III SA/Gl 1019/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 października 2023 r., nr NS.HP.9027.14.46.2022.AS w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 2 marca 2024 r. J. T. (dalej strona skarżąca, skarżąca) wniósł skargę na decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 października 2023 r., nr NS.HP.9027.14.46.2022.AS w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Decyzja została odebrana przez skarżącego 3 listopada 2023 r. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej organ administracji, organ I instancji) podtrzymał swoje stanowisko w sprawie nie stwierdzenia choroby zawodowej nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: nowotwór układu krwiotwórczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wyjaśnienia wymaga, że skarga do sądu administracyjnego może być skutecznie wniesiona i podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jeżeli odpowiada wymaganiom określonym w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie bowiem do zapisów art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 przedmiotowego przepisu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Oznacza to zatem, że w sprawach, w których od decyzji organu I instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego – orzekającego wskutek wniesienia odwołania. Powołane art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a ponadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która gwarantuje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ I instancji (por. np. postanowienia: WSA we Wrocławiu z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV WSA/Wr 594/23, WSA w Poznaniu z 18 lipca 2022 r. sygn. akt IISA/Po 462/22). Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ administracji zawarł prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania do organu II instancji, tj. [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., za pośrednictwem organu I instancji. Na tle powyższego Sąd stwierdza, że wniesiona na obecnym etapie skarga jest przedwczesna. Zatem dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Niewyczerpanie przez stronę skarżącą środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku – odwołania do organu II instancji – czyni skargę niedopuszczalną i jako taką podlegającą odrzuceniu. Końcowo tut. Sąd wskazuje, iż znany jest mu z urzędu fakt wniesienia skargi przez skarżącego na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 21 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Gl 297/24, w której Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach, zobowiązując organ administracji do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. obowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.