III SA/Gl 1043/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję A. S.A. w C. z dnia 30 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od A. S.A. w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 30 października 2024r., [...], A. S.A. w C. (dalej jako "Organ") utrzymała w mocy decyzję z 7 października 2024 r. nr [...] odmawiającą A. D. (dalej Skarżąca) udostępnienia informacji publicznej. Organ wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. dalej: k.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 oraz w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm. dalej u.d.i.p.). Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z 25 września 2024 r., opierając się na art. 2 ust. 1 u.d.i.p., Skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji publicznej w zakresie: 1. udostępnienia wszystkich dokumentów, w tym protokołów, raportów i informacji pokontrolnych z kontroli i w związku z kontrolami przeprowadzanymi w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2022 r. w związku z umowami zawartymi przez A. w C. S.A. z siedzibą w C. z podmiotem gospodarczym – A. M. [...] o bezzwrotne dofinansowanie przeszkolenia pracowników w obrębie podmiotów wskazanych we wniosku oraz 2. udostępnienia wszystkich dokumentów, w tym protokołów, raportów i informacji pokontrolnych z kontroli i w związku z kontrolami przeprowadzanymi przez A. w C. S.A. z siedzibą w C. u podmiotu: A. M. [...] lub u innych podmiotów w związku ze szkoleniami przeprowadzanymi przez podmiot: A. M. [...]. Decyzją z dnia 7 października 2024 r. znak: [...] A. w C. S.A. odmówiła udostępnienia informacji publicznej, wskazując że żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Pismem z 16 października 2024 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując przede wszystkim jakoby żądana informacja miała stanowić informację przetworzoną. Decyzją z 30 października 2024 r., znak: [...] Organ utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W skardze z 28 listopada 2024 r. Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie i odmowę udzielenia informacji publicznej w sytuacji, gdy uprawnienie to wynika wprost z Konstytucji oraz z naruszeniem zakazu żądania od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego lub faktycznego;. 2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego błędna wykładnię i uznanie żądanych informacji za informacje przetworzone z tego powodu, że obszerna dokumentacja wymaga zwiększonego nakładu pracy oraz przez bezpodstawne uznanie, że Skarżąca nie wykazała interesu publicznego; 3) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez błędne uznanie, że odmowa udostępnienia informacji była uzasadniona koniecznością ochrony prywatności osób fizycznych oraz tajemnicy przedsiębiorcy. W oparciu o te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie Organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z żądaniem ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez udzielenie Skarżącej dostępu do informacji publicznej i zobowiązanie Organu do jej wydania. Skarżąca wniosła również o zwrot kosztów postępowania sadowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zwarte w niej argumenty zasługują na taką ocenę. Uzasadnione jest twierdzenie, w myśl którego odmowa udostępnienia informacji publicznej z uwagi na niewykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) może nastąpić dopiero po wezwaniu wnioskodawcy do wykazania tej okoliczności. Co do zasady, zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 u.d.i.p., Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy organ zakwalifikuje żądaną informację jako przetworzoną. Wówczas, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; W takim jednak przypadku organ obowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania tej okoliczności, a następnie ją ocenić. W momencie składania wniosku wnioskodawca może nie mieć świadomości, że jego wniosek jest albo przynajmniej będzie zakwalifikowany przez organ jako dotyczący informacji przetworzonej (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 6 marca 2025 r. wydany w sprawie o sygn. akt III OSK 3149/23, powołane tym uzasadnieniu wyroki sadów administracyjnych są dostępne w Bazie orzeczeń na www.nsa.gov.pl). Warunek ten nie został w sprawie spełniony. Bark w aktach sprawy dowodu wezwania Skarżącej do wykazania, że żądana przez nią informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Tymczasem w zaskarżonej decyzji jako motyw zasadniczy odmowy udzielenia informacji wskazano jej przetworzony charakter, a co więcej nie ma w niej rozważań na temat ich znaczenia dla interesu publicznego. Tak jakby Organ uznał, że sam charakter informacji jako przetworzonej uzasadnia odmowe jej udzielenia. W ten sposób decyzja narusza przepis art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez uznanie, że sam charakter informacji jako przetworzonej uzasadnia odmowę jej udzielenia. Decyzja ta jest także wadliwa z punktu przepisów postępowania – art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. stosowanego tu z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, (są to decyzje o odmowie udzielenia informacji) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienie prawne decyzji jest niepełne. Dotyczy to również znajdującego się w uzasadnieniu decyzji sformułowania, że ... niejako dodatkowo podniesiono również, że odmowa była konieczna także ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych jak i ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, nie mniej jednak nie zaistniała konieczność wskazywania konkretnych podmiotów, bowiem bezpośrednią i podstawową przyczyną odmowy był przetworzony charakter informacji. Trudno Sądowi ocenić, czy jest to motyw rozstrzygnięcia – pośredni, niepodstawowy, ale jest, czy też nie był on w ogóle brany pod uwagę przy wydawaniu decyzji. W tym zatem zakresie decyzja wymyka się spod kontroli sądowej. Z tych dwóch powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935). Orzeczenie o kosztach sądowych zostało wydane na podstawie przepisu art. 200 w zw. z art. 205 § 2 prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Rozstrzygając sprawę ponownie Organ weźmie pod uwagę następujące kwestie; W pierwszej kolejności oceni czy wnioskowana informacja dotyczy informacji publicznej. W tym zakresie weźmie pod uwagę to, że ustawa o dostępie do informacji publicznej dotyczy sfery publicznej życia społecznego. Sferę tę należy odróżnić od sfery prywatnego życia obywateli, które nie jest poddane kontroli publicznej w trybie jej przepisów. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 tej ustawy Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia, które informacje w szczególności podlegają udostępnieniu w trybie przepisów tej ustawy. Wymienia zatem informacje o polityce wewnętrznej i zagranicznej, o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, a są to władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, o danych publicznych i majątku publicznym. Tymczasem stanowisko Skarżącej zaprezentowane w tej sprawie wskazuje na to, że chce ona uzyskać informacje o przedsiębiorcy, który nie jest osobą publiczną. Wniosek dotyczy udostępnienia informacji na temat tego, co stwierdzono u tej osoby, a zatem nie dotyczy kwestii publicznych. O ile zatem przy ponownym rozstrzyganiu sprawy Skarżąca nie uzasadni swego wniosku jako skierowanego do spraw publicznych, to Organ przyjmie, że wniosek ten takich informacji nie dotyczy i powiadomi stronę pismem (nie decyzją) o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję wydaje się w dwóch przypadkach, kiedy następuje umorzenie postepowania oraz kiedy wydawana jest odmowa udostępnienia informacji publicznej, co zawiera w sobie przesłankę, że wniosek dotyczy tego rodzaju informacji. Gdyby jednak doszło do dalszego procedowania wniosku, to Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że żądana informacja ma charakter przetworzony i to zostało jasno wyrażone w uzasadnieniu decyzji, co pozwala na ocenę sądową tego aspektu sprawy. Sąd podzielił w tym zakresie pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. akt II SAB/Go 108/24, zgodnie z którym Informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to nie tylko taka informacja, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich ponadstandardowych działań organizacyjnych, angażowania środków osobowych oraz nakładu pracy, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, może być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Sąd podziela ten pogląd ze wskazaniem, że mówimy o informacji przetworzonej, a nie wytworzonej jako nieistniejącej dotychczas. Z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Konieczność anonimizacji tak dużej liczby dokumentów i usunięcia z nich treści, które nie mogą być ujawnione, a w efekcie utworzenie nowego zbioru dokumentów, jest przetworzeniem informacji publicznej. Jeśli żądane informacje uznane zostaną jako dotyczące spraw publicznych, a następnie, co Sąd przyjmuje już w tym momencie - informacji przetworzonych, to konieczna będzie ocena, czy jej uzyskanie przez Skarżącą jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak dotychczas uzasadnienia takiego nie ma. To, że wnioskowane informacje będą przedstawione Prokuraturze Okręgowej w C. dla potrzeb prowadzonego przez ten organ postepowania również nie wskazuje na ich szczególne znaczenie dla spraw publicznych. Obywatel nie może wywodzić swego uprawnienia do żądania informacji z tego, że zamierza "wspierać" państwowy organ prowadzący postępowanie w ramach jego konstytucyjnych obowiązków. Taki motyw nie uzasadnia szczególnego interesu publicznego w pozyskaniu informacji. Pozostańmy w ramach porządku konstytucyjnego, który nie przewiduje takiego współudziału osób trzecich w postępowaniu prowadzonym przez organy prokuratorskie. O ile, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, Organ skorzysta z argumentu o konieczności ochrony prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy, czyli warunku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to skorzysta z wykładni tego przepisu i sposobu jego zastosowania przedstawionych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2025 r. wydanego w sprawie o sygn. akt III OSK 6712/21.