III SA/Gl 100/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-05-28
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Herman, Adam Nita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja w przedmiocie opłaty paliwowej może zostać wydana, jeśli podstawa faktyczna tej decyzji, oparta na ustaleniach dotyczących podatku akcyzowego, została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku uchylenia decyzji wymiarowej w podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie opłaty paliwowej, uznając, że stała się ona przedwczesna i straciła oparcie w stanie faktycznym sprawy. Uzasadniono to tym, że decyzja organu pierwszej instancji określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, która stanowiła podstawę faktyczną dla decyzji o opłacie paliwowej, została uchylona przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W konsekwencji, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji podatkowej pozbawiło podstaw faktycznych ustalenia opłaty paliwowej za ten sam okres rozliczeniowy.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach określającą wysokość opłaty paliwowej za marzec 2012 r. w kwocie 375,60 zł. Podstawą decyzji były ustalenia dotyczące nabycia paliwa lotniczego JET A-1, które według organów nie zostało zużyte zgodnie z przeznaczeniem uprawniającym do zwolnienia z podatku akcyzowego. Spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisów dotyczących opłaty paliwowej oraz Ordynacji podatkowej, w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Kluczowym elementem sprawy stało się późniejsze uchylenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2012 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 207 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 207 zł (dwieście siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Katowicach (w dalszej części uzasadnienia, określanego mianem Organu I instancji) z [...] r., nr [...]. W tym orzeczeniu nieostatecznym Organ I instancji określił "A" sp. z o.o. w B. (zwanej dalej Spółką, Strona lub Skarżącym) wysokość opłaty paliwowej za marzec 2012 r., w kwocie 375,60 zł. Podstawą prawną decyzji ostatecznej Organu odwoławczego był art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U z 2017, poz. 201 ze zm., zwanej dalej Op) oraz art. 37h ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 5, art. 37j ust. 1 pkt 4, art. 37k ust.1, art. 37l ust. 1, art. 37m ust. 1 pkt 3, ust. 4, art. 37n ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 37o ust. 1 pkt 1, art. 37q ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz.U z 2012, poz. 931).
Decyzja ostateczna zapadła w następującym, niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy. Funkcjonariusze celni przeprowadzili w Spółce kontrolę w zakresie obrotu i zużycia paliwa lotniczego zwolnionego z podatku akcyzowego ze względu na przeznaczenie za okres od 1 stycznia 2012 r., do 14 lutego 2014 r. W dniu 19 lutego 2014 r. z kontroli tej został sporządzony protokół. Z poczynionych ustaleń wynika zaś, że Strona kupowała paliwo lotnicze JET A -1 o kodzie CN 2710 19 21 od "B" sp. z o.o. Istotną okolicznością jest też to, że Spółka została zarejestrowana jako podatnik wykonujący działalność zwolnioną z akcyzy (paliwo lotnicze), ale nie powiadomiła organu podatkowego o formie prowadzenia ewidencji wyrobów objętych zwolnieniem z podatku akcyzowego. Ustalono także, że Spółka nie posiadała koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych oraz personelu, certyfikatu przewoźnika i nie świadczyła usług przewozu osób ani towarów. Współpracowała ona natomiast ze spółką "C", która prowadziła obsługę oraz przygotowanie techniczne do lotów śmigłowców [...], [...].
W dniu 15 czerwca 2016 r. wszczęto postępowanie podatkowe w celu określenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za marzec 2012 r. Jednocześnie, tego samego dnia zostało wszczęte postępowanie, którego przedmiotem było określenie temu samemu podmiotowi opłaty paliwowej za marzec 2012 r.
W decyzji z [...] r., nr [...] określono Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za marzec 2012 roku, w kwocie 5.300,00 zł. Stało się tak, ponieważ Spółka była podmiotem zużywającym wyroby akcyzowe objęte zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie i nabywała paliwo lotnicze JET A-1 (o kodzie CN 27101921) bez akcyzy. W toku postępowania podatkowego w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego ustalono zaś, że paliwo lotnicze nabywane było przez Stronę od podmiotu pośredniczącego "B" sp. z o.o. Tym samym, paliwo kupował podmiot posiadający status podmiotu zużywającego (Skarżący), który to paliwo odsprzedawał innemu podmiotowi zużywającemu - spółce "C". Odbywało się to w dwojaki sposób: tankowano śmigłowiec Spółki, który następnie był wynajmowany lub odsprzedawano paliwo kontrahentowi, który wykorzystywał je do tankowania śmigłowca, z którego korzystał na podstawie zawartej umowy dzierżawy. W przekonaniu Organu I instancji, postępowanie przeprowadzone w tym zakresie wykazało, że Strona nie zużyła zwolnionego paliwa, a zatem nie mogła korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 i ust. 3 ustawy z 6 grudnia o podatku akcyzowym (Dz.U z 2011, nr 108, poz. 626, zwana dalej u.p.a.). Spółka nie posiada bowiem certyfikatu przewoźnika lotniczego ani koncesji na wykonywanie przewozów lotniczych, a podmiot ten nie świadczy usług w zakresie przewozu osób i towarów. Spółka przedstawiła natomiast faktury zakupu paliwa w roku 2012 wraz z dokumentami dostawy i kwitami dostawy, faktury VAT sprzedaży paliwa lotniczego do śmigłowca SP-SSI, faktury sprzedaży paliwa lotniczego, umowę dzierżawy śmigłowca SP-SSI z 11 grudnia 2006 r. i umowę dzierżawy śmigłowca [...] z 9 czerwca 2008 r.
W dniu [...] r. Organ I instancji wydał decyzję nr [...], mocą której określono Stronie wysokość opłaty paliwowej za marzec 2012 r., w kwocie 375,60 zł. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wskazał, że przedmiotowe paliwo nabywane było od podmiotu pośredniczącego przez podmiot posiadający status podmiotu zużywającego, który to paliwo odprzedawał innemu podmiotowi zużywającemu w dwojaki sposób: tankując do własnego śmigłowca, który następnie był wynajmowany i wówczas wystawiano fakturę za wynajem lub odsprzedając temu samemu podmiotowi zużywającemu paliwo na podstawie odrębnej faktury, które to paliwo było wykorzystywane przez ten podmiot do zatankowania śmigłowca, z którego korzystał na podstawie zawartej umowy dzierżawy. Tankowanie odbywało się w porcie lotniczym P. i W.
Organ I instancji uznał, że zwolnienie przysługuje podmiotowi, który faktycznie dysponował śmigłowcami i wykonywał nim loty o charakterze gospodarczym, a paliwo zostało dostarczone od podmiotu pośredniczącego. W przypadku zmiany przeznaczenia paliwa wygasa natomiast – jak to ujęto - prawo do korzystania ze zwolnienia. Spółka jako podmiot zużywający, który nie zużył zakupionego paliwa nie może więc skorzystać ze zwolnienia od akcyzy i winna uiścić podatek akcyzowy. To zaś skutkowało wydaniem decyzji określającej opłatę paliwową za marzec 2012 roku.
Strona, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Organu I instancji, wniosła od niego odwołanie. W piśmie tym zarzuciła ona wydanie decyzji z naruszaniem prawa - art. 37j ust. 1 pkt 4 i art. 37l ust. 1 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. W związku z tym, wystąpiła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając wniesione odwołanie, Spółka wskazała, że zaskarżona decyzja stanowi następstwo decyzji określającej jej kwotę podatku akcyzowego, która także została przez nią zaskarżona w toku instancji. Stało się tak, ponieważ – zdaniem Strony - paliwo lotnicze zostało zużyte do celów uprawniających do zwolnienia od podatku akcyzowego. W związku z tym, jak to ujęto, nie istnieje prawny obowiązek do określenia opłaty paliwowej od przedmiotowego paliwa lotniczego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się z tym zapatrywaniem i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził on, że sprawa dotyczy opłaty paliwowej za marzec 2012 r., a więc zastosowanie mają przepisy ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, według stanu prawnego obowiązującego w tym okresie. W przekonaniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w ustawie o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, definiując podstawę obliczenia opłaty paliwowej, ustawodawca odwołuje się do wielkości podstawy opodatkowania podatku akcyzowego od paliw silnikowych i gazu, utożsamiając podstawę obliczenia opłaty paliwowej z podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym. Dlatego właśnie, zdaniem Organu odwoławczego, Organ I instancji nie był zobowiązany do prowadzenia odrębnego postępowania w celu określenia podstawy obliczenia opłaty paliwowej. Ustalenia dotyczące podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym od paliw silnikowych i gazu wyznaczają bowiem wartość podstawy obliczenia opłaty paliwowej i – w konsekwencji – pozwalają określić wysokość tej daniny publicznej. W tym zakresie, Organ odwoławczy przywołał obowiązującą regulację prawną, dotyczącą zasad ustalania opłaty paliwowej, a w szczególności art. 37k. ust. 1 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Wynika z niej, że obowiązek zapłaty opłaty paliwowej powstaje z dniem powstania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od paliw silnikowych oraz gazu. Z kolei, art. 37h, a także art. 37l ust. 1 tej samej ustawy stanowi, że podstawą obliczenia wysokości opłaty paliwowej jest ilość paliw silnikowych lub gazu, o których mowa w art. 37h, od jakich podmioty, o których mowa w art. 37j ust. 1, są obowiązane zapłacić podatek akcyzowy.
Wszystko to doprowadziło Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do sformułowania zaprezentowanej wcześniej tezy, że obowiązek uiszczenia opłaty paliwowej powiązany został na mocy powołanych wyżej przepisów z istnieniem zobowiązania do uiszczenia podatku akcyzowego od paliw silnikowych, wykreowanego na podstawie przepisów o podatku akcyzowym. Dla określenia zobowiązania w opłacie paliwowej wystarczające jest zaś ustalenie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz ilości paliwa lub gazu, od którego sprzedaży podatnik zobowiązany był zapłacić podatek akcyzowy.
Jak wskazano dalej, w przedmiotowej sprawie podstawą do ustalenia zobowiązania do zapłaty opłaty paliwowej wobec spółki była decyzja Organu I instancji, określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za marzec 2012 roku. Skoro więc Spółka została zobowiązana do zapłaty podatku akcyzowego za wskazany wyżej okres, to jest również podmiotem, na którym ciąży obowiązek zapłaty opłaty paliwowej, należnej za ten sam miesiąc, w kwocie 375,60 zł.
Jak wynika z art. 37l ust.1 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, podstawą obliczenia wysokości opłaty paliwowej jest ilość paliw silnikowych lub gazu, o których mowa w art. 37h, od jakich podmioty, o których mowa w art. 37j ust.1, są obowiązane zapłacić podatek akcyzowy. Organ I instancji prawidłowo przyjął jako podstawę do obliczenia wysokości opłaty paliwowej, ilość litrów zakupionego przez Spółkę paliwa lotniczego.
Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 13 listopada 2012 r. w sprawie wysokości stawki opłaty paliwowej na rok 2013 (M.P z 2012, poz.891) - stawka opłaty paliwowej wynosiła 133,10 zł za 1000 kg gazów i innych wyrobów, o których mowa w art. 37h ust. 4 pkt 4 i 5 ustawy.
Odnosząc się do stanowiska Spółki, że paliwo lotnicze zostało zużyte do celów uprawniających do zwolnienia od podatku akcyzowego i w związku z tym nie istnieje prawny obowiązek do określenia opłaty paliwowej od paliwa lotniczego, Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przywołanymi regulacjami elementy konstrukcyjne opłaty paliwowej, tj. podmiot, przedmiot czy moment powstania obowiązku, są determinowane przez tożsame elementy konstrukcyjne podatku akcyzowego (wyrok NSA z 22.03.2017 r. sygn. akt I GSK 792/15, z 9.09.2016 r., sygn. akt I GSK 986/15; wyrok NSA z 12.01.2017 r., sygn. akt I GSK 967/16). Ustalenia co do stanu faktycznego, poczynione w sprawie podatku akcyzowego od paliw silnikowych lub gazu, tj. jego ilości i przedmiotu opodatkowania, mają zaś istotne znaczenie w sprawie określenia zobowiązania w opłacie paliwowej. Dzieje się tak, ponieważ przesłanką powstania obowiązku zapłaty opłaty paliwowej jest ustalenie, że dokonano czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (wyrok NSA z 9.08.2017 r. sygn. akt I GSK 608/17).
Ponadto, odnosząc się do argumentacji Strony, dotyczącej naruszeń związanych z podatkiem akcyzowym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że Organ pierwszej instancji nie rozpatrywał i nie dokonywał oceny materiału dowodowego zebranego w trakcie prowadzonego postępowania, dotyczącego podatku akcyzowego. Walor uprzedniego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym jest natomiast taki, że taka decyzja deklaratoryjna, jako dokument urzędowy jest dowodem w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych dla celów wymiaru opłaty paliwowej. Nie stanowi on jednak – jak to ujęto – podstawy do wydania decyzji dotyczącej opłaty paliwowej. Oznacza to, że decyzja w przedmiocie opłaty paliwowej może być wydana bez konieczności uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego. Ponadto, organ podatkowy może dokonywać własnych ustaleń w zakresie opłaty paliwowej i wydać decyzję określająca jej wysokość także wtedy, gdy – jak to ujęto – podatnik nie dokonał samoobliczenia podatku akcyzowego i nie wydano decyzji wymiarowej w zakresie akcyzy.
Z tym rozstrzygnięciem ostatecznym nie zgodziła się Spółka. W swojej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpiła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym, kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 121 § 1 O.p. Jak przy tym zostało podkreślone, od decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym złożono odwołanie, a do dnia sporządzenia skargi nie zostało rozpatrzone. W przekonaniu Strony, Organ podatkowy z pełną premedytacją wydał decyzje w przedmiocie opłaty paliwowej przed wydaniem ostatecznej decyzji w podatku akcyzowym wiedząc, że będzie ona podlegała wcześniejszej ocenie Sądu niż zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Spółka obawia się zatem, że decyzją odwoławcza w podatku akcyzowym zostanie utrzymana w mocy, a rozstrzygniecie to będzie determinować dalsze postępowania organu podatkowego oraz rozstrzygnięcie sądów, zarówno pierwszej instancji jak i Sądu kasacyjnego. Skarżąca wniosła zatem o wyznaczenie terminu rozprawy w niniejszej sprawie po rozpatrzeniu skargi na decyzję w przedmiocie podatku akcyzowego. W jej przekonaniu, opisane wcześniej zachowanie administracji podatkowej uzasadnia zaś zarzut obrazy art. 121 § 1 O.p. - poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ten sposób działania doprowadził do nadużycia prawa ( wyrok NSA z 13.10.2017 r., sygn. akt I GSK 1790/15).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wspomniany podmiot przywołał orzeczenia, z których wynika, że decyzja dotycząca podatku akcyzowego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., który stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Jednocześnie, Organ odwoławczy wyartykułował, że jeśli decyzja w przedmiocie podatku akcyzowego zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, ujawnia się przesłanka wznowienia postępowania w przedmiocie wymiaru opłaty paliwowej, ukształtowana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Argument ten powtórzono w piśmie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 14 marca 2018 r. Stanowiło ono negatywną odpowiedź na wniosek Strony o wyrażenie zgody na zawieszenie postępowania sądowego, datowany na 20 stycznia 2018 r.
Kolejnym zdarzeniem poprzedzającym rozprawę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym było złożenie przez Skarżącego pisma procesowego z 22 marca 2018 r. Spółka poinformowała w nim Sąd o tym, że na mocy swojej decyzji z [...] r. Organ odwoławczy uchylił decyzję Organu I instancji, określającą wysokość zobowiązania podatkowego Strony w podatku akcyzowym za marzec 2012 r. Orzeczenie to stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji w opłacie paliwowej. W przekonaniu Spółki, wspomniana okoliczność uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji deklaratoryjnej, dotyczącej opłaty paliwowej. Do swojego pisma procesowego, Skarżący dołączył fragment kasacyjnej decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, "znoszącej" wymiar podatku akcyzowego za marzec 2012 r. Argument ten, a także swój wniosek Spółka powtórzyła w piśmie procesowym datowanym na 27 kwietnia 2018 r. Z kolei, w załączeniu do pisma z 21 maja 2018 r., odpowiadając na wezwanie Sądu, Organ odwoławczy przedstawił kopię całej swojej decyzji kasacyjnej z [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd zgodził się ze stanowiskiem, że występuje odrębność postępowania podatkowego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od postępowania podatkowego, którego celem jest określenie wysokości opłaty paliwowej. Jednocześnie jednak, istotne ustalenia dowodowe dla celów wymiaru opłaty paliwowej poczyniono opierając się na stwierdzeniach Organu I instancji, sformułowanych w postępowaniu w przedmiocie wymiaru podatku akcyzowego za marzec 2012 r. W tej sytuacji, istotne jest to, że [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję nieostateczną w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2012 roku. Jednocześnie, przekazał on sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji, zlecając mu weryfikację czy całość lub część zakupionego paliwa lotniczego została zużyta zgodnie z przeznaczeniem, uprawniającym do zwolnienia z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.a.
Zdarzenie to implikuje taką, a nie inną treść wyroku Sądu. Stało się tak, ponieważ w przedmiotowej sprawie ustalenia stanu faktycznego, czynione zarówno przez Organ I instancji, jak i podejmowane przez Organ odwoławczy opierały się na materiale dowodowym w sprawie wymiarowej dotyczącej podatku akcyzowego. Jednocześnie jednak, okazał się on niewystarczający do utrzymania w mocy decyzji nieostatecznej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Spółka skutecznie podważyła bowiem argumenty formułowane przez Organ I instancji dla ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. W konsekwencji, została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja stanowiąca podstawę faktyczną ustalenia opłaty paliwowej. Dlatego właśnie, mając na uwadze względy ekonomiki procesowej oraz zasady regulujące postępowanie dowodowe w ramach postępowania podatkowego należało przyjąć, że na skutek kasatoryjnego orzeczenia Organu II instancji w podatku akcyzowym za marzec 2012 r., ustały podstawy faktyczne do określenia wysokości opłaty paliwowej w tym samym okresie rozliczeniowym.
Nie ulega wątpliwości, że to organy podatkowe mają obowiązek podejmować niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. To fundamentalne pryncypium, określane mianem zasady prawdy obiektywnej (materialnej) sformułowano w art. 122 O.p. Ma ono ogromne znaczenie, ponieważ ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. To zaś wiąże się z realizacją zasady praworządności, wyrażonej w art. 120 O.p.
Wspomniane regulacje ogólne doznają konkretyzacji w dalszych przepisach ogólnego prawa podatkowego, w szczególności w art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. W myśl tej regulacji, organ podatkowy winien podejmować określone czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć ten materiał dowodowy, a następnie na tle całokształtu ustalonych faktów ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 150/96). Wszechstronne rozważenie zebranego materiału wiąże się z koniecznością uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności. Należy przyjąć, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zbadania wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z określoną sprawą w celu odtworzenia jej rzeczywistego obrazu i uzyskaniu podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie, mimo zastrzeżenia odrębności postępowania w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego oraz opłaty paliwowej Organ I instancji, a także Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, określając kwotę opłaty paliwowej oparli się na ustaleniach poczynionych w postępowaniu wymiarowym prowadzonym przez Organ I instancji, dotyczącym podatku akcyzowego.
Znamienne jest, że decyzja określająca w przedmiocie tej daniny publicznej została uchylona. Nastąpiło to co prawda już po wydaniu przez Organ odwoławczy ostatecznej decyzji o opłacie paliwowej. Po kasatoryjnym orzeczeniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku akcyzowego nastąpiła jednak zmiana okoliczności faktycznych. Dało to podstawę do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości, ustaleń od których zależna jest wysokość opłaty paliwowej. Z tej przyczyny, decyzja określająca wysokość opłaty paliwowej stała się przedwczesna w tym sensie, że straciła oparcie w stanie faktycznym sprawy (materiale dowodowym).
Jeśli zaś chodzi o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, to dla osiągnięcia tego efektu musiałby być spełniona przesłanka określona w art. 126 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a). Jest nią zgodny wniosek stron o takie "spoczywanie" postępowania. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie udzielił stosownej akceptacji. W ocenie Sądu, nie ma również podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o przesłanki określone w art. 124 i art. 125 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona własnych ustaleń w zakresie ilości paliwa podlegającego opłacie paliwowej albo skorzysta z ustaleń z organu w zakresie wymiaru podatku akcyzowego, wynikających z uzupełnionego materiału dowodowego.
O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożył się na nie uiszczony wpis w kwocie 100 zł., wynagrodzenie pełnomocnika (radcy prawnego) reprezentującego Stronę, w wysokości 90 zł. oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. O wysokości wynagrodzenia pełnomocnika orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło