II SO/Gl 14/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. (M.) o przyznanie prawa pomocy (odnoszącego się do sprawy zainicjowanej jego skargą na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie wydania dokumentu prawa jazdy - sygn. akt II SAB/Gl 50/10), w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. zwolnić M. M. od kosztów sądowych; 2. odmówić ustanowienia adwokata. W dniu [...]r. M. M. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wywiódł, że jest osobą bezrobotną oraz oświadczył, iż gospodaruje samotnie, nie osiąga jakiegokolwiek dochodu i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Pismem z dnia [...]r. zwrócono się do wnioskodawcy o uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołał. W szczególności wezwano go o nadesłanie dokumentów obrazujących wysokość obciążających go miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem się (czynsz, opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne itp.) oraz dokumentów pozwalających ustalić jego źródło utrzymania (np. zasiłki, pożyczki itp.). Przywołane wezwanie z dnia [...]r. wysłane zostało na adres wskazany we wniosku (G., ul. [...]), jednak zawierająca je przesyłka została zwrócona, jako że M. M. zmienił adres, o czym powiadomił tutejszy Sąd podczas wizyty złożonej w dniu [...]r. W trakcie tej samej wizyty wnioskodawca zażądał wydania mu wspomnianego pisma z dnia [...]r. (co pracownik Sądu na miejscu uczynił, umieszczając stosowną adnotację na zwróconej przez urząd pocztowy kopercie), a nadto złożył kolejny urzędowy formularz "PPF" - tym razem w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, w którym powołał się na te same okoliczności co wcześniej dodając, iż utrzymuje się z zaciągniętych pożyczek oraz, że szkoli się na kursie organizowanym przez powiatowy urząd pracy. Do dnia wydania niniejszego postanowienia wyżej wymieniony nie nadesłał natomiast jakichkolwiek dokumentów, o które zwrócono się do niego w przywołanym wyżej piśmie z dnia [...]r. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Artykuł 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 §1 omawianej regulacji, prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym (w myśl §2 tego przepisu, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub częściowym (czyli zgodnie z §3 wspomnianego unormowania, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników). W pierwszej kolejności należy podnieść, iż okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że intencją M. M. było ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jakkolwiek bowiem wyżej wymieniony złożył pierwotnie urzędowy formularz "PPF", w którym oznaczył, iż wnosi jedynie o ustanowienie adwokata, to jednak w dniu [...]r. poszerzył zakres swego żądania o zwolnienie od kosztów sądowych składając kolejny formularz, w którym dał temu wyraz. Odnosząc się do rozpoznanego wniosku godzi się zatem przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym kontekście uznano, że żądanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie w całości albowiem nie przedłożył on dokumentów potwierdzających okoliczności, na które się powołał, a mianowicie pozwalających na ustalenie jego źródeł utrzymania oraz wysokości ponoszonych przezeń kosztów bieżących. Trzeba w tym miejscu jeszcze raz zaznaczyć, że wyżej wymieniony został do tego wyraźnie wezwany pismem referendarza sądowego z dnia [...]r. Za datę doręczenia rzeczonego pisma należy przy tym uznać [...]r., kiedy to zostało mu ono wydane przez pracownika Sądu (vide: adnotacja na zwróconej przez urząd pocztowy kopercie, w której omawiane pismo uprzednio wysłano na nieaktualny adres). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...]r., wnioskodawca nie udzielił wymaganej odpowiedzi. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na przedłożeniu dokumentów potwierdzających okoliczności związane z jej sytuacją materialną uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Skoro zatem M. M. pomimo wezwania, nie zobrazował swojej sytuacji materialnej odpowiednimi dokumentami źródłowymi, to nie sposób przyjąć, aby wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że sytuacja ta jest aż tak trudna, by uniemożliwiać mu uiszczenie jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Równocześnie uznano, że zasadnym będzie częściowe uwzględnienie zgłoszonego wniosku poprzez zwolnienie wnioskodawcy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jakkolwiek bowiem jego zaniechanie polegające na braku nadesłania dokumentów źródłowych wskazanych w wezwaniu z dnia [...]r. powoduje, że nie zachował wymogu wynikającego z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., to jednak - zdaniem rozpoznającego wniosek - okoliczności sprawy dają podstawy ku temu, aby przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów toczącego się postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a w rezultacie, że zachodzi przesłanka wskazana w pkt 2 cytowanego przepisu, od zachowania której ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozstrzygnięcie takie podjęto mając w polu widzenia fakt, iż wnioskujący na początku bieżącego roku był osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, potwierdzony zaświadczeniem z dnia [...]r., wydanym przez Powiatowy Urząd Pracy w G., które znajduje się w aktach odrębnej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. II SO/Gl 7/10 (patrz: karta nr 20 tych akt) a równocześnie z jego wywodów wynika, że pozostaje bez pracy do chwili obecnej. W świetle powyższego uznano za wystarczająco uprawdopodobnione, że możliwości płatnicze strony mogą być na tyle ograniczone, aby wykluczać możliwość poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w jej koniecznych potrzebach. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 §1 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.