III SA/Gl 1023/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-12-12
Skład orzekający: Anna Apollo, Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy nabycie towaru nastąpiło na terytorium jednego państwa członkowskiego UE i tam zostało sprzedane, można uznać to za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów podlegające opodatkowaniu w Polsce, jeśli nabywca podał polski numer VAT, mimo braku faktycznego przemieszczenia towaru do Polski?Ratio decidendi
Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów wymaga nie tylko nabycia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, ale także faktycznego przemieszczenia towaru między państwami członkowskimi. Jeśli towar został nabyty i sprzedany na terytorium jednego państwa członkowskiego (np. Niemiec) i nie został przemieszczony do Polski, nie można uznać tego za wewnątrzwspólnotowe nabycie podlegające opodatkowaniu w Polsce, nawet jeśli nabywca podał polski numer VAT. Dodatkowo, jeśli sprzedaż została już opodatkowana w państwie nabycia (np. w Niemczech), ponowne opodatkowanie w Polsce skutkowałoby podwójnym opodatkowaniem.Stan faktyczny
Skarżący nabył samochód osobowy na terenie Niemiec od podmiotu "B" i odsprzedał go również na terenie Niemiec osobie fizycznej A. A. Organy podatkowe uznały, że doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru w Polsce, ponieważ skarżący podał polski numer VAT, mimo że samochód nie został przetransportowany do Polski. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na brak dowodów na jego nabycie i sprzedaż oraz na fakt, że płatności dokonała spółka "C" sp. z o.o. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 6244 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 6244 zł (słownie: sześć tysięcy dwieście czterdzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. nr [...], określającą skarżącemu M. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2013r. w kwocie [...] zł.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 233 §1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), - dalej powoływana także jako O.p. oraz art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 5, art. 25 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 4 lit. "c", ust. 10 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. nr 177 poz. 1054 z późn. zm.) – dalej także ustawa o VAT.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy.
Stwierdził, że złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2013r. M. P. - prowadzący Firmę "A" z/s w C. wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł. Natomiast decyzją z [...] r. nr [...] , Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. określił podatnikowi w podatku od towarów i usług za w/w miesiąc zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż skarżący nabył na terenie Niemiec samochód osobowy [...] od podmiotu będącego podatnikiem od wartości dodanej: "B", a następnie odsprzedał go również na terytorium Niemiec A. A.. Nabycie pojazdu powinno być opodatkowane w Niemczech, ale ponieważ takie opodatkowanie nie miało miejsca i podatnik podał polski numer identyfikacji dla potrzeb VAT, organ uznał, iż na terytorium Polski zostało dokonane wewnątrzwspólnotowe nabycie i opodatkował sprzedaż tego pojazdu. (Co nie jest prawdą, gdyż organ opodatkował wewnątrzwspólnotowe nabycie pojazdu. Wynika to z tabeli przedstawiającej dokonane przez organ I instancji rozliczenie podatku VAT skarżącego, zawarte na str. 18 decyzji I instancji – przyp. Sądu). Z uwagi na fakt, iż nabycie to nie było związane z czynnością opodatkowaną na terytorium Polski (samochód nie został w rzeczywistości przetransportowany na teren Polski), transakcja ta nie stanowiła podstawy do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Strona postępowania nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z [...]r. złożyła odwołanie od ww. decyzji.
W odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia materiału dowodowego w postaci zeznań A. A., a także potwierdzenia dokonanej zapłaty za pojazd przez "C" sp. z o. o. na rzecz "B".
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania podatkowego z ustawy Ordynacja podatkowa, a konkretnie art. 121, 122, 187 § 1 i 191,
2. przepisów prawa materialnego z ustawy o podatku od towarów i usług, a mianowicie art. 5 ust. 1 pkt 4 i 9 ust. 1,
3. art. 535 § 1 kodeksu cywilnego.
W toku postępowania strona wniosła także [...] r. o przeprowadzenie dowodów:
1. z zeznań świadków: J.S.-R., W. P., T. D., A. A. - na okoliczność wykazania rzeczywistego podmiotu, który dokonał zakupu pojazdu [...], a kto był jedynie pośrednikiem przedmiotowej transakcji,
2. z akt sprawy policji w Niemczech dotyczących kolizji ww. samochodu, w szczególności notatki policyjnej oraz protokołu wypadku drogowego - na okoliczność wykazania kolizji pojazdu,
3. z wyciągu bankowego "C" sp. z o. o. w I kwartale 2013r. - na okoliczność wykazania dokonania przelewu przez ww. spółkę na rzecz "B", tytułem zakupu przedmiotowego samochodu.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C..
W uzasadnieniu przytoczył definicję wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, zawartą w art. 9 ust. 1 ustawy o VAT. Powołał się na art. 25 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którymi:
- ust. 1: wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu
- ust. 2: Nie wyłączając zastosowania ust. 1 tego art. w przypadku gdy nabywca, o którym mowa w art. 9 ust. 2, przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów podał numer przyznany mu przez dane państwo członkowskie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium tego państwa członkowskiego, chyba że nabywca udowodni, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów:
1. zostało opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, lub
2. zostało uznane za opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, ze względu na zastosowanie procedury uproszczonej w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej, o której mowa w dziale XII.
Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie została spełniona druga z przesłanek cytowanego powyżej art. 9 ustawy o podatku od towarów i usług, to jest towar w wyniku dokonanej dostawy nie został/nie był wysyłany lub transportowany na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Z uwagi jednak na brzmienie art. 25 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w przedmiotowej sprawie, doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Wskazana regulacja stanowi bowiem lex specialis wobec art. 9 ust. 2 ww. ustawy.
Ponieważ w sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające szczególny tryb powstania obowiązku podatkowego z tytułu WNT - tj. skarżący nie przedstawił dowodu, że z tytułu sprzedaży samochodu na terenie Niemiec zapłacił podatek VAT od tej transakcji oraz w sprawie nie mamy do czynienia z transakcją trójstronną uregulowaną w art. 135 i następnych ustawy o podatku od towarów i usług, a także fakt, że dla dokonanego nabycia podatnik podał NIP PL, powstał u niego obowiązek rozliczenia podatku VAT z tytułu nabycia samochodu marki [...] na terenie Niemiec i tam sprzedanego osobie fizycznej A. A.. Zdaniem organu w tym przypadku bez znaczenia pozostaje fakt, że pojazd nie dojechał do Polski, w tamtym momencie.
W sytuacji bowiem, gdy nabywca podał przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów numer przyznany mu przez państwo członkowskie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich transportu, to nabycie to oprócz tego, że podlega opodatkowaniu w kraju zakończenia wysyłki lub transportu, podlega opodatkowaniu w kraju którego numerem posłużył się nabywca. W takim przypadku istnieją dwa miejsca nabycia, czyli państwo zakończenia transportu oraz państwo rejestracji. Jeżeli jednak podatnik udowodni, że nabycie zostało opodatkowane na terytorium innego państwa członkowskiego, wówczas miejscem nabycia będzie tylko to inne państwo członkowskie, czyli to w którym zakończył się transport towarów. Nie ma wówczas niebezpieczeństwa braku opodatkowania danej transakcji. Przepis ten jest zatem niczym innym jak przepisem domykającym wspólny system VAT, mającym zapobiec uchylaniu się od zapłaty podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
W istocie nabycie pojazdu [...] powinno być opodatkowane na terytorium Niemiec. Ponieważ skarżący nie wykazał, że takie opodatkowanie miało miejsce i podał polski numer identyfikacji dla potrzeb VAT, uznać należy, że na terytorium Polski zostało dokonane wewnątrzwspólnotowe nabycie. Wewnątrzwspólnotowy nabywca towarów z tytułu dokonanego nabycia staje się zatem podatnikiem, a w konsekwencji winien opodatkować wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.
Dlatego zarzut strony dot. uznania, iż doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia, mimo, iż towar nie dojechał do Polski organ uznał za bezzasadny.
Ponadto z przepisów art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 4 lit. c i ust. 10 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług wynika prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wynikającego z faktur otrzymanych z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje jednak pod warunkiem, że nabycie służy wykonywaniu przez podatnika czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie pojazd [...] opodatkowany, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego (podany nr VAT PL) uznanego, za dokonane również w państwie członkowskim identyfikacji podatkowej tj. w Polsce, nie został w rzeczywistości wwieziony na terytorium Polski, dlatego też nabycie to nie służyło jakiejkolwiek transakcji opodatkowanej, realizowanej na terytorium Polski. Brak jest zatem spełnienia podstawowego warunku do skorzystania z uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego. Zajęte stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku TSUE z 22 kwietnia 2010r. w sprawach połączonych C-536/08 i C- 539/08.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o przeprowadzenie dowodów, zawartego w piśmie stanowiącym wypowiedź do zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ zauważył, iż w niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji stwierdził, iż skarżący nabył na terenie Niemiec samochód osobowy [...] od podmiotu będącego podatnikiem od wartości dodanej: "B", a następnie odsprzedał go również na terytorium Niemiec A. A.. Co prawda brak jest udokumentowania samej transakcji sprzedaży pojazdu [...] w Niemczech, zawartej pomiędzy skarżącym a A. A., jednak całokształt zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że do transakcji sprzedaży musiało dojść, skoro następnie A. A., będący osobą fizyczną sprzedał przedmiotowy pojazd "C" sp. z o.o.
Organ zauważył, że zgromadzono materiał dowodowy, w tym m. in.: odpowiedź niemieckiej administracji podatkowej, a w szczególności rachunki, na których jako nabywca widnieje Firma "A" M. P., dokumentacja przedłożona w Urzędzie Miasta C. i w Urzędzie Celnym w C., protokoły przesłuchań podatnika, T.D., T. R.. Organ pierwszej instancji podjął próbę przesłuchania W. P. - brata podatnika.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na zrekonstruowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń, co było celem przeprowadzonego postępowania podatkowego.
Jak wynika z akt sprawy [...] zostało sprzedane na podstawie umowy kupna sprzedaży przez A. A. - "C" sp. z o. o. T. R. - prezes zarządu spółki był przesłuchiwany w [...]r. w charakterze świadka i złożył wyjaśnienia dot. zakupu przedmiotowego samochodu. Opisał jak doszło do transakcji zakupu samochodu, jego stan techniczny, wartość rynkową oraz okoliczności zapłaty, transportu, czynności związanych z opłatami i rejestracją pojazdu. W zeznaniu stwierdził, iż spółka "C" nie jest już właścicielem pojazdu, gdyż żona sprzedała go jakiejś firmie. W toku przesłuchania wyjaśnił więc okoliczności zakupu samochodu, dlatego organ uznał, że przesłuchanie J. S.-R. nie wniesie do sprawy nic nowego.
W. P. - wezwany jako świadek - nie stawił się w wyznaczonym terminie. W dniu [...] r., pracownice Działu kontroli podatkowej udały się pod adres wskazany w CEIDG jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez W. P. i adres do doręczeń, tj. C., ul. [...] w celu doręczenia wezwania na przesłuchanie. Na miejscu nikogo nie zastały, a od listonosza uzyskały informację, że pod ww. adresem nikt nie przebywa od ok. 3 miesięcy.
T. D. - zatrudniony przez podatnika jako mechanik samochodowy został przesłuchany [...]r. i opisał na czym polegała jego praca jako mechanika samochodowego. Stwierdził, iż naprawiał samochody na rejestracjach polskich, niemieckich, francuskich, amerykańskich, ale nie wiedział, czy skarżący sprowadzał samochody sam z zagranicy, czy kupował w Polsce. Należy zaznaczyć, iż świadek pracował w warsztacie samochodowym w okresie od [...] r. do [...] r. (czyli w czasie dokonania transakcji w Niemczech nie był już zatrudniony u skarżącego).
Jeżeli chodzi o przesłuchanie A. A., to ze zgromadzonego materiału dowodowego tj. zeznań M. P. i T. R. oraz dokumentacji przedłożonej w Urzędzie Miasta C. i w Urzędzie Celnym w C. wynika, iż pojazd został sprzedany przez skarżącego na terenie Niemiec A. A., a następnie przez A. A. Spółce z o.o. "C", skoro finalnie organ podatkowy dysponuje umową kupna sprzedaży pomiędzy tymi podmiotami. Zdaniem organu, brak umowy pomiędzy M. P., a A. A. nie jest przeszkodą do uznania, że do zawarcia takiej umowy doszło.
Sam T. R. w protokole przesłuchania wyjaśnił, że "(...) To Pan P., to rozbite auto komuś sprzedał na terenie Niemiec, nie wiem komu sprzedał."
Również i skarżący w protokole przesłuchania zeznaje "nie pamiętam danych osoby, której sprzedałem auto, ale był to jakiś Turek".
Odnośnie kolizji drogowej pojazdu należy stwierdzić, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Celnego w C. z [...] r., przy którym przesłano opinię rzeczoznawcy - wycenę, z której wynika, że samochód [...] posiadał uszkodzenia pokolizyjne przedniej części nadwozia. Ponadto fakt wypadku samochodowego wynika z zeznań strony i T. R..
W zakresie przeprowadzenia dowodu z wyciągu bankowego "C" sp. z o. o. w I kwartale 2013r. - na okoliczność wykazania dokonania przelewu przez ww. spółkę na rzecz "B", organ zauważył, iż jak wynika z odpowiedzi niemieckiej administracji podatkowej "w marcu 2013r. został sprzedany samochód demonstracyjny na rzecz pana M. P. przy podaniu jego numeru identyfikacyjnego VAT." Przesłany rachunek (rechnung nr [...]) jest dokumentem potwierdzającym przeniesienie praw własności pojazdu na rzecz M. P., a nie na "C" Spółka z o.o. Cywilnoprawnie umowa zostaje zawarta między określonymi stronami i nie jest istotne dla sprzedającego, kto faktycznie dokonuje płatności za świadczenie/towar. Kupującym jest bowiem podmiot, który zawarł umowę. W związku z powyższym organ podatkowy nie widział konieczności badania, z czyjego konta nastąpiła zapłata za przedmiotowy pojazd. Tym bardziej, że w wydanej decyzji organ I instancji nie kwestionował, że zapłata nastąpiła z konta spółki "C", zatem potwierdzenie tego stanu było bezzasadne.
Nie podzielił także poglądu pełnomocnika, że zgodnie z procedurą panującą w Niemczech podczas dokonywania zakupów, koniecznym było wpisanie podmiotu, który pojazd odbiera. Jak wynika z odpowiedzi niemieckiej administracji podatkowej "w marcu 2013r. został sprzedany samochód demonstracyjny na rzecz M. P. przy podaniu jego numeru identyfikacyjnego VAT". Zatem pojazd został sprzedany, a nie wydany czy odebrany. Przesłany rachunek (rechnung nr [...]) jest dokumentem potwierdzającym przeniesienie praw własności pojazdu na rzecz skarżącego, a nie na "C" Spółka z o. o. Należy zaznaczyć, że nic nie stało na przeszkodzie, aby skoro nabywcą miała zostać "C" sp. z o. o., to ona widniała na dokumencie sprzedaży (niemieckim rechnung). Miałoby to wtedy racjonalne uzasadnienie. Sam T.R. w protokole przesłuchania świadka z [...]r. zeznał, że " najpierw to było to, że on (M. P.) to (przedmiotowe [...]) kupił od jakiejś firmy, ale to auto nie dojechało, bo coś się stało w tych Niemczech."
Za błędne uznał twierdzenie pełnomocnika, że "skoro to spółka "C" była kupującym pojazd od "B", to ona dokonała sprzedaży pojazdu na rzecz A. A., by następnie znów pojazd od niego zakupić". Z zeznań świadka T. R. wynika, że "(...) To Pan P., to rozbite auto komuś sprzedał na terenie Niemiec, nie wiem komu sprzedał." Jednocześnie przesłuchiwany nie umiał powiedzieć jaka była cena wyjściowa oferowana za samochód, kto obsługiwał transakcję ze strony sprzedającego, kto udzielał wyjaśnień, uczestniczył w pertraktacjach dot. ceny, przekazywał samochód i dokumenty, wystawił umowę kupna-sprzedaży, pobierał należność za samochód, nie miał pewności w jaki sposób nastąpił transport pojazdu od sprzedawcy (transport pojazdu o "własnych siłach" czy na lawecie, czy na holu, w tym drugim przypadku kto pomagał przy transporcie, za jaką kwotę i jakie były ewentualne dokumenty wykonanej usługi).
Natomiast skarżący w protokole przesłuchania strony zeznał "nie pamiętam danych osoby, której sprzedałem auto, ale był to jakiś Turek".
Podsumowując stwierdził, że to nie spółka "C" sprzedała A. A. pojazd, a skarżący.
Na powyższą decyzję podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze wniósł o:
1/ uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2/ zasądzenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
3/ wstrzymanie wykonania decyzji w całości do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a na wypadek, gdyby organ nie uwzględnił wniosku wniosła, aby Sąd przychylił się do niego w myśl art. 61 § 3 ww. ustawy.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), tj.:
- art. 121 § 1 polegające na prowadzeniu postępowania w sposób sprzeczny z zasadą zaufania do organów podatkowych, wyrażające się czynieniem wbrew zasadzie in dubio pro tributario, założeń faktycznych niekorzystnych dla skarżącego i rozstrzyganiu wątpliwości na niekorzyść strony, co miało wpływ na wynik postępowania, albowiem doprowadziło do przyjęcia, że to skarżący, a nie "C" sp. z o. o. był kupującym [...] od "B", pomimo braku pewnych dowodów na tę okoliczność i wobec uiszczenia ceny sprzedaży samochodu przez "C" sp. z o. o.,
- art. 122 w związku z art. 187 § 1 poprzez nie podjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym podmiotu, który nabył samochód na terenie Niemiec i charakteru w jakim działał P. P.,
- art. 188 poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony zgłoszonych w piśmie z [...] r. na okoliczność faktycznego nabywcy samochodu na terenie Niemiec, osoby pośrednika w transakcji zakupu, kolizji do jakiej doszło w Niemczech oraz zapłaty przez "C" sp. z o. o., pomimo, że fakty te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zostały stwierdzone wystarczająco innymi dowodami,
- art. 191 w związku z art. 187 polegające na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, opartej na niepełnym materiale dowodowym poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodów, co doprowadziło do dokonania oceny dowodów w sposób wybiórczy, bez rozważenia tych, które nie zostały dopuszczone i w konsekwencji dokonania błędnych ustaleń faktycznych.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik opisując ustalenia organów podatkowych stwierdził, iż wydały one decyzje niezgodne ze stanem faktycznym, opierające się tylko na założeniach, gdyż brak jest bezpośrednich dowodów, by skarżący zakupił samochód na terenie Republiki Federalnej Niemiec, a następnie sprzedał go na rzecz A. A.. Organy nie dysponują umową sprzedaży samochodu od "B", a jedynie rachunkiem sprzedaży wystawionym dla strony. Ponadto nie ustaliły co łączyło skarżącego oraz A. A., zakładając na niekorzyść strony, że zawarli umowę sprzedaży, w której jako sprzedający figurował skarżący, działający we własnym imieniu i na swoją rzecz. Nie można ustalić w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie zgromadzonych dowodów, które mają charakter pośredni, by doszło do zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy tymi osobami. Okoliczność tę w sposób jednoznaczny organ mógłby wyjaśnić, badając oświadczenie spisane przez podatnika, które pozostawił A. A..
W zakresie zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych o przesłuchanie wskazanych osób w charakterze świadków, których organ nie uwzględnił, pełnomocnik strony stwierdził, iż w przypadku W. P. podał inny adres do doręczeń, niż poprzedni adres, pod którym pracownice [...] Urzędu Skarbowego w C. próbowały doręczyć wezwanie na przesłuchanie. Ponadto wizyta pracownic organu miała miejsce ponad rok przed złożeniem wniosku dowodowego. W odniesieniu do wniosku z zeznań J. S.-R., strona podniosła, że jest ona wspólnikiem "C" sp. z o. o., który posiada niemalże wszystkie udziały i jako wspólnik większościowy podejmowała najważniejsze decyzje w spółce. Dlatego T. R. stwierdził, że to jego żona sprzedała samochód jakiejś firmie. Przesłuchanie tego świadka należało ocenić jako jeden z najistotniejszych dowodów, gdyż posiada wiedzę dot. sprowadzenia pojazdu.
W ocenie pełnomocnika, pozbawione podstaw prawnych są twierdzenia organu odwoławczego, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na podatniku, jeżeli wywodzi z nich korzystne skutki prawne. Skarżący nie jest zobligowany do składnia wniosków dowodowych, albowiem to po stronie organu podatkowego leży wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Tym bardziej nie mogą obciążać strony negatywne konsekwencje nie wykazania, że przeprowadzenie dowodu może mieć wpływ na wynik sprawy.
W dalszej części uzasadnienia skargi, strona stwierdziła, że organ zaniechał rozważenia całokształtu okoliczności towarzyszących sprzedaży [...]. Dopiero dopuszczenie wnioskowanych dowodów pozwoliłoby ustalić zgodny zamiar stron i cel umowy zawartej przez stronę i "C" sp. z o. o. Bez wątpienia celem tym było reprezentowanie ww. spółki jako kupującego w transakcji z "B", a następnie z A. A.. Potwierdzają to wyjaśnienia skarżącego, który podał, że wszystkie decyzje konsultował z wiceprezesem zarządu "C" sp. z o. o. Gdyby działał samodzielnie, na swoją rzecz, nie byłby zobowiązany do uzgadniania szczegółów transakcji z "C" sp. z o. o., w tym sprzedaży uszkodzonego pojazdu na rzecz A. A.. Organ nie przydał powyższym okolicznościom należytej wagi, ustalając treść umowy sprzedaży samochodu, bez uwzględnienia porozumienia zawartego pomiędzy stroną, a spółką "C", ich zamiaru oraz celu oczekiwanego przez te podmioty. W opinii strony wydana decyzja zawiera również wewnętrzne nieścisłości, bowiem organ wskazując kwoty podatku VAT oparł swe obliczenia, co do podstawy kwoty opodatkowanej na własnych założeniach, a nie na treści umowy sprzedaży, która w ocenie organu została zawarta. Pomimo tego organ nie zaliczył umowy w poczet materiału dowodowego, a ustaleń w zakresie podstawy opodatkowania dokonał na podstawie własnych przypuszczeń. Wnioskowanie organu jest błędne, założenia są daleko idące i nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Z faktu, iż A. A. sprzedał pojazd na rzecz "C" sp. z o. o. nie wynika, by wcześniej samochód został mu sprzedany przez skarżącego. Podatnik działając w imieniu "C" sp. z o. o. wydał znajdujący się w jego posiadaniu samochód A. A.. Nie jest to równoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży przez stronę we własnym imieniu i na swoją rzecz z A. A.. Pozostawienie samochodu na terenie Niemiec i wydanie go A. A., strona skonsultowała z T. R., albowiem Spółka, jako właściciel pojazdu uprawniona była do dysponowania nim. Na poparcie swojego stanowiska, iż organy naruszyły przepisy postępowania podatkowego z ustawy Ordynacja podatkowa, strona powołała wyroki sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Przyznał, że sprzedaż auta skarżącemu została potraktowana przez dostawcę jako wewnątrzwspólnotowa dostawa i zadeklarowana w informacji podsumowującej i deklaracji zaliczkowej. Kupującemu zostało policzone 19% podatku VAT jako złożenie zabezpieczenia, które po przedłożeniu dokumentu przemieszczenia zostaje zwrócone. Ponieważ dokumenty potwierdzające przemieszczenie samochodu nie zostały dostarczone, sprzedający - "B" - potraktował sprzedaż jako podlegającą opodatkowaniu. Informacja uzupełniona została rachunkiem nr [...] z [...]r., dokumentującym zakup przez "A" M. P. ww. samochodu osobowego za [...] Euro (sprzedaż bez VAT - k. a. 108) oraz rachunkiem nr [...] z [...] r. (korekta do rachunku z [...]r.), rozliczającym uiszczoną cenę na kwotę netto i podatek VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż zostały w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zw. dalej p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Natomiast badanie zaskarżonej decyzji przez pryzmat wyżej wskazanego kryterium jej legalności wskazuje, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem – w ocenie Sądu orzekającego - organy orzekające w przedmiotowej sprawie przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego.
Na wstępie zauważyć należy, że decyzja organu II instancji jest bardzo nieczytelna i niezrozumiała. Z opisu stanu faktycznego wynika, że skarżący dokonał na terytorium Niemiec nabycia, a kilka dni później – sprzedaży samochodu osobowego, czyli dwóch odrębnych czynności zarówno z punktu widzenia cywilnoprawnego, jak i podatkowego. Natomiast w części uzasadnienia odnoszącej się do czynności, którą organ uznał za opodatkowaną podatkiem VAT, organ zamiennie używa określeń wiążących się z zakupem, jak i ze sprzedażą, co utrudnia ustalenie stanu faktycznego, w jakim orzekał organ, jak i zrozumienie jego stanowiska. Np. na str. 2 decyzji organu II instancji wskazano, że "Nabycie pojazdu powinno być opodatkowane w Niemczech, ale ponieważ takie opodatkowanie nie miało miejsca i Podatnik podał polski numer identyfikacji dla potrzeb VAT, organ uznał, iż na terytorium Polski zostało dokonane wewnątrzwspólnotowe nabycie i opodatkował sprzedaż tego pojazdu." Dlatego na podstawie tabeli przedstawiającej dokonane przez organ I instancji rozliczenie podatku VAT skarżącego, zawarte na str. 18 decyzji I instancji Sąd przyjął, że organ w istocie opodatkował zakup pojazdu, a ścislej jego wewnątrzwspólnotowe nabycie.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy oceny, kto – skarżący czy "C" sp. z o.o. był rzeczywistym nabywcą na terenie Niemiec towaru w postaci samochodu osobowego, a w konsekwencji zasadności dokonanego przez organy podatkowe opodatkowania podatkiem od towarów i usług wewnątrzwspólnotowego nabycia tego pojazdu przez skarżącego, jak przyjęły organy podatkowe.
Odnośnie pierwszej kwestii Sąd podziela pogląd organów co do tego, że to skarżący był nabywcą auta. To jego dane jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą włącznie z numerem NIP nadanym dla dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych widnieją na dowodzie sprzedaży. Z dokumentu tego w żaden sposób nie wynika, aby kupując pojazd działał w czyimś imieniu. Skoro skarżący sam podał swoje dane jako kupującego, brak jest podstaw aby oceniać te kwestię inaczej. Dlatego rację mają organy, że kwestia kto płacił za pojazd jest bez znaczenia dla ustalenia kto jest jego nabywcą i prowadzenie postępowania dowodowego w tej kwestii, jako stwierdzonej na podstawie innych dowodów istotnie jest zbędne.
Dlatego za nieuzasadnione należało uznać zawarte w skardze zarzuty nieuwzględnienia wniosków dowodowych na okoliczność ustalenia faktycznego nabywcy samochodu, co – zdaniem strony, którego Sąd nie podziela – nie zostało stwierdzone wystarczająco innymi dowodami i rozstrzygania wątpliwości co do nabywcy na niekorzyść skarżącego. Skoro istnieje faktura, z treści której wynika, kto zakupił towar, nie ma co do tego wątpliwości, które wymagałyby rozstrzygnięcia przez zebranie kolejnych dowodów.
Jednakże odnośnie konsekwencji podatkowych tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd zajął zupełnie odmienne stanowisko i to z kilku powodów.
Omawiając je należy przypomnieć, że w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, organ II instancji jako punkt wyjścia przyjął definicję wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, zawartą w art. 9 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z nią, przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane ( pogrubienie Sądu) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.
Jak zasadnie zauważył organ podatkowy II instancji na str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji "Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 20lir. nr 177 poz. 1054 z późn. zm.), wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy następuje wówczas gdy podmiot z jednego państwa członkowskiego nabędzie prawo do rozporządzania towarami jak właściciel, a po nabyciu towary zostaną przemieszczone na terytorium innego państwa członkowskiego (...). Inaczej mówiąc, niezbędnym elementem, dla uznania transakcji za wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, jest dokonanie nie tylko przemieszczenia towaru pomiędzy państwami członkowskimi, ale towarzyszyć temu musi także nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, które ma miejsce w innym kraju członkowskim (vide wyroki NSA w Warszawie z 22 marca 2013r. sygn. akt I FSK 817/12 i z 17 marca 2015r. I FSK 2196/13)."
Również organ sam przyznał, że "Jak wynika z powyższego, w niniejszej sprawie nie została spełniona druga z przesłanek cytowanego powyżej art. 9 ustawy o podatku od towarów i usług, to jest towar w wyniku dokonanej dostawy nie został/nie był wysyłany lub transportowany na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz."
Tak więc sam organ stwierdził, że dla uznania, że doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów konieczne jest nie tylko nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, ale także przemieszczenie towaru przez granicę między państwami członkowskimi. Są to dwie równoprawne przesłanki, które winny być spełnione łącznie.
Skoro organ przyznaje, że przemieszczenie towaru nie miało miejsca, uznanie w takim stanie faktycznym, że nastąpiło wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów stanowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 2 ustawy o VAT.
Nie zmienia tej oceny fakt, że organ dla poparcia swego stanowiska powołuje się na art. 25 ust. 2 ustawy o VAT jako przepis o charakterze "lex specialis wobec art. 9 ust. 2 ww. ustawy", co oznacza, że przepis ten winien zwierać odmienną definicję wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów -w stosunku do zawartych w art. 9 ust. 2 ustawy o VAT - dla jakiejś grupy przypadków. Tak jednak nie jest.
Stosownie do art. 25 ustawy o VAT:
- Ust. 1. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu.(Pogrubienie Sądu).
- Ust. 2. Nie wyłączając zastosowania ust. 1 w przypadku gdy nabywca, o którym mowa w art. 9 ust. 2, przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów podał numer przyznany mu przez dane państwo członkowskie dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych inne niż państwo członkowskie, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium tego państwa członkowskiego, chyba że nabywca udowodni, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów:
1) zostało opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, lub
2) zostało uznane za opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu, ze względu na zastosowanie procedury uproszczonej w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej, o której mowa w dziale XII.
Z oczywistego brzmienia art. 25 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że przepis ten wskazuje jedynie miejsce, w którym wewnątrzwspólnotowe nabycie uznaje się za dokonane ("uznaje się za dokonane również na terytorium..."), nie wprowadza jednak żadnych dodatkowych przesłanek do uznania, że ono nastąpiło, co oznacza, że aby analizować miejsce gdzie nastąpiło, muszą być spełnione przesłanki jego dokonania w ogóle. Innymi słowy, aby zasadnym było badanie, gdzie nastąpiło wewnątrzwspólnotowe nabycie, należy najpierw ustalić czy w ogóle miało miejsce. Ta kwestia zaś – wbrew stanowisku organu – uregulowana jest wyraźnie w art. 9 ust. i 2 ustawy o VAT i nie ma w tym zakresie żadnej regulacji szczególnej.
Oznacza to, że aby zastosować art. 25 ust. 1 celem ustalenia miejsca, w którym uznaje się za dokonane wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów muszą być spełnione ustawowe przesłanki uznania czynności za wewnątrzwspólnotowe nabycie, a więc – jak przyznał sam organ – zarówno nabycie prawa do rozporządzania towarami, jak i przemieszczenie towaru.
Na prawidłowość powyższej wykładni wskazuje wykładnia językowa art. 25 ust. 1 ustawy o VAT, który odnosi się do "terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu", co samo w sobie zakłada, że trwał w czasie pewien proces przemieszczenia towaru przez terytoria różnych państw członkowskich.
Podobny wniosek wynika z wykładni art. 25 ust. 2 ustawy o VAT.
Również reguluje on sytuację, gdy nabywca "przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu" podał numer dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, co oznacza, że cytowany przepis znajduje zastosowanie, gdy nastąpiło nabycie prawa do dysponowania towarem i jego przemieszczenie przez granice państwa członkowskiego, zgodnie z definicją wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, określoną w art. 9 ust. 1 ustawy o VAT. Nadto przepis ten odnosi się do terytorium kraju, "na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu", co samo w sobie zawiera założenie, że taka wysyłka lub transport miały w ogóle miejsce.
W związku z powyższym Sąd orzekający wyraża pogląd, że w analizowanej sytuacji nie nastąpiło wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, lecz nabycie krajowe. Auto zostało bowiem nabyte na terytorium Niemiec i tu sprzedane, nie było więc żadnego elementu transgranicznego, który pozwalałby na inną ocenę tego stanu faktycznego.
Nie stoi na przeszkodzie takiej wykładni powoływany przez organ wyrok TSUE z 22 kwietnia 201r. w sprawach połączonych C-536/08 i C-539/08, gdyż w stanie faktycznym, w którym orzekał TSUE istniało wiele elementów transgranicznych i - co szczególnie należy podkreślić - następowało przemieszczenie towaru przez granicę państwa członkowskiego, na co wskazał Sąd orzekający w niniejszej sprawie jako na element konieczny wewnątrzwspólnotowego nabycia. W sprawie C-536/08 spółka mająca siedzibę w Niderlandach kupowała towary od przedsiębiorstw mających siedzibę w państwach członkowskich innych niż Niderlandy i Hiszpania, a następnie odsprzedała je nabywcom mającym siedzibę w Hiszpanii (pkt 14 wyroku).
Natomiast w sprawie C-539/08 Facet, podmiot podatkowy mający siedzibę w Niderlandach nabywał towary od spółek mających siedzibę w Niemczech i we Włoszech i następnie sprzedawał je nabywcom mającym siedzibę na Cyprze, którzy mieli przedstawiciela podatkowego z siedzibą w Grecji, zaś towary były transportowane z Niemiec i Włoch do Hiszpanii (pkt 21 wyroku).
Już choćby z tego powodu powołany wyrok jest nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy.
Nawet jednak, gdyby powyższy pogląd uznać za nieuprawniony, rozstrzygnięcie organu i tak należy ocenić jako wadliwe.
Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów uznaje się za dokonane również na terytorium państwa członkowskiego, które nadało numer dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, chyba że nabywca udowodni, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów zostało opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu. (Czyli w stanie faktycznym niniejszej sprawy – na terytorium Niemiec).
Taka regulacja ma z jednej strony zapewnić, że podatek od danej transakcji na pewno będzie zapłacony, z drugiej zaś – że nie będzie zapłacony dwukrotnie.
Organ uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające szczególny tryb powstania obowiązku podatkowego z tytułu WNT - tj. ponieważ skarżący "nie przedstawił dowodu, że z tytułu sprzedaży samochodu na terenie Niemiec zapłacił podatek VAT od tej transakcji (...), powstał (u skarżącego) obowiązek rozliczenia podatku VAT z tytułu nabycia samochodu marki [...] na terenie Niemiec i tam sprzedanego osobie fizycznej A. A.." (Str. 4 decyzji II instancji, akapit 1. od dołu).
Wobec takiego stanowiska organu nasuwają się dwie uwagi.
Po pierwsze, stosownie do brzmienia cytowanego art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT skarżący nie ma obowiązku przedstawiać dowodu, że zapłacił podatek VAT z tytułu sprzedaży samochodu; w celu uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej winien zaś wykazać, że nabycie (nie sprzedaż) zostało opodatkowane (a nie, że on zapłacił podatek).
Po wtóre organ podatkowy ma świadomość faktu, że tak właśnie było w niniejszej sprawie, a mimo to określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe.
W aktach sprawy znajduje się dokument nadesłany w trybie wymiany informacji między państwami członkowskimi na podstawie rozporządzenia 904/2010/UE (karta 102-104 akt administracyjnych), z którego wynika, że sprzedaż na rzecz skarżącego została początkowo potraktowana przez dostawcę jako wewnątrzwspólnotowa dostawa i odpowiednio zadeklarowana w informacji podsumowującej i deklaracji zaliczkowej. Kupującemu zostało policzone 19% podatku VAT jako złożenia zabezpieczenia, które po przedłożeniu dokumentu przemieszczenia zostaje zwrócone. Ponieważ dokumenty potwierdzające przemieszczenie samochodu nie zostały dostarczone, sprzedający - "B" - potraktował sprzedaż jako podlegającą opodatkowaniu. Informacja uzupełniona została rachunkiem z [...] r., dokumentującym zakup przez "A" M. P. ww. samochodu osobowego za [...] 0 Euro (sprzedaż bez VAT- karta 108) oraz rachunkiem z [...]r. (korekta do rachunku z [...]r. –karta 106). Z powyższego wynika, że sprzedaż pojazdu polskiemu nabywcy została co prawda początkowo potraktowana jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, jednak z końcem roku 2013r. została sporządzona korekta faktury sprzedaży, w wyniku której transakcja została opodatkowana podatkiem VAT w Niemczech. (Karta 102 akt administracyjnych). Natomiast w zaskarżonej decyzji brak wyjaśnienia, dlaczego organ znał tę okoliczność za nieistotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Wskazać wreszcie trzeba, że podatek VAT jest podatkiem obciążającym konsumpcję, neutralnym dla podatnika a dana transakcja może być opodatkowana tylko jeden raz. Jego konstrukcja zakłada swoistą symetrię, gdyż odpowiednikiem nabycia jest dostawa, a wewnątrzwspólnotowego nabycia - wewnątrzwspólnotowa dostawa. Skoro podatnik niemiecki zadeklarował sprzedaż jako dostawę krajową, to korelatem takiej czynności nie może być wewnątrzwspólnotowe nabycie. Również gdy niemiecki dostawca opodatkował transakcję podatkiem VAT, nie jest możliwe powtórne jej opodatkowanie na terytorium kraju, gdyż skutkowałoby to podwójnym opodatkowaniem jednej czynności i zachwianiem konstrukcji tego podatku.
Natomiast wyjaśnienia organu dlaczego skarżący nie może odliczyć określonego decyzją podatku od podatku należnego z tytułu czynności dokonywanych w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej są o tyle bezprzedmiotowe, że skarżący takiego pomniejszenia nie dokonał.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do udzielonej powyżej wykładni przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Powyższe wskazuje, że opodatkowując dokonaną transakcję organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 25 tej ustawy poprzez ich niewłaściwą wykładnię (przyjmującą, że dopuszczalne jest uznanie czynności za wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru mimo niespełnienia ustawowych przesłanek tej czynności, tj. w sytuacji braku przemieszczenia towaru między państwami członkowskimi) i wadliwe zastosowanie tych przepisów do stanu faktycznego, w którym nie znajdowały one zastosowania, co skutkowało błędnym uznaniem, że dokonana przez skarżącego czynność stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Natomiast okoliczność, że organy – w sytuacji, gdy zastosowały art. 25 ustawy o VAT - nie uwzględniły z urzędu faktu rozliczenia podatku od towarów i usług przez sprzedającego pojazd stronie powoduje, że naruszyły także art. 121 § 1 O.p., wskazujący, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Końcowo już wspomnieć należy, że [...] r. pojazd został zakupiony przez "C" sp. z o.o. od A. A. i przemieszczony na teren kraju. Jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] r. (karta 146 akt administracyjnych) [...] r. została złożona deklaracja uproszczona nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki [...], podpisana przez Wiceprezesa Zarządu "C" sp. z o.o., T. R.. Do deklaracji została załączona umowa kupna-sprzedaży z [...] r., z której wynika, że samochód został zakupiony w Niemczech przez "C" sp. z o.o. W dniu [...] samochód został zarejestrowany na "C" sp. z o.o., co wynika z pisma Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta C. z [...]r. (karta 139 akt administracyjnych).
Oznacza to, że to dopiero wówczas nastąpiło łącznie nabycie towaru (od A. A. [...] r.) i jego przemieszczenie na terytorium kraju w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia. Karty 152 i 153 akt administracyjnych stanowią kopie dokumentów, z których wynika, że związane z tym podatki: akcyzowy i od towarów i usług zostały zadeklarowane i deklarującym była "C" sp. z o.o., co wskazuje, że to ten podmiot dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Aby uznać, że miały miejsce dwie czynności wewnątrzwspólnotowego nabycia, organ musiałby wykazać, że oprócz dwóch transakcji przenoszących prawo do dysponowania towarem, dwukrotnie miało miejsce przemieszczenie towaru na terytorium kraju, podczas gdy nie ulega wątpliwości, że ta czynność miała miejsce tylko jeden raz a przemieszczającym była "C" sp. z o.o. i związane z tą transakcją podatki zostały rozliczone.
Wobec powyższych ustaleń, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło