II SO/Gl 8/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu P. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2012 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy P.S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści złożonego formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoją małżonką – G. S., zamieszkując w budynku o pow. 100 m2, usytuowanym na nieruchomości o pow. 760 m2. W skład majątku skarżącego wchodzi samochód osobowy marki [...] (8 letni). Wnioskodawca, w druku formularza, podkreślił, że ze względu na stan techniczny budynku, w którym zamieszkuje zmuszony był do przeprowadzenia szeregu remontów. Wedle formularza łączny dochód skarżącego i jego małżonki wynosi 4300 zł. Na wezwanie referendarza sądowego P.S. nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Postanowieniem referendarza swądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2012 r. oddalono wniosek P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia P.S. wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniósł, że omyłkowo wskazał na druku PPF, że jest właścicielem samochodu osobowego [...], którego od dwóch lat właścicielem jest jego syn. Nadto wskazał, że syn na stałe zameldowany jest u wnioskodawcy, a czasowo na ul. [...]. W związku z powyższym wnosi o zwolnienie z opłaty sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego w oparciu o przedłożone przez niego informacje, nie można zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że zasługuje on na prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny i przekonujący, że spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co pozwalałoby obciążyć budżet państwa kosztami sądowymi. Tymczasem to na stronie spoczywa obowiązek podejmowania takich czynności, które przekonałyby Sąd co do zasadności przyznania prawa pomocy. Tym samym jeżeli zachodzą poważne wątpliwości co do pełnej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy, uznać należy, iż Sąd nie ma wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 674/09 i z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 651/09). Wskazać przede wszystkim należy, że skarżący i jego małżonka uzyskują świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 3.734 zł. Nawet, jeżeli uwzględni się wydatki dokonane przez skarżącego to nadal, do dyspozycji strony pozostają środki, które z powodzeniem wystarczają na pokrycie kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga również fakt, że strona wskazując na wysokie wydatki, oczekuje pomocy ze strony Państwa, a zarazem płaci stosunkowo wysoką opłatę za TV satelitarną w kwocie 60 zł miesięcznie, co trudno uznać za zaspokajanie podstawowych potrzeb. Do niezbędnych wydatków nie można również zaliczyć spłaty pożyczki na zakup mebli, czy też zaliczek na dwa wyjazdy wypoczynkowe – co wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego. Wskazane wyżej wydatki o charakterze prywatnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa przed publicznoprawnymi. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanek przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie uzasadnił bowiem dostatecznie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest natomiast instytucją o charakterze wyjątkowym, która winna być stosowana jedynie w wypadkach uzasadniających szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 588/2006, LEX nr 191863). Tymczasem w ocenie Sądu sytuacja materialna skarżącego nie jest na tyle ciężka, aby koniecznym było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.