III SA/Gl 1002/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-07-23
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda, Krzysztof Wujek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mógł utrzymać w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010, mimo że skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzeń unijnych i krajowych oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działkach rolnych H i F, zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w 2007 roku (drugim roku wnioskowania), do których Agencja nie zaciągnęła zobowiązań. Zwiększenie powierzchni użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy, jest ograniczone przepisami rozporządzenia, a skarżąca nie mogła zwiększyć areału w kolejnych latach realizacji programu po tym, jak płatności na nowe działki nie zostały przyznane.Stan faktyczny
Skarżąca K. O. wniosła o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na rok 2010. Organy odmówiły przyznania płatności na część zadeklarowanych działek, w tym działek F i H, argumentując, że zostały one zgłoszone do płatności po raz pierwszy w 2007 roku, a Agencja nie zaciągnęła do nich zobowiązań. Ponadto, organy wskazały na niezgodność uprawy orzecha włoskiego na tych działkach z wymogami programu i zasadami racjonalnego zagospodarowania gruntów. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. , po rozpoznaniu odwołania K. O. , utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji z [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych na rok 2010.
Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.)
W uzasadnieniu odwołano się w pierwszej kolejności do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podniesiono, że K. O. złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt do Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] r. ubiegając się o przyznanie płatności na rok 2010 z tytułu realizacji pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne wariant S02d02 Uprawy sadownicze, w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) na zadeklarowanych działkach rolnych C, D, E, F, H. Powierzchnia deklarowana dla wariantu S02d02 wynosiła [...] ha. Deklarowane działki rolne leżą na działkach ewidencyjnych nr [...] (województwo [...] , powiat S. , gmina C. , obręb ewidencyjny: [...] ) oraz [...] (województwo zachodniopomorskie, powiat S. , gmina S. , obręb ewidencyjny: K. ). Wraz z wnioskiem przesłano załączniki graficzne.
Następnie w dniu [...] r. strona złożyła w Biurze Powiatowym w B. zgłoszenie szkody powstałej na działkach ewidencyjnych o numerach [...] wraz z załącznikami tj. kserokopiami pism skierowanymi do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz do Urzędu Gminy w S. dotyczące powołania komisji dotyczącej stwierdzenia faktu szkód powstałych na tych działkach wobec zalania ich przez rzekę Inę oraz wodę z topniejącego śniegu i opis szkody sporządzony przez ubezpieczyciela PZU.
Wskutek powyższego Kierownik Biura Powiatowego w dniu 7 września 2010 r. wezwał reprezentanta K. O. , J. K. , w trybie art. 50 § 1 Kpa do złożenia wyjaśnień w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni złożyła korektę wniosku, w której w sekcji VII opisała działkę ewidencyjną [...] ; dołączyła wypis aktu notarialnego z dnia [...] . oraz Oświadczenie z dnia [...] r . określające iż jedynym użytkownikiem działki ewidencyjnej [...] jest K. O. . Nadto w dniu [...] pełnomocnik strony złożył Oświadczenie o ostatecznym oszacowaniu szkody przez PZU, którego odpis wraz z protokołem oględzin dołączono. Dodatkowo w dniu [...]. w Biurze Powiatowym w B. J. K. złożył pismo skierowane do Urzędu Gminy S. oraz Protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie rolnym. Gospodarstwo strony wytypowane zostało do kontroli na miejscu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2010, a wobec rozproszenia gruntów kontrola przeprowadzona została dwuetapowo w dniu 21 lipca i 19 listopada 2010r. Wyniki kontroli odzwierciedlone zostały w Raporcie z kontroli nr [...] oraz [...] z dnia [...] r. oraz Raporcie z kontroli nr [...] z dnia [...] r .
Przeprowadzona kontrola wykazała, że: dla działki rolnej F - deklarowano [...] ha: JPO/UPO/ orzech włoski — stwierdzono: [... ]ha JPO/UPO/ orzech włoski (kod błędu DR25); dla działki rolnej H - deklarowano [... ] ha JPO/UPO/ orzech włoski - stwierdzono [...] ha JPO/UPO/ orzech włoski (kod błędu DR25); dla działki rolnej I/I1 - deklarowano [...] ha: JPO/UPO — stwierdzono: [...] ha JPO/UPO (kod błędu DR27, DR23); dla działki rolnej J/J1 - deklarowano [...] ha JPO/UPO - stwierdzono [...] ha JPO/UPO (kod błędu DR27, DR23); dla działki rolnej K/K1 - deklarowano [...] ha: JPO/UPO — stwierdzono: [...] ha JPO/UPO (kod błędu DR27, DR23); dla działki rolnej [...] - deklarowano [...] ha JPO/UPO - stwierdzono [...] ha JPO/UPO (kod błędu DR27, DR23); dla działki rolnej [...] - deklarowano [...] ha JPO/UPO - stwierdzono [...] ha JPO/UPO (kod błędu DR27, DR23).
Kolejna kontrola odbyła się w dniu 13 stycznia 2011r. i jej wyniki w zakresie kwalifikowalności powierzchni odzwierciedlono w Protokole z kontroli nr [...] ; kontrolę z zakresu Wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt ujęto w Protokole z kontroli nr [...] . Raporty z kontroli stwierdzały dla działek zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej: dla działki rolnej C - deklarowano [...]ha: orzech włoski — stwierdzono: [...]ha orzech włoski; dla działki rolnej D - deklarowano [...]ha orzech włoski - stwierdzono [...]ha orzech włoski (kod błędu DR13+); dla działki rolnej E - deklarowano [...]ha: orzech włoski — stwierdzono: [...]ha orzech włoski (kod błędu DR13-). Stan na gruncie stwierdzony przez inspektorów kontroli terenowej potwierdza dokumentacja fotograficzna.
Przy czym kod nieprawidłowości DR13+ oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu. Kod DR13- stwierdza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej podczas kontroli na miejscu; powierzchnia stwierdzona — większa od powierzchni deklarowanej. Błąd oznaczony kodem DR23 oznacza, że nie kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze uprawy deklarowanej. Kod DR25 to kod informacyjny: działka rolna położona w kompleksie działek rolnych pokrytych jednolitą uprawą bez możliwości identyfikacji jej granic.
W następstwie zastrzeżeń zgłoszonych do protokołu z kontroli nr [...]z dnia [...]r. zostały usunięte zastosowane kody błędów GR39 oraz GR42 dotyczące braku dokumentów potwierdzających wywóz nieczystości stałych i ciekłych z terenu gospodarstwa.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. po zapoznaniu się z wynikami kontroli zarówno administracyjnej jak i terenowej decyzją z dnia [...]r. nr [...]postanowił o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno- środowiskowych na rok 2010 w wysokości [...]zł dla Pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne w wariancie S02d02 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) za powierzchnię uwzględnioną w płatności równą [...]ha.
Wobec wniosku strony o uzupełnienie w/w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w kwestii wskazania do jakich działek rolnych organ przyznał dopłaty, a do których dopłat odmówił - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...]r. postanowieniem nr [...]odmówił uzupełnienia decyzji.
Kwestionując zasadność tego rozstrzygnięcia w dniu [...]r. K. O. – reprezentowana przez K. W. - wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją nr [...]z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. . W dniu [...]r . pełnomocnik K. O. złożył skargę na w/w decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem dnia 24 września 2012r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...]r. i wskazał, że w sposób niejasny i niezrozumiały wykazano motywy zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie zostały wyjaśnione i uzasadnione ustalenia faktyczne. Ponadto uznano, iż przesłane akta sprawy nie były kompletne i nie zawierały decyzji dotyczącej 2007 roku.
Rozpoznając sprawę ponownie w trybie odwoławczym, obecnie zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji uznając, że zaskarżona decyzja uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Na wstępie zaakcentował, że istotą uzyskania wsparcia finansowego w ramach przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest zobowiązanie do przestrzegania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat - art. 23 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r., a realizacja zadań w ramach programu odbywa się na podstawie 5-letniego planu działalności rolno-środowiskowej opracowanego przy udziale upoważnionego doradcy rolnośrodowiskowego (§ 2 ust. 1 pkt 2 w związku z § 4 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego) i musi odbywać się nieprzerwanie na niezmienionej powierzchni (z wyjątkami określonymi w § 5 rozporządzenia) w minimalnym okresie 5 lat, z konsekwencjami w sytuacji niedochowania powyższego.
Zatem zarzut nie dokonania oceny spełniania przez deklarowane działki rolne F i H warunków koniecznych do uzyskania dopłat z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych uznano za nietrafiony w świetle § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.). Organ odwoławczy także podkreślił, że Beneficjentka mogła zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ponieważ nie przyznano wnioskodawczyni płatności na dodane w drugim roku realizacji programu rolno-środowiskowego działki rolne F i H, więc tym samym nie zaciągnięto zobowiązań do tych działek. Organ podkreślił, że nie może zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F, zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 – drugim roku wnioskowania, do których nie przyznano płatności, a w związku z tym nie zostały zaciągnięte zobowiązania.
Zauważono także, że zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i organ I instancji wydał stosowaną decyzje, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zakończeniu wszystkich obowiązko-wych kontroli, by nie narazić się na zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 Kpa. Organ odwoławczy zwrócił w tym miejscu uwagę, że wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, jak również nie wstrzymuje postępowania, w stosunku do którego rozstrzygniecie WSA może mieć wpływ na podejmowaną decyzję organu. Wskazał, że WSA wydał wyrok oddalający skargę na rozstrzygnięcie dotyczące płatności za 2007, jednakże strona wniosła skargę kasacyjną. Ewentualna więc zmiana decyzji z [...]r. nr [...].- odnoszącej się do płatności na 2007 rok stanowić może podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności na rok 2010.
Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia strona wniosła skargę do tut. Sądu zarzucając naruszenie m. in. § 5 ust. 1, 3, 4 oraz § 11 ust. 2 i 3 § 13 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 23 i 24 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008; art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, w brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Rady (WE) nr 2223/2004 z dnia 22 grudnia 2004r. w związku z art. 37 ust. 4 i art. 39 tego rozporządzenia oraz art. 66 pkt 5 Rozporządzenia 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania płatności ze względu na rozstrzygnięcie dot. 2007r. Wskazano także na naruszenie art. 127 w zw. z art. 15 kpa poprzez nierozpoznanie i nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącą; naruszenie art. 107, art. 111 Kpa w zw. z art. 127 Kpa poprzez odmowę uzupełnienia decyzji organu I stopnia w związku z brakiem umieszczenia w sentencji w/w decyzji rozstrzygnięcia o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do działek F i H zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010; naruszenie art. 110 kpa w zw. z art. 127 Kpa poprzez bezpodstawne uznanie, iż organy są związane ostateczną decyzją dotyczącą przyznania skarżącej płatności za rok 2007; naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań WSA zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 września 2012r. III SA/GI 674/12.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu organu odwoławczego (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są całkowicie chybione.
Przechodząc do meritum, na wstępie należy przypomnieć, że wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. o sygn. akt III SA/Gl 1998/11 tut. Sąd rozpoznając skargę K. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych za 2007 rok - oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia WSA w Gliwicach na wstępie wskazał, że zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej określa ustawa z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, a szczegółowe zasady udzielania pomocy – akty wykonawcze do powołanej ustawy, m.in. rozporządzenie Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o jakich mowa w art. 23 Rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L160 poz. 80 z 26 czerwca 1999 r. ze zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30 kwietnia 2004 r.), zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.
Natomiast zgodnie z art. 23 Rozporządzenia 1257/1999/WE:
1. Wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. W miarę potrzeby dla szczególnych rodzajów zobowiązań określany jest dłuższy okres, uwzględniający ich wpływ na środowisko lub warunki utrzymania zwierząt.
2. Zobowiązania agrośrodowiskowe i dotyczące warunków utrzymania zwierząt obejmują więcej niż tylko stosowanie zwyczajnej dobrej praktyki rolniczej obejmującej dobrą praktykę hodowli zwierząt.
Zobowiązania agrośrodowiskowe zapewniają usługi, których nie wspierają inne środki, takie jak wsparcie rynkowe lub dodatki wyrównawcze.
Art. 13 rozporządzenia 817/2004/WE odnosi się do zwierząt gospodarskich, a więc nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, a art. 20 stanowi, iż rolnik podejmujący zobowiązanie agrośrodowiskowe lub związane z dobrostanem zwierząt odnoszące się do części gospodarstwa spełnia co najmniej normy zwykle stosowanej dobrej praktyki w całym gospodarstwie.
Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy WSA podkreślił, że strona deklarowała do płatności następujące działki: C - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha; D - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha; E - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej [...] ha; G - o pow. deklarowanej [...] ha i stwierdzonej 0 (droga); H - o pow. deklarowanej [...] ha i F - o pow. deklarowanej [...] ha.
Jak wynikało z zaskarżonego wówczas w tamtej sprawie rozstrzygnięcia organ wykluczył z płatności działki H i F, jako że nie były one właściwe do uprawy orzecha. Oceniając prawidłowość takiego działania WSA stwierdził, że wspomniane działki leżą na terenach zalewowych rzeki Kąpiel i zostały zmeliorowane w dostosowaniu do użytkowania jako łąki, a nie sady orzechowe. Działanie producenta polegające na obsadzeniu łąki sadem orzechowym było sprzeczne z wymogami racjonalnego zagospodarowania łąk oraz zasadami prawidłowego sporządzania planu działalności rolnośrodowiskowej, uwzględnia-jącego warunki glebowe i klimatyczne, którego wykonanie stanowi obowiązek producenta rolnego warunkujący przyznanie płatności stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. Zalecenie posadzenia orzecha na gruncie stanowiącym trwały użytek zielony było sprzeczne z zadaniem do realizacji zawartym w pakiecie rolnictwo ekologiczne oraz zobowiązaniem podjętym przez producenta rolnego w planie rolnośrodowiskowym do zachowania na terenie gospodarstwa rolnego powierzchni trwałych użytków zielonych. Stanowiło także naruszenie zał. nr 1 rozdział II ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. obligującego do zachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych, zgodnie z którym zadaniem realizowanym w ramach pakietu - rolnictwo ekologiczne jest zachowanie na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp.); w uzasadnionych przypadkach zmniejszenie powierzchni ostoi jest dopuszczalne przy zachowaniu co najmniej 3 % ich powierzchni w gospodarstwie rolnym. Ponadto fakt obsadzenia sadzonkami orzecha m.in. działek H i F producent zadeklarował poprzez złożenie wniosku 16 kwietnia 2007 r. i potwierdzenie podpisem, że posiada już te uprawy na gruncie, podczas gdy z zebranych w sprawie dowodów wynikało, że sadzonki orzecha dla obsadzenia działek w woj. [...] zostały zakupione dopiero [...] r., co wskazuje, że w dniu składania wniosku nie było ich na gruncie.
WSA zaakcentował także, że działki F, G i H zostały zadeklarowane po raz pierwszy w roku 2007, co oznacza, że ARiMR nie podjęła co do nich zobowiązania. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1320/2006 z 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L.2006.243.6) w przypadku środków rolnośrodowiskowych i dotyczących poprawy dobrostanu zwierząt w nowych państwach członkowskich jedynie wydatki związane z zobowiązaniami podjętymi do 31 grudnia 2006 r. mogły być kwalifikowane w ramach EFRROW w nowym okresie oprogramowania. Ponieważ więc wykluczenie z płatności działek F i H z wyżej podanych względów było zasadne, podobnie jak wykluczenie działki G będącej w istocie drogą, zatem powierzchnia stwierdzona wynosiła w 2007 roku – [...] ha (stwierdzona powierzchnia działek C, D, E), a po jej zmniejszeniu o podwójną wartość stwierdzonego przedeklarowania (2 x [...] ha, obejmującego zawyżenie przez producenta powierzchni działek D i G, pomniejszone o zaniżenie przez skarżącą powierzchni działki E) powierzchnia uprawniona do płatności wynosiła [...] ha i płatność do takiej powierzchni na 2007 rok producentka otrzymała.
Nadto kwestia decyzji właściwych organów dotyczących wniosku skarżącej o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w 2007 r. stanowiła już wcześniej przedmiot rozważań WSA w Gliwicach, który wyrokiem z 10 sierpnia 2009 r. o sygn. akt III SA/Gl 207/09 uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z 19 grudnia 2008 r. o nr [...] Powodem takiego orzeczenia były wady postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził mianowicie, że w raportach z kontroli brak było dokładnych danych dotyczących stwierdzonej ilości sadzonek orzecha włoskiego i umiejscowienia w terenie trzech losowo wybranych fragmentów działek, na których sadzonki były liczone. Ponadto ze względu na sformułowanie prawnego wymogu co do obsady w sposób dokładny, poprzez podanie wymaganej ilości sadzonek w sztukach, organ winien podać stwierdzone ilości sadzonek także w tych jednostkach. Wówczas w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do poczynienia wszystkich niezbędnych ustaleń i wyciągnięcia wniosków, jakie organ zawarł w decyzji. Sąd wskazał także, że odmawiając weryfikacji wyników kontroli na miejscu i odrzucając wniosek dowodowy złożony w tym zakresie przez skarżącą, organ administracji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Mając więc na względzie te wskazane braki postępowania dowodowego organ II Instancji uchylił rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając ocenę zawartą w powołanym wyżej wyroku organ I instancji ponownie przeprowadził kontrole na miejscu tj. w woj. [...] od 7 do 28 maja 2010 r. i w woj. [...] 8 stycznia 2010 r. Ustalenia zawarto w protokołach kontroli. Odnośnie działek rolnych położonych w woj. [...] kontrolerzy przeprowadzili pomiar deklarowanych działek i policzyli sadzonki orzecha.
Na podstawie tych ustaleń ustalili, że obsada orzecha wynosi średnio 86,87 szt. na hektar, a więc spełnia wymogi określające minimalną obsadę, tym niemniej z wyżej podanych powodów do działek tych płatność rolnośrodowiskowa nie mogła być przyznana. Również co do działek położonych w woj. [...] została spełniona obsada drzewek i wynosiła: działka C – 70 szt. na 0,87 ha; działka D - 80 szt. na 1 ha; działka E – 80 szt. na 1 ha. Tym niemniej organ podniósł, iż stan taki stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2010 r. i nie można na tej podstawie stwierdzić, że istniał już w roku 2007 r. tj. w roku, którego dotyczy wniosek skarżącej, jako że inny stan wynika z protokołów sporządzonych 3 października 2007 r. co do działek rolnych położonych w woj. [...] i 24 stycznia 2008 r. co do działek znajdujących się w woj. [...] , a WSA ocenę tę wówczas podzielił. Organ wyjaśnił bowiem, iż w aktach sprawy istnieje dowód w postaci rachunku nr [...] z [...] r. na zakup sadzonek orzecha w ilości 2000 sztuk, co wskazuje na fakt uzupełniania nasadzeń po dniu pierwszej kontroli tj. z 3 października 2007 r., której poczynione ustalenia były właściwe.
Poza tym zaznaczyć także należy, że wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt III SA/Gl 668/13 tut. Sąd oddalił skargę K. O. na decyzję z dnia [...] r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. , który po rozpoznaniu odwołania K. O. , utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji z [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2008 również odmawiając płatności na większą powierzchnię niż przyznana w 2006 roku. Podobnie wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. o sygn. akt III SA/Gl 1001/13 tut. Sąd oddalił skargę strony na rozstrzygnięcie dotyczące płatności na 2009 r.
Reasumując zatem powyższe należy stwierdzić, że zgodnie z brzmieniem § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu, z wyłączeniem pakietu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 5, oraz z zastrzeżeniem ust. 2; może ulec zwiększeniu powierzchnia jeśli realizowany jest program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych - o nie więcej niż 5 % dotychczasowej powierzchni, lecz nie więcej niż o 2 ha, w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. W przypadku przekroczenia zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej; do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 4 stosuje się odpowiednio. W przypadku zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w zakresie pakietów innych niż wymieniony w § 1 ust. 2 pkt 5, w trzecim roku i dalszych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej. Zwiększenia o którym mowa w ust. 4, można dokonać nie później niż w dniu 15 marca 2007r. Do terminu realizacji nowego planu działalności rolnośrodowiskowej przepis § 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Wobec takich uregulowań rozporządzenia należy zauważyć, że strona rozpoczęła pięcioletni okres zobowiązania w dniu 1 marca 2006 roku na powierzchni równej [...] ha zatem decyzja na rok 2010 nie mogła obejmować większej powierzchni, tym bardziej, że kolejnymi decyzjami za lata 2008, 2009 odmówiono wnioskodawczyni zwiększenia areału do dopłat. Agencja bowiem nie może przyznać płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zgłoszonych do płatności po raz pierwszy w roku 2007 (w drugim roku deklaracji), do których ARiMR nie zaciągnęła zobowiązań.
Jak słusznie organ podkreślił K. O. mogła zwiększyć powierzchnię użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy w pierwszym lub drugim roku realizacji programu rolno środowiskowego, ale skoro jak wyżej wykazano nie przyznano płatności na dodane w drugim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego działki rolne F i H więc nie zaciągnięto do nich zobowiązań. A w świetle cytowanego § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w kolejnych latach realizacji programu rolnośrodowiskowego nie można zwiększyć lub zmniejszyć powierzchni użytków rolnych, na których jest już realizowany program rolnośrodowiskowy.
Wobec powyższego oraz stwierdzając, że skoro nie przyznano płatności rolnośrodowiskowej za uprawę orzecha włoskiego na działce rolnej H oraz F zgłoszonych do płatności w roku 2007 - drugim roku wnioskowania i tym samym nie zostały zaciągnięte zobowiązania ARiMR - zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie naruszono wskazanych tam przepisów prawa. W szczególności nie naruszono zasady prawdy obiektywnej ani zasady swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, w tym dokumenty złożone przez stronę skarżącą, przy czym jednak wyprowadził z nich wnioski odmienne od tych, które wywodzi strona, co nie jest tożsame z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło