III SA/Gl 1008/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Asesor WSA Adam Pawlyta, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 października 2024 r. nr SKO.K/41.3/1723/2024/13351/ŁZ w przedmiocie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 3 października 2024 r. nr SKO.K/41.3/1723/2024/13351/ŁZ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ II instancji, SKO, Kolegium) po rozpoznaniu odwołania S. M. (poprzednio G., dalej: strona, skarżąca) od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej: organ I instancji, Marszałek) z dnia 2 lipca 2024r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. egzaminów państwowych na prawo jazdy kategorii "B" wobec S. M. tj.: egzaminu teoretycznego przeprowadzonego w dniu 14 listopada 2016 r. przez egzaminatora W. P. oraz egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu 17 listopada 2016 r. przez egzaminatora W. M. utrzymało w mocy ww. decyzję Marszałka Województwa [...]. W podstawie prawnej przywołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570). W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Stwierdził, że 6 kwietnia 2022 r. do organu I instancji wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w M. z 29 sierpnia 2018 r. o sygn. akt [...] dotyczący K. P. i P. J. W orzeczeniu tym stwierdzono, że K. P. (punkt 36 wyroku) będąc właścicielem Ośrodka Szkolenia Kierowców w M., będąc osobą uprawnioną na podstawie art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm. – dalej u.k.p.) do wystawiania dokumentów, w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia kursanta poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, a to faktu ukończenia przez tego kursanta wymaganych przez art. 23 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami egzaminów wewnętrznych teoretycznego i praktycznego oraz faktu odbycia przez skarżącego wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy nauki udzielania pierwszej pomocy przeprowadzonej w formie wykładów i zajęć praktycznych, jak również w dokumencie arkusza przebiegu egzaminu praktycznego z 10 grudnia 2014r. poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. wymaganego przez art. 23 ust. 4 faktu odbycia i ukończenia przez ww. kursanta praktycznego egzaminu wewnętrznego, a nadto w dokumencie w postaci zaświadczenia nr [...] datowanego na dzień 24 października 2016 r. o ukończeniu szkolenia podstawowego poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to faktu ukończenia wszystkich wymaganych ustawą zajęć szkoleniowych, przy czym dopuścił się tego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W konsekwencji po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Marszałek Województwa [...] decyzją z 2 lipca 2024 r. unieważnił egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii "B", przeprowadzony w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. wobec skarżącej w zakresie teoretycznym i praktycznym. W uzasadnieniu ww. decyzji organ powołując się na treść wyroku Sądu Rejonowego w M., Wydział II Kamy, sygn. akt [...] z dnia 29 sierpnia 2018 r., wskazał, że strona przystąpiła do egzaminu teoretycznego i praktycznego na prawo jazdy kategorii "B" jako osoba nie spełniająca wymogów określonych w art. 27 ust. 4 pkt 1 lit, a i lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, dlatego też nie spełniała wymogów art. 50 ust. 2 pkt 5 ustawy, tj. nie posiadała zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W tej sytuacji stwierdził, że egzaminowi została poddana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, więc istnieją podstawy do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 z póżń.zm.) zgodnie z którym "Marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy jeżeli egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5" tj.: "(...) nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (...)", co stwierdzono na podstawie zebranego materiału dowodowego. Zaznaczono jednocześnie, że przepisy nie przewidują przedawnienia możliwości unieważnienia egzaminu na prawo jazdy ze względu na upływ czasu. W odwołaniu z 16 lipca 2024 r. od tego rozstrzygnięcia strona zanegowała prawidłowość decyzji organu I instancji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania, a także o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając szereg naruszeń prawa materialnego i procesowego, podnosząc, że stosownie do regulacji art. 72 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2021 r. poz, 1212 z póżn. zm.) unieważnienie egzaminu państwowego może nastąpić w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj. wykazania, że egzamin państwowy został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a także wykazania, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, zatem uchybienie takie powinno mieć charakter istotny. Podniosła, że rozpatrujące mniejszą sprawę organ przyjął, że skarżąca nie odbyła wymaganego szkolenia, opierając się wyłącznie na ustaleniach zawartych w w/w wyroku Sądu Rejonowego w M., gdy tymczasem szkolenie oraz egzamin wewnętrzny w całości został przez nią w pełni zrealizowany. W takiej sytuacji organ zobowiązany powinien być do rozważenia w całości materiału dowodowego, a w przypadku wątpliwości - do przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Z akt sprawy nie wynika aby organ rozpatrujących sprawę starał się wyjaśnić samodzielnie okoliczności związane ze szkoleniem teoretycznym i egzaminem praktycznym. Wskazano ponadto, że zdanie przebytych egzaminów konwaliduje nieprawidłowości w posiadanej i ilości przepracowanych w ramach kursu godzin wiedzy, przez co brak jest przesłanek do negatywnej weryfikacji dokumentów. Przywołując przepisy dot. nadzoru nad działalnością związaną z prowadzeniem ośrodka szkolenia kierowców podniosła, że nie można mówić o jakimkolwiek zaniedbaniu czy zaniechaniu popełnionym przez skarżącą, która miała pełne podstawy, aby ufać prowadzącym zarówno ośrodkowi szkoleniowemu jak i staroście nadzorującemu jego działalność. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145§ 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie terminu do wznowienia postępowania. Nadto Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. W dalszej części odwołania skarżąca uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonanie decyzji. Nadto skarżąca podniosła, że Marszałek Województwa dał pierwszeństwo zasadzie legalizmu względem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa. Nie wziął bowiem pod uwagę tego, że kursant miał prawo pozostawać w przekonaniu, że działania podejmowane przez ośrodek szkolenia kierowców (pozostającego pod nadzorem starosty) są zgodne z prawem i dają mu prawo do przystąpienia do egzaminu na prawo jazdy. Powołała się na wyrok NSA o sygn. akt I OSK 663/15, w którym Sąd stwierdził, że skarżąca miała prawo działać w przekonaniu, że ośrodek szkolenia nadzorowany przez starostę działa legalnie. Przyznane jej po egzaminie prawo stało się jej prawem nabytym, którego mogła być pozbawiona wyłącznie w przypadkach wyjątkowych i spełniających kryteria proporcjonalności, a nie po kilku latach i nie wskutek zaniedbań organów władzy publicznej, które nie dopełniły obowiązków nadzorczych. Zaskarżoną decyzją z 3 października 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W motywach zaskarżonej decyzji przyjęło - w związku z wyrokiem karnym - iż bezspornym jest, że skarżąca przystąpiła do egzaminu na prawo jazdy w sytuacji, gdy zaświadczenie o ukończeniu wymaganego kursu dotknięte było fałszem intelektualnym. Tym samym, zdaniem Kolegium, nie spełniała ona wymogów warunkujących dopuszczenie do powyższego egzaminu, określonych w art. 23 ust. 4 u.k.p. Skarżąca przystąpiła do egzaminu państwowego mimo, iż nie spełniała wymogów określonych w art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 u.k.p. Strona nie spełniła też wymogów z art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k..p., gdyż nie posiadała zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W tej sytuacji, jak stwierdził organ odwoławczy, Marszałek Województwa był zobligowany do unieważnienia egzaminu skarżącego na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że wobec związanego charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. nie mogły zostać one uwzględnione. Mianowicie wyrok sądowy jako dokument urzędowy stanowił dowód zaistnienia okoliczności wymagających unieważnienia przedmiotowego egzaminu. Organ wskazał, że w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w treści przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p., organ obowiązany jest wydać decyzję o unieważnieniu egzaminu. Potwierdzony wyrokiem sądu jako dokumentem urzędowym, fałsz intelektualny, którym dotknięte jest ww. zaświadczenie oznacza, że skarżąca przystąpiła do egzaminu teoretycznego oraz praktycznego na prawo jazdy kat. B jako osoba niespełniająca obowiązujących wówczas wymogów stawianych osobom przystępującym do egzaminu na prawo jazdy. W związku z tymi ustaleniami, opartymi na prawomocnym wyroku sądu karnego, SKO uznało, iż skarżąca przystąpiła do egzaminów państwowych bez uzyskania wymaganego prawem zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W skardze z 6 listopada 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona ww. decyzji Kolegium zarzuciła: I. nieważność postępowania albowiem stwierdzenie nieważność egzaminu państwowego może nastąpić wyłącznie, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach, - których to podstaw postępowanie w sprawie nie stwierdziło, jak i jeżeli egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik; stwierdzenie nieważności mające konstytutywny charakter wymaga bowiem szczegółowego postępowania i pognębionej analizy sprawy; a co najmniej II. obrazy przepisów prawa materialnego, a w szczególności: 1.art. 23 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U.z 2015r., poz. 155) albowiem u skarżącej zostały osiągnięte efekty szkolenia dla osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym zgodnie z programem szkolenia i obejmującym naukę udzielania pierwszej pomocy, zapewniającym wiedzę wynikającą z programu szkolenia i obejmującego część teoretyczną przeprowadzaną w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie: a) podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, b) obowiązków i praw kierującego pojazdem, 2. art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155) albowiem ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydał osobie ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wydał zaświadczenie potwierdzające pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego jak i ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3 przez stronę; 3. art. 72 ust. 1 pkt 1 w zw. z 50 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 155) gdyż Marszałek Województwa nie przeprowadził postępowania, które pozwoliłoby na stwierdzenie, że S. M. nie powinna posiadać zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenie bezpodstawnie doprowadzając do negatywnej weryfikacji dokumentów skarżącej i odmowy wydania prawa jazdy jedynie w oparciu o treść wyroku skazującego z powołaniem na art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. III. obrazę przepisów prawa procesowego, a w tym: 1. art. 7 k.p.a. z uwagi na nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. tj. nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz należyte jej załatwienie; 3. art. 8 i 10 k.p.a. albowiem decyzja prowadzonego postępowanie posiada lakoniczne uzasadnienie potwierdzające brak zgromadzenia materiału dowodowego i dokonania ustalenia stanu faktycznego tej konkretnej sprawy, a w konsekwencji brak jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego; 4. art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w z. art. 145 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż zachodziły podstawy do wznowienia postępowania z zastosowaniem s:anu prawnego obowiązującego dla wznawianej sprawy, jak i daty wydawania skarżonego orzeczenia. 5. art. 73 k.p.a., 81 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. spowodowaną pominięciem obowiązku powiadomienia o zgromadzeniu dokumentów i możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dokumentami na okoliczność analizy twierdzeń organu o nie odbyciu wymaganych: 1) zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń 2) nauki udzielenia pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych. - celem umożliwiania wypowiedzenia się, co do konkretnego zgromadzonego materiału dowodowego przeznaczonego do podjęcia decyzji; 6. art. 145 k.p.a. w zw. z art. 146. k.p.a. albowiem zaskarżona decyzja powinna zostać poprzedzona wymaganym wznowieniem postępowanie, które w tym postępowaniu jest niedopuszczalne, a w tym z powodu upływu 5 letniego terminu. IV. brak oceny stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, a w szczególności ograniczenie się wyłącznie do analizy treści wyroku Sądu Rejonowego v M. Wydział II Karny z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn, akt [...] z błędnym przyjęciem, że samo istnienie tego wyroku zwalania organ z obowiązku procedowania sprawy; Na podstawie przedstawionych zarzutów wniosła o: 1 wezwanie do udziału w sprawie Rzecznika Praw Obywatelskich, 2 uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr SKO.K/41.3/1723/2024/13351/ŁZ z dnia 3 października 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia 2 lipca 2024 r. i umorzenie postępowania, jako bezpodstawnego; 3 wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona m.in. wskazała, że brak zgromadzenia przez Marszałka Województwa [...], a następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jakiegokolwiek materiału dowodowego na potrzeby postępowania, który skutkuje brakiem podstaw do unieważnienia egzaminów państwowych na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzonych w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. wobec skarżącej tj.: egzaminu teoretycznego przeprowadzonego w dniu 14 listopada 2016 r. przez egzaminatora W. P. oraz egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu 17 listopada 2016 r. przez egzaminatora W. M. Zdaniem strony unieważnienie egzaminu, powinno być związane wyłącznie z jednoznacznym wykazaniem, że skarżąca działała świadomie i celowo, mając pełną wiedzę o fałszywości dokumentów. W okolicznościach zaś niniejszej sprawy obciążanie skarżącej odpowiedzialnością za nieprawidłowość, na którą nie miała ona \i/pływu jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności stosowania sankcji administracyjnych. Nadto organ przyjął wyrok sądowy jako podstawę decyzji administracyjnej, jednak nie przeprowadził własnej analizy dowodów zebranych w ramach postępowania administracyjnego, co narusza zasadę samodzielności organów administracyjnych w zakresie ustaleń faktycznych i prawnych. Strona zaznaczyła, że organ nie odniósł się do odpowiedzialności egzaminatorów oraz WORD-u w K., których obowiązkiem było zweryfikować ważność zaświadczenia. Nałożenie pełnej odpowiedzialności na kursanta skarżącą, która nie miała świadomości o potencjalnych uchybieniach, jest jednostronne i obalające zasadę działania organów w sposób zapewniający zaufanie do władzy publicznej. Zdaniem strony organ powinien rozważyć stopień winy wszystkich zaangażowanych stron, a nie jedynie skarżącej, która nie była świadoma wszystkich wymogów formalnych. Według strony obowiązkiem organów administracyjnych jest stosowanie zasadę proporcjonalności oraz zasady in dubio pro libertate, wedle której wątpliwości rozstrzyga się na korzyść strony. Skarżąca działała w zaufaniu do ośrodka szkoleniowego jako organu stosującego prawo, która to okoliczność co nie jest uwzględniona w decyzji. Skarżąca nadmieniła, że nie miała możliwości, ani też żadnych podstaw do tego, by w trakcie kursu ani też po jego ukończeniu oraz po zdaniu egzaminu państwowego (teoretycznego i praktycznego) podejrzewać, że działalność prowadzona przez szkołę jazdy była nielegalna zwłaszcza, że podlegała nadzorowi starosty. Skarżąca zdała egzamin tym samym uznać należy, że tak zdobyte uprawnienie do prowadzenia pojazdów jest prawem słusznie nabytym, objętym konstytucyjną ochroną praw nabytych, którego nie można odebrać skarżącemu z powodu zaniedbania i niedopatrzenia organów państwowych, zwłaszcza po kilku latach od zdobycia uprawnień. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy w oparciu o wymienione powyżej kryteria stała się decyzja SKO z dnia 3 października 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 2 lipca 2024 r. w przedmiocie unieważnienia egzaminów państwowych na prawo jazdy kategorii "B". przeprowadzonych wobec skarżącego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K., tj.: egzaminu teoretycznego oraz egzaminu praktycznego. Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.k.p. Stosownie do treści art. 67 ust. 1 pkt 4 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51, w ramach którego to nadzoru m.in. unieważnia egzamin. Jak wynika natomiast z przepisu art. 51 ust. 2 egzamin państwowy składa się z części teoretycznej oraz z części praktycznej. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 72 ust. 1 u.k.p. marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2; 2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy: 1) z urzędu, 2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 2). Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 3). Przywołany przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stał się podstawą, w niniejszej sprawie, unieważnienia egzaminów państwowych - zarówno egzaminu teoretycznego jak i praktycznego. Stosownie do tej regulacji unieważnienie egzaminu państwowego może nastąpić w sytuacji, gdy egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 u.k.p. Jak stanowił pkt 5 przywołanego ust. 2 artykułu 50 nie może być egzaminowana osoba: nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej orzekające w sprawie uznały, że w dniu przystąpienia do egzaminów skarżąca nie posiadała zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p., zatem była osobą nieuprawnioną do egzaminowania. Stanowisko to zostało oparte o prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w M. Wydział II Karny z dnia 29 sierpnia 2018r. sygn. akt [...]. W wyroku tym uznano K. P. "za winnego popełnienia zarzucanych mu i opisanych w punktach 1-177 czynów". Dla niniejszej sprawy istotny pozostaje pkt 167 (czyny zakwalifikowane jako występki z art. 271 § 1 i 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 12 k.k.), z którego wynika, iż K. P. w bliżej nieustalonym dniu, w okresie od dnia 17 czerwca 2016 roku do dnia 27 lipca 2016 roku w M., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc właścicielem Ośrodka Szkolenia Kierowców K. P. z siedzibę w M., będąc osobą uprawnioną na podstawie przepisu z art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami do wystawiania dokumentów, w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia kursanta S. M. poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to do faktu odbycia przez w/w kursanta wymaganych przez art 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierujących pojazdem, a także ukończenia przez kursanta wymaganego przez art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz działając wspólne i w porozumieniu z inną ustaloną osobą poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, o to faktu odbycia przez w/w kursanta wymaganej przez art 23 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami nauki udzielenia pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych, jak również w dokumencie w postaci datowanego na dzień 27 lipca 2016 roku arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego kursanta S. M. poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to wymaganego przez art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, faktu odbycia i ukończenia przez w/w kursanta praktycznego egzaminu wewnętrznego, przy czym dopuścił się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w nieustalonej kwocie. (cytat wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...] ). Sąd Rejonowy w M., Wydział II Karny w wyroku sygn. akt [...] z dnia 29 sierpnia 2018 r., stwierdził, że Pan K. P. (punkt 166) cyt: "(...) będąc właścicielem Ośrodka Szkolenia Kierowców K. P. z/s w M., będąc osobą uprawnioną na podstawie przepisu z art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami do wystawienia dokumentów, w dokumencie w postaci karty przeprowadzonych zajęć szkolenia kursanta S. M. poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to faktu odbycia przez w/wym kursanta wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem a także ukończenia przez kursanta wymaganego przez art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą poświadczy nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to faktu odbycia przez w/w kursanta wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami nauki udzielania pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych, jak również w dokumencie w postaci arkuszu przebiegu egzaminu praktycznego kursanta S. M. poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to wymaganego przez art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, faktu odbycia i ukończenia przez w/wy kursanta praktycznego egzaminu wewnętrznego, a nadto w dokumencie w postaci zaświadczenia nr [...] datowanego na dzień 24 października 2016 roku o ukończeniu szkolenia podstawowego poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to faktu ukończenia przez kursanta S. M. wszystkich wymaganych przez ustawę z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęć szkoleniowych, przy czym dopuścił się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w nieustalonej kwocie. (...)" W związku z powyższym w dniu 8 maja 2024 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia przedmiotowych egzaminów. Skarżąca przystąpiła do egzaminu teoretycznego i praktycznego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 627 z późn. zm.). Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 1 przedmiotowej ustawy: "Szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia i obejmuje: 1)część teoretyczną przeprowadzaną w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie: a) podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, b) obowiązków i praw kierującego pojazdem". Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy:..) Szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem lub pojazdem silnikowym jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia i obejmuje naukę udzielania pierwszej pomocy przeprowadzaną w formie wykładów i zajęć praktycznych(...)". Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami'. "Ośrodek szkolenia kierowców lub inny podmiot prowadzący szkolenie wydaje osobie ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub uprawnienia do kierowania tramwajem zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jeżeli osoba ta: 1) uczestniczyła: a) w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 1, b) we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz w art. 23 ust. 5 pkt 2-4; 2) uzyskała pozytywny wynik egzaminu wewnętrznego lub ćwiczeń sprawdzających, o których mowa w art. 23 ust. 5 pkt 3". Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy "Marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy jeżeli: egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2" natomiast zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 5 przedmiotowej ustawy (...) Nie może być egzaminowana osoba (...) nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (...)". S. M. w procesie ubiegania się o prawo jazdy kategorii "B" posługiwała się dokumentem, w którym poświadczono nieprawdę, gdyż otrzymała zaświadczenie potwierdzające, iż odbyła wszystkie wymagane przez ustawę z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami zajęcia szkoleniowe, co w rzeczywistości było nieprawdą. Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, wobec stwierdzenia przez Sąd Rejonowy w M. II Wydział Karny faktu, poświadczenia w przedmiotowym zaświadczeniu nieprawdy co do egzaminu teoretycznego przeprowadzonego w dniu 14 listopada 2016 r. przez egzaminatora W. P. oraz egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu 17 listopada 2016 r. przez egzaminatora W. M., Sąd podziela stanowisko organu, że strona przystąpiła do egzaminu teoretycznego i praktycznego na prawo jazdy kategorii "B" jako osoba niespełniająca wymogów określonych w art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. a i lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, dlatego też nie spełniała wymogów art. 50 ust. 2 pkt 5 ustawy, tj. nie posiadała zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia. Bez znaczenia przy tym dla sprawy pozostaje data przeprowadzenia egzaminu ponieważ przepisy prawa administracyjnego nie przewidują ogólnej dla całego prawa administracyjnego instytucji przedawnienia, brak jest także przepisów szczególnych wprowadzających przedawnienie możliwości unieważniania egzaminów na prawo jazdy ze względu na upływ czasu od jego przeprowadzenia. Podkreślenia wymaga, iż jak wynika z sentencji wyroku o sygn. [...]/ (dot. K. P.) poświadczenie nieprawdy dotyczyło kilku niezależnych okoliczności mających znaczenie prawne to jest w szczególności: - faktu odbycia przez skarżącą wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej; - faktu odbycia przez skarżącą wymaganych przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych, - faktu ukończenia przez skarżącą wymaganego przez art. 23 ust. 2 pkt 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego, - faktu odbycia i ukończenia przez w/w kursanta praktycznego egzaminu wewnętrznego wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p. Stosownie do art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. b w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p., szkolenie osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym obejmuje m.in. naukę udzielania pierwszej pomocy przeprowadzaną w formie wykładów i zajęć praktycznych (art. 23 ust. 2 pkt 3), natomiast wydanie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wymaga uprzedniego udziału we wszystkich przewidzianych w programie zajęciach - nauki udzielania pierwszej pomocy (art. 27 ust. 4 pkt 1 lit. b). Uwzględniając, iż nie może być egzaminowana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p.), a "wymagane" szkolenie jak wynika z ww. przepisów obejmuje naukę udzielania pierwszej pomocy w pełnym wymiarze (udziału przez kursanta we wszystkich zajęciach), zatem stwierdzenie prawomocnym wyrokiem "poświadczenia nieprawdy (m.in.) co do faktu odbycia przez Skarżącą wymaganej przez art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielania pierwszej pomocy", uzasadniało stwierdzenie, że egzaminowi została poddana osoba nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p.), co obligowało organ I instancji do unieważnienia egzaminu państwowego. Do podobnych wniosków musi doprowadzić stwierdzenie poświadczenie nieprawdy co do faktu ukończenia przez skarżącą wszystkich wymaganych przez przepisy u.k.p. egzaminów (praktycznego wewnętrznego i teoretycznego wewnętrznego - art. 27 ust. 4 pkt 2). Wymogiem dla wydania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia jest także (m.in.) udział w minimum 80% przewidzianych w programie zajęć "części teoretycznej przeprowadzanej w formie wykładów i ćwiczeń" (art. 23 ust. 2 pkt 1). Stosownie do treści art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Dobrem chronionym w przypadku przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów jest pewność obrotu prawnego, opierająca się na zaufaniu do dokumentu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. II KKN 24/96, Prok. i Pr. 1997, nr 2, poz. 5), czy też dobro prawne ogólnej natury, jakim jest wiarygodność dokumentu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2011 r. sygn. II KK 13/11). Przedmiotem ochrony są również te prawa i stosunki prawne, których istnienie lub nieistnienie dany dokument stwierdza (zob. A. Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz, s. 577 w: M. Mozgawa(red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. VII, WK 2015). Znamiona czasownikowe przestępstwa określonego w § 1 (zwanego fałszem materialnym dokumentu) wyrażono m.in. określeniem "podrabia". Podrabianiem jest nadanie jakiemuś przedmiotowi (np. pismu) pozorów dokumentu w celu wywołania wrażenia, że zawarta w nim treść pochodzi od wymienionego w nim wystawcy, podczas gdy w rzeczywistości tak nie jest (zob. M. Mozgawa Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. VII, WK 2015). Natomiast zgodnie z art. 271 k.k. funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (§ 1). Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (§ 3). Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, w przestępstwie z art. 271 k.k. (zwanym fałszem intelektualnym) czynność sprawcza polega na poświadczeniu nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Poświadczenie nieprawdy może polegać na potwierdzeniu okoliczności, które nie miały miejsca, lub też na ich przeinaczeniu lub zatajeniu; potwierdzenie to może mieć charakter odrębnego dokumentu, może być też częścią innego dokumentu (zob. Wróbel w: Zoll II, s. 1343). Poprzez poświadczenie nieprawdy sprawca uprawniony do wystawienia dokumentu tworzy dokument autentyczny, jednakże o nieprawdziwej treści w zakresie okoliczności mającej znaczenie prawne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2002 r. sygn. II KKN 139/01). Przestępstwo fałszu intelektualnego ma charakter umyślny. Sprawca musi obejmować swoją świadomością, że poświadcza nieprawdę (zob. A. Marek (red.), Kodeks karny. Komentarz, s. 583 w: M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. VII, WK 2015). W tym kontekście, w odniesieniu do stwierdzonego wyrokiem karnym podrobienia dokumentów w postaci karty przeprowadzonych zajęć skarżącej, a powyższe nie jest tożsame z nieodbyciem wskazanych w karcie zajęć, czy też nieprzeprowadzeniem egzaminu praktycznego wewnętrznego. Jest to czyn stypizowany w art. 270 § 1 k.k. Jednakże stwierdzenie wyrokiem karnym czynu stypizowanego w art. 271 § 1 i 3 k.k., tj. poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne co do faktu ukończenia przez Skarżącą wszystkich wymaganych przez u.k.p. zajęć szkoleniowych, w tym co do faktu odbycia przez skarżącą nauki udzielania pierwszej pomocy, ukończenia egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego oraz odbycia zajęć części teoretycznej, zatem przestępstwa o charakterze umyślnym, gdy sprawca obejmuje swoją świadomością, że poświadcza nieprawdę, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości co do nieodbycia przez kursanta tych zajęć. Mając powyższe na uwadze, a także treść art. 11 p.p.s.a., w myśl którego ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, uznać w rezultacie należało, iż skarżąca nie posiadała "zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia", o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p. Ponadto, wydawane na podstawie art. 27 ust. 4 u.k.p. zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, podpisywane zgodnie z ust. 5 tego przepisu przez odpowiednio kierownika ośrodka szkolenia kierowców albo kierownika innego podmiotu prowadzącego szkolenie, wydawane jest osobie, która spełniła warunki określone w tej regulacji. Zaświadczenie to stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a), zatem stwierdzenie przez sąd karny, iż zaświadczenie to nie odzwierciedla faktów lub stanu prawnego, co nastąpiło wyrokiem Sądu Rejonowego w M. w sprawie o sygn. [...] oznacza pozbawienie zaświadczenia waloru dowodowego, a w realiach rozpoznawanej sprawy nie mogło potwierdzać odbycia przez skarżącą "wymaganego" szkolenia. W ocenie składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie egzaminowi państwowemu została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2 u.k.p., tj. nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, co uzasadniało zastosowanie art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania. Sąd odnosząc się do wniosku strony stwierdza, iż nie widzi konieczności wezwania do udziału w sprawie Rzecznika Praw Obywatelskich. W odniesieniu do argumentacji skargowej co do wywarcia niekorzystnych skutków faktycznych na sytuację życiową strony wobec pozbawienia strony uprawnień do kierowania pojazdami zauważyć należy, iż nie może ona zasługiwać na uwzględnienie. Sąd podziela w całości pogląd organu II instancji o związanym charakter decyzji o unieważnieniu egzaminu. W sytuacji gdy w sprawie zaistniały okoliczności opisane treścią art. 72 ust. 1 pkt 1 u.k.p., organ obowiązany jest wydać decyzję o unieważnieniu egzaminu. Nie ma w tym zakresie innych możliwości prawnych jak podjęcie orzeczenia unieważniającego egzamin na prawo jazdy kat. B w sytuacji gdy osoba niespełniająca wymogów prawa do przystąpienia do takowego egzaminu na prawo jazdy tę czynność podjęła. W konsekwencji argumenty o utrudnieniach w bieżącym funkcjonowaniu strony i jej rodziny pozostają bez wpływu na ocenę legalności spornej decyzji. Ponadto prawomocny karny wyrok Sądu wiąże zarówno organy jak i rozstrzygający Sąd. Dlatego bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., ,8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 k.p.a. i 80 k.p.a. przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z tych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.