II SAB/Gl 88/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-09-30

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Tomasz Dziuk, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw na mocy przepisów ustawy pomocowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że przepisy art. 100d ustawy pomocowej, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko tych przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. W związku z tym, terminy te nie rozpoczęły biegu, co wyklucza stwierdzenie bezczynności organu. Skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, złożonego 18 sierpnia 2023 r. Wojewoda argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów ustawy pomocowej. WSA w Gliwicach uznał Wojewodę za bezczynnego, przyznał skarżącemu sumę pieniężną i zasądził koszty. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy pomocowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SAB/Gl 88/24, oddalono skargę i odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2024 r. skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SAB/Gl 88/24 w sprawie ze skargi A. K. (A. K.) na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SAB/Gl 88/24, 2. oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia 7 marca 2024 r. A. K. (dalej: "strona", "skarżący") reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wnosząc o: 1. zobowiązanie Wojewody Śląskiego do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej od organu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skarżący podał, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został złożony 18 sierpnia 2023 r. Następnie w dniu 5 lutego 2024 r. złożono ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Do dnia złożenia skargi do sądu administracyjnego organ administracji nie wydał jednak decyzji w sprawie, co więcej, nie zawiadomił go również o przyczynach zwłoki w jej załatwieniu, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Tym samym skarga jest uzasadniona w zakresie bezczynności. W konsekwencji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu 18 sierpnia 2023 r. do organu wpłynął wniosek o udzielenie małoletniemu skarżącemu, obywatelowi [...], zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 5 lutego 2024 r. do organu wpłynęło ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Na podstawie art. 37 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tj. Dz.U. z 2023 r., poz.775) – dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (obecnie tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 519 – dalej: "u.o.c.") i w zw. z art. 100d ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego Państwa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 103 ze zm. - dalej zwanej "ustawą pomocową") ponaglenie nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie z art. 112a u.o.c. decyzję w przedmiotowej sprawie wydaje się w terminie 60 dni od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z wymienionych w tym przepisie zdarzeń. Według Wojewody Ustawodawca ustanowił wyjątki od powyższego w art. 100d ustawy pomocowej tj. zawieszony został bieg terminów na załatwienie spraw we wnioskowanym w sprawie zakresie i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania, w określonym w tym przepisie czasie, przepisów o bezczynności. Podkreślono również, że zgodnie ze stanowiskiem Szefa do Spraw Cudzoziemców stosowanie przepisów art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej tylko do postępowań, których stronami są obywatele Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP w okresie od 24 lutego 2022 r. nie jest prawidłowe. Poglądy te nie uwzględniają tego, że oba przepisy w przeciwieństwie do znacznej większości pozostałych przepisów ustawy pomocowej posługują się pojęciem "cudzoziemiec", które należy dekodować przy użyciu ogólnosystemowej definicji tego pojęcia, zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a nie pojęciem "obywatel Ukrainy". Przeciwko zasadności tych poglądów przemawia również to, że przedmiot regulacji ustawy pomocowej nie zamyka się tylko w sprawach określonych w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Tym samym, zdaniem Wojewody, chybione są zarzuty skargi, a w szczególności żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej jako "odszkodowania". Wyjaśniając przyczynę przedłużonego procedowania organ zwrócił uwagę na powiększającą się od kilku lat liczbę wpływających wniosków pobytowych powodujących znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych oraz okres wprowadzonego stanu epidemii przekładający się na wzrost absencji chorobowej pracowników oraz zawieszenie bezpośredniej obsługi petentów, a także na rozpoczęcie w dniu 24 lutego 2022 r. działań zbrojnych na obszarze Ukrainy, które spowodowały przydzielenie dodatkowych zadań służbowych pracownikom w ramach punktów informacyjno-doradczych oraz rozszerzenie obowiązków w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców. Wskazał, iż w związku z zaistniałą sytuacją, w dniu 15 kwietnia 2022 r. do porządku prawnego tj. do ustawy pomocowej wprowadzono art. 100c, zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych przez wojewodów na okres do 31 grudnia 2022 r., a następnie w dniu 28 stycznia 2023 r. art. 100d tej ustawy zawieszający bieg ww. terminów na okres do 24 sierpnia 2023 r. oraz w dniu 27 czerwca 2023 r. na okres 4 marca 2024 r. Wojewoda zauważył, w kontekście żądania skarżącego co do przyznania sumy pieniężnej, że w związku z opóźnieniem skarżący nie odniósł żadnej szkody, opóźnienie nie wpływa na jego sytuację pobytową w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 czerwca 2024r.: 1. stwierdził, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązał Wojewodę Śląskiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 60 dni; 3. przyznał od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 250 złotych; 4. zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. oddalił skargę w pozostałym zakresie. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania skarżącego, dopuścił się bezczynności. Sąd dostrzegł jednocześnie okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem w/w wadliwości jako naruszenia rażącego. W tym zważył, iż tok rozpoznawanej sprawy zbiegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Sąd zważył również, w kontekście przywołanej przez organ w odpowiedzi na skargę treści art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej, iż art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy ściśle określa zakres przedmiotowy i podmiotowy tego aktu, a jego analiza prowadzi do wniosku, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pobyt skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczął się w 2020 r. (karty 10 i 34 akt administracyjnych) i trwał do dnia złożenia przedmiotowego wniosku. Powołane przepisy nie mogą mieć zatem zastosowania do oceny bezczynności organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącego, który nie przybył na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Wojewoda Śląski wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. ustawy pomocowej w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 tejże ustawy oraz w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy art. 100d tej ustawy nie mają zastosowania do cudzoziemców innych niż określonych w art. 1 ust. 1 i 2, a tym samym nie mają zastosowania w sprawie skarżącego. Ponadto w skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt l i 2 oraz ust. 4 ustawy pomocowej poprzez uwzględnienie skargi, będące rezultatem niezastosowania wyż.cyt. przepisów tej ustawy, podczas gdy skarga winna była zostać oddalona; W związku z podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty poprzez oddalenie w całości skargi A. K. w trybie art. 188 p.p.s.a.; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach na zasadzie art. 185 p.p.s.a., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnego organu od skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący kasacyjnie organ przedstawił wywód zmierzający do wykazania zasadności podniesionych w skardze zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewody skarżący wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od tego organu na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania skargi kasacyjnej, a także o rozważenie wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o wystąpieniu do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy art. 100c i 100d ustawy pomocowej jest zgodny z Konstytucją RP (art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji RP). Wniósł również o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o dokonanie wykładni aktów prawa w szczególności stwierdzenie, iż na gruncie obowiązujących przepisów dopuszczalne jest zawieszenie terminów rozpoznania wniosków o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy, w tym również zawieszenie terminów podejmowania czynności niezbędnych do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącego przedstawił wywód mający na celu wykazanie, że zaskarżony kasacyjne wyrok WSA jest zasadny, a wobec bezczynności jakiej dopuścił się organ administracji odpowiada on prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej p.p.s.a.) jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie, rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy zaistniały wskazane w wymienionym przepisie przesłanki do uchylenia uprzednio wydanego w sprawie wyroku, gdyż wskazane w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjne okazały się oczywiście usprawiedliwione. Za oczywiście usprawiedliwioną należało bowiem uznać podstawę kasacyjną polegającą na naruszeniu przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj. art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (obecnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 167, ze zm., zwanej dalej jak dotychczas "ustawą pomocową") w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 tejże ustawy oraz w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy art. 100d ustawy pomocowej nie mają zastosowania do cudzoziemców innych niż określonych w art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy, a tym samym nie mają zastosowania w sprawie skarżącego. Za oczywiście usprawiedliwioną należało również uznać podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegającą na naruszeniu przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszeniu art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, podczas gdy skarga winna była zostać oddalona. W związku z zaistnieniem podstaw do uchylenia zaskarżonego kasacyjnie wyroku koniecznym było ponowne rozpoznanie skargi na bezczynność Wojewody w sprawie rozpoznania wniosku strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. W wyniku ponownego rozpoznania skargi wniesionej przez A. K. Sąd doszedł do wniosku, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i w związku z tym powinna zostać w całości oddalona. Uzasadniając to negatywne dla strony skarżącej stanowisko wskazać najpierw należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy stan faktyczny nie stanowił przedmiotu sporu. Obie strony postępowania są zgodne co do okoliczności, jakie miały miejsce od daty wniesienia przez skarżącego wniosku o wydanie pozwolenia. Sporna jest natomiast ocena tych okoliczności w kontekście prawa skarżącego do rozpatrzenia sprawy w terminach przewidzianych przepisami prawa. Terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym, a taki charakter ma postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.). Co istotne, w art. 35 § 4 k.p.a. ustawodawca dopuścił możliwość, aby w przepisach szczególnych ustalone zostały odmienne od kodeksowych terminy na załatwienie sprawy. Taka odmienna od kodeksowej regulacja zawarta została m.in. w ustawie o cudzoziemcach. Terminy w niej określone biegną od dnia wszczęcia postępowania tj. od daty złożenia wniosku. W realiach rozpoznawanej sprawy ocena dochowania terminów na załatwienie sprawy dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nie jest jednak możliwa. Wynika to z art. 100d ustawy pomocowej., który został wprowadzony od dnia 1 stycznia 2023 r. na mocy art. 1 pkt 32 i art. 36 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 185, dalej ustawa zamieniająca). Według regulacji zawartej w ust. 1 pkt 1 tego przepisu bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres w niej wskazany. Początkowo był to okres do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., a aktualnie do 30 września 2025 r. To ostatnie przedłużenie wynika z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 554). W realiach rozpoznawanej sprawie – jak to już wcześniej wskazano – wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 18 sierpnia 2023r. Terminy załatwiania spraw o udzielenie zezwolenia pobytowego zostały na mocy ustawy zawieszone z dniem 15 kwietnia 2022 r. i stan ten trwał zarówno w chwili złożenia wniosku, jak i w dacie wniesienia skargi. Oznacza to, że terminy na rozpoznanie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy nie rozpoczęły biegu na mocy powołanych przepisów. Tym samym wykluczona jest możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Skoro nie biegnie ustawowy termin załatwienia sprawy, to nie sposób uznać, że w sprawie doszło do bezczynności organu. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd podzielił pogląd, ze przepisy art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko przybyłych na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, co zauważył Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; z 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/22, z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23, a ostatnio m.in. w wyroku z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 206/24. NSA wskazał, że przywołane przepisy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy Szerokie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną - np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest - zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. - legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Objęcie zakresem unormowań art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy pomocowej cudzoziemców, którzy z natury rzeczy nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o jasnym zamiarze ustawodawcy objęcia zakresem także art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a nie tylko osób przybyłych na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, lecz wszystkich cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt, zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu. Nadto, przyjmując, że powołane przepisy dotyczą wyłącznie cudzoziemców, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawie pomocowej, nie sposób byłoby racjonalnie wyjaśnić, dlaczego ustawodawca zdecydował się na pogorszenie sytuacji prawnej wyłącznie tej grupy cudzoziemców w sposób istotny ograniczając zasadę szybkości postępowania organów administracji (art. 12 k.p.a.) i prawo strony do załatwienia jej sprawy w rozsądnym terminie. Z przyczyn przedstawionych wyżej, a także mając na uwadze intencje ustawodawcy oraz nie do końca prawidłowe (z punktu widzenia zasad prawidłowej legislacji) zawarcie rozwiązań mających na celu usprawnienie postępowań dotyczących generalnej kategorii legalizacji pobytu cudzoziemców niejako "przy okazji" nowelizacji ustawy pomocowej, przy wykładni przepisów art. 100c i art. 100d nie należy kierować się wewnętrzną systematyką tej ustawy oraz samym celem tej szczególnej ustawy, w obrębie której zamieszczono omawiane przepisy. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy pomocowej unormowany w art. 1 ust. 1 tej ustawy nie jest zbieżny z zakresem przepisów art. 100c i art. 100d, których celem dodania do ustawy pomocowej nie było bezpośrednio uregulowanie sytuacji prawnej obywateli Ukrainy przybywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Przepisy te stanowią regulację o charakterze szczególnym i mogą być stosowane samodzielnie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 179a p.p.s.a., a w pkt 2 wyroku po ponownym rozpoznaniu skargi skargę tę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie wyłączną przesłankę uwzględnienia skargi kasacyjnej w ramach autokontroli stanowiły przyczyny leżące po stronie Sądu. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Wyjaśnić przy tym przyjdzie, że skoro autokontroli dokonuje ten sam skład, to również na takim samym posiedzeniu co w sprawie pierwotnej (kontrolowanej). Jeżeli sędzia sprawozdawca (członek składu orzekającego) stwierdzi dopuszczalność zastosowania art. 179a p.p.s.a., kieruje sprawę do rozpoznania przez sąd na rozprawie albo na posiedzeniu niejawnym w składzie i terminie wyznaczonym przez przewodniczącego wydziału orzeczniczego (zob.: B. Dauter, Komentarz do art.179a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX-el., teza 8). Skoro zatem pierwotna sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stąd i posiedzenie autokontrolne miało taki charakter. Końcowo odnosząc się do wniosku o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, wskazać należy, że stosownie do treści art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, TSUE jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku, gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do TSUE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach jest sądem, od którego wyroków służy prawo wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego względu nie ma on obowiązku wystąpienia do TSUE. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło