II SO/Gl 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. P. i R. M. o wymierzenie grzywny Wojewodzie [...] za nieprzekazanie Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dotyczącej niezałatwienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. Pismem z dnia [...] r. E. P. oraz R. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., za nieprzekazanie Sądowi ich skargi z dnia [...] r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie niezałatwienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Uzasadniając powyższe wnioskodawcy oświadczyli, iż przedmiotowy wniosek złożyli w związku z odpowiedzią organu na powołaną skargę na przewlekłość postępowania, zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Gl 43/11. Wnioskodawcy podnieśli, że skargę wysłali do Wojewody [...] w dniu [...] r., przy czym przekazana została ona przez tenże organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach dopiero na skutek pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt I KO 252/11 – wraz z odpowiedzią na skargę z dnia [...] r. Intencją wnioskodawców jest zdyscyplinowanie organu i niedopuszczenie do przewlekania sprawy. W dalszej części wniosku, jak i w innych pismach kierowanych do Sądu, wnioskodawcy odnoszą się do sprawy przewlekłości postępowania administracyjnego. Nadto pismem z dnia [...] r. wnioskodawcy zarzucili organowi chęć zatajenia skargi. W ich ocenie z treści pisma z dnia [...] r. jasno wynikało, iż zostały ujęte w nim dwie skargi, tj. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] oraz skarga na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Wnioskodawcy poinformowali, iż przedmiotowe pismo wysłali w dwóch egzemplarzach do dwóch Sądów, zgodnie z ich właściwościami, za pośrednictwem odpowiednich organów. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o uznanie go za bezprzedmiotowy, wyjaśniając że pismo wnioskodawców z dnia [...] r., potraktował jako skargę jedynie na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] r., zarzucające jednocześnie ponownie Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania, którą to przekazał Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przy piśmie z dnia [...] r., tj. organowi za pośrednictwem którego (zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu) powinna zostać ona złożona. Nadto Wojewoda [...] podniósł, iż niezwłocznie po otrzymaniu od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpisu skargi E. P. i R. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania, przekazał go wraz z załącznikami i odpowiedzią na skargę Wojewódzkiemu Sądowi w Gliwicach, informując jednocześnie, iż znajdujące się w posiadaniu akta sprawy zostały przesłane Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz z zażaleniem E. P. i R. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekazania zgodnie z właściwością Ministrowi Infrastruktury wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Nadto organ podkreślił, iż zarówno w chwili przekazania skargi do Ministra, jak i obecnie nie toczy się przed nim żadne postępowanie z wniosku E. P. i R. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie zaś do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymierzenie grzywny jednakże pozostaje w sferze uznania sądu administracyjnego, który oceniając sprawę kieruje się jej okolicznościami. Zastosowanie tego środka nie jest obligatoryjne, ponieważ przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to potrzebę uwzględnienia przez sąd wszystkich okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu, a nadto czy ewentualna grzywna spełni swoje funkcje (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Oceniając okoliczności przekazania przez Wojewodę [...] skargi do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Sąd zwrócił uwagę na fakt licznych pism (w tym skarg i zażaleń) kierowanych przez wnioskodawców do organu, powodujących niejednokrotnie wątpliwość i konieczność ustalenia co było intencją ich autorów. W niniejszej sprawie ta ocena była dla organu jeszcze trudniejsza, gdyż wnioskodawcy w jednym piśmie zawarli dwie skargi na dwa różne organy. Także niesprecyzowanie w nagłówku pisma siedziby sądu administracyjnego mogło być mylące dla organu. Również z treści samego pisma, ze względu na ścisłe powiązanie przedmiotów skarg, nie wynikało jednoznacznie, iż zamiarem skarżących jest także przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...]. Dopiero wnioskodawcy w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia [...] r. uściślili, iż pismem z dnia [...] r. wnieśli także skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewodę [...], przyznając jednocześnie, iż przedmiotowe pismo było trudno czytelne wobec poruszenia dwóch tematów. Mając powyższe na względzie Sąd przyjął, iż przewidziany termin trzydziestu dni na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę należy liczyć od [...] r., tj. dnia wpływu do siedziby organu odpisu skargi, potwierdzonego za zgodność z oryginałem wraz z odpisem pisma z dnia [...] r. precyzującym przedmiot skargi, odpisami kopert nadawczych, w których ww. pisma zostały przesłane, kopiami postanowień Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. oraz [...] r., oraz kopią pisma [...] Departamentu Administracji Publicznej MSWiA z dnia [...] r., przekazanych przy piśmie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] r. (prezentata [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. na przedmiotowym piśmie). Zaznaczyć wypada, iż Wojewoda [...] wypełnił ciążący na nim obowiązek przekazania do Sądu sporządzonego odpisu skargi wraz z załącznikami i odpowiedzią na skargę. Jak wynika bowiem z akt sprawy II SAB/Gl 43/11, skarga została przekazana przez Wojewodę [...] do Sądu w dniu [...] r. (data stempla pocztowego widniejąca na kopercie nadawczej). Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., upływał z dniem [...] r., a zatem organ dochował wskazanego powyżej terminu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. oraz art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie wskazać należy, iż unormowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a., na podstawie którego został złożony wniosek o ukaranie grzywną, stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a oraz zapobieganie przetrzymywaniu skarg przez te organy. W związku z tym, że obowiązek ten w istocie został w niniejszej sprawie wykonany przez organ, to nawet gdyby przyjąć, iż organ uchybił terminowi przewidzianemu na przekazanie skargi do Sądu, to i tak nie zachodziłaby podstawa do wymierzenia grzywny. Sąd podziela bowiem pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 2015/06, zgodnie z którym "(...) przepis art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. ma na celu wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Nie jest to forma "kary" za uchybienie terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego z chwili orzekania, a zatem uchybienie przez organ 30-dniowemu terminowi nie stanowi podstawy do nałożenia grzywny, jeżeli mimo opóźnienia, przekazał on sądowi akta wraz z odpowiedzią na skargę przed rozpoznaniem wniosku.(...)". Za oddaleniem wniosku o wymierzenie grzywny przemawia także okoliczność, iż w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny wyłączony został z akt sprawy, której przedmiotem jest właśnie skarga E. P. oraz R. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] (sygn. akt II SAB/Gl 43/11), a zatem nawet ewentualne uchybienie przez organ terminowi do wykonania obowiązku nie mogłoby realnie wpłynąć na możliwość rozpoznania sprawy o przewlekłości, ani nie mogło też wywołać niekorzystnych skutków po stronie wnioskodawców.