkę.
NSA przesądził także, że do wydawania wypisu z operatu ewidencyjnego zastosowanie znajdują przepisy działu VII k.p.a. regulujące postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń. Zaświadczenie jest natomiast przyjmującą postać dokumentu czynnością faktyczną, aktem wiedzy, a nie woli organu, bowiem nie rozstrzyga ono żadnej sprawy. Podkreślić należy, że zaświadczenia nie można zaliczyć także do aktów i czynności, o jakich jest mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie dotyczy ono uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisow prawa. Stąd też nie może budzić wątpliwości brak uprawnień sądu administracyjnego do kontroli wydawania zaświadczeń (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2004 roku, II SA 4182/03, a także cytowane w nim stanowiska przedstawicieli doktryny oraz orzecznictwo NSA). W tej sytuacji rozważenia wymagała dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia. NSA w omawianym wyroku podstaw dopuszczalności skargi upatrywał w przepisie art. 219 k.p.a. nakazującym wydanie postanowienia na które przysługuje zażalenie, w przypadku odmowy wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie. Postanowienie to objęte zostało hipotezą art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym mimo, że samego zaświadczenia o jakim mowa w art. 217 k.p.a. nie można zaliczyć do aktów i czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. to bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia podlega kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 8 p.p.s.a.
Po tych wstępnych ustaleniach wskazać należy, że w kontrolowanej sprawie podstawowa kwestia rzutująca na wynik postępowania sprowadzała się do ustalenia zakresu postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., które organ administracji publicznej może prowadzić przez wydaniem zaświadczenia. Stwierdzić trzeba za NSA, że przepisy działu VII k.p.a. nie precyzują zasad wedle których takie postępowanie wyjaśniające ma być prowadzone oraz nie zawierają także odesłania do przepisów ogólnego postępowania administracyjnego. W wyroku kasacyjnym NSA zajął stanowisko, że w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 218 § 2 k.p.a. powinny mieć zastosowanie niektóre zasady ogólnego postępowania administracyjnego oraz winno być ono prowadzone przy odpowiednim zastosowaniu przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Odpowiednie zastosowanie tych ostatnio wskazanych przepisów musi być jednak ograniczone, na co wskazuje zamieszczony w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie". Wobec tego prowadzone w oparciu o art. 218 § 2 k.p.a. postępowanie wyjaśniające spełniać może tylko pomocniczą rolę związaną z ustalaniem treści zaświadczenia i nie jest dopuszczalne w jego toku dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych. W szczególności z uwagi na charakter prawny zaświadczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie omawianego przepisu organ nie może zawiesić postępowania i to niezależnie od tego czy zaistniały ku temu przesłanki. W konsekwencji w omawianym postępowaniu, z uwagi na treść art. 217 § 3 k.p.a. nakazującego wydać zaświadczenie bez zbędnej zwłoki, brak było także podstaw do wstrzymania się przez Prezydenta Miasta K. od rozpatrzenia wniosków A S.A. z powołaniem się na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Organ ten powinien bowiem we własnym zakresie zbadać przesłanki dopuszczalności wydania żądanych wypisów, a w szczególności ustalić, czy wnioskująca o ich wydanie Spółka legitymowała się interesem prawnym.
W tym stanie rzeczy skargę Spółki A S.A. na bezczynność Prezydenta Miasta K. należało uznać za zasadną. Wyjaśnić jednocześnie należy, że rozpoznając skargę na bezczynność sąd administracyjny nie jest władny do przesądzenia sposobu załatwienia sprawy, w której organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności. Tym samym zawartego w wyroku nakazu wydania aktu rozstrzygającego wnioski skarżącej Spółki o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków nie należy rozumieć jako nakazu wydania przedmiotowych wypisów. Wskazując na sposób rozstrzygnięcia sprawy sąd administracyjny wkraczałby bowiem w kompetencje organów administracji publicznej. Dodatkowo zauważyć przyjdzie, że zgodnie z przeprowadzonymi wyżej rozważaniami zaświadczenie nie zalicza się do aktów podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na bezczynność sąd winien ograniczyć się do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W analizowanej sprawie Sąd uznał zatem, że Prezydent Miasta K. pozostawał w bezczynności w sprawie rozpoznania wniosków skarżącej Spółki z dnia [...] nie przesądzając jednak, czy zachodziły podstawy do wydania żądanych dokumentów, czego domagała się skarżąca Spółka.
Wskazać w tym miejscu należy, że po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 19 września 2008 roku znowelizowany został art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a w szczególności ust. 2 i ust. 3 tego artykułu. W aktualnym brzmieniu tych przepisów wprowadzonym z dniem 1 kwietnia 2009 roku ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 42, poz. 334) ustawodawca precyzyjnie wskazał, które z informacji o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne i powszechnie dostępne oraz które z nich podlegają reglamentacji prawnej. W szczególności jawnymi i powszechnie dostępnymi są informacje dotyczące:
- gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
- budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
- lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej; informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i dotyczące wartości nieruchomości.
W dalszym ciągu reglamentacji prawnej stosownie do aktualnego brzmienia art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podlega natomiast wydawanie przez starostę pełnego wypisu z operatu ewidencyjnego zawierającego dane osobowe dotyczące właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części oraz miejsce zamieszkania lub siedzibę tych osób.
Wypis zawierający te dane osobowe starosta wydaje na żądanie:
1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu;
2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu;
3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.
Rozpoznając sprawę Prezydent Miasta K. zgodnie z zasadą wynikającą z art. 6 k.p.a. zastosuje się do aktualnego brzmienia art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego uznając, że wniosek skarżącej dotyczy tylko wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków, a nie wypisu i wyrysu.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 149 p.p.s.a. zobowiązał organ do wydania w terminie miesiąca aktu załatwiającego wniosek skarżącej. Początek biegu terminu do załatwienia sprawy Sąd wskazał w stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 5 oraz art. 209 p.p.s.a. Koszty te obejmują uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 złotych oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 240 zł - określone zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Ponadto zasądzone koszty postępowania obejmują także zwrot opłaty skarbowej w kwocie 17 zł uiszczonej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło