II SO/Gl 7/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. K. o wstrzymanie wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r., nr [...], którym to wymierzono R. K. karę w kwocie 60 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Na powyższe rozstrzygnięcie R. K. pismem z dnia 29 kwietnia 2011 r. złożył - za pośrednictwem organu odwoławczego - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, która po przekazaniu przez organ w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 384/11. Skarżący kolejnym pismem z dnia 10 maja 2011 r. zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania powołanego na wstępie aktu. Przedmiotowy wniosek w dniu 11 maja 2011 r. nadał w placówce pocztowej adresując go do organu II instancji, jak również do Sądu. R. K. w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia [...] r. podniósł, iż wszczęcie egzekucji administracyjnej i wykonanie zaskarżonego aktu doprowadzi do wyrządzenia zarówno jego osobie, jak i w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej znacznej szkody oraz spowoduje utratę płynności finansowej. Wskazał nadto, iż nałożona kara pieniężna jest wysoka, co jest dla niego "niezwykle obciążające", gdyż zmuszony będzie do zaciągnięcia dodatkowych zobowiązań finansowych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w piśmie z dnia 3 czerwca 2011 r. oświadczył, iż nie widzi przeszkód w pozytywnym załatwieniu wniosku o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 ([w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek R. K. zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca, choć nie do końca uzasadnił (a w szczególności nie uprawdopodobnił) wniosku, tak aby przekonać Sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (bowiem dla wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, lecz konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, np. poprzez poparcie twierdzeń dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej), to jednakże wychodząc naprzeciw stronie i biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, należało przyjąć, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zrodzić po stronie R. K. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2008 r., str. 216). Należy bowiem mieć na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem jest wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie kary pieniężnej a zatem aktu, który podlega wykonaniu. Jego zastosowanie oznacza spowodowanie zmiany rzeczywistości, gdyż jako nakładający na wnioskodawcę określone obowiązki może być zrealizowany, w przypadku braku dobrowolnego jego wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej. Mając zatem na względzie zarówno wysokość nałożonej kary pieniężnej wraz z odsetkami oraz koszty ewentualnej egzekucji administracyjnej należało przyjąć, iż wykonanie postanowienia z dnia 6 kwietnia 2011 r. może spowodować po stronie wnioskodawcy trudne do odwrócenia skutki. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany zarzut wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem prawa oraz wymierzenia niesprawiedliwej kary. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.