III OSK 3149/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-03-06
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mirosław Wincenciak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli udzieli odpowiedzi w innej formie niż wskazana we wniosku przez stronę, a komunikacja z wnioskodawcą odbywała się drogą elektroniczną?Ratio decidendi
Organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej w formie i sposobie wskazanym przez wnioskodawcę, a komunikacja z nim odbywała się drogą elektroniczną. Zmiana formy doręczenia odpowiedzi na tradycyjną przesyłkę pocztową, bez wcześniejszego uzgodnienia z wnioskodawcą, nie może być uznana za prawidłowe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej jest odformalizowane, a organ powinien przestrzegać wybranego przez wnioskodawcę kanału komunikacji.Stan faktyczny
Fundacja C. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli zakładów leczniczych dla zwierząt. Organ poinformował o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z powodu nieprecyzyjności wniosku. Po ponownym złożeniu wniosku z doprecyzowaniem, organ wysłał odpowiedź pocztą tradycyjną, która nie została podjęta. Fundacja złożyła skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu i zobowiązał go do rozpoznania wniosku. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Sz 84/23 w sprawie ze skargi Fundacji C. w K. na bezczynność Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
16 stycznia 2023 r. Fundacja C. w K. zwróciła się na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) dalej "u.d.i.p.", z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Ile było przeprowadzonych kontroli, i które zakłady lecznicze dla zwierząt były kontrolowane pod kątem prawidłowości prowadzenia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej oraz dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi". We wniosku wskazano na sposób i formę udostępnienia – plik komputerowy przesłany pocztą elektroniczną na wskazany adres e-mail.
Organ pismem z 27 stycznia 2023 r. poinformował Fundację, że nie ma możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p. do niniejszej sprawy, bowiem brak jest sprecyzowania jaki okres mają obejmować informacje o ilości przeprowadzonych kontroli oraz o kontrolowanych zakładach leczniczych dla zwierząt. Pismo to zostało nadane na adres Fundacji 27 stycznia 2023 r., natomiast nie zostało podjęte przez Fundację i finalnie zostało zwrócone do nadawcy 9 lutego 2023 r.
6 lutego 2023 r. Fundacja C. za pośrednictwem platformy ePUAP ponownie zwróciła się do organu na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Ile było przeprowadzonych kontroli, i które zakłady lecznicze dla zwierząt były kontrolowane pod kątem prawidłowości prowadzenia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej oraz dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi. Proszę o podanie wyników tych kontroli. Proszę o udzielenie informacji o kontrolach w okresie ostatnich pięciu lat (od 2018 do 2022 roku)". We wniosku analogicznie jak poprzednio wskazano, że informacja ma zostać udostępniona w formie plików komputerowych poprzez przesłanie informacji pocztą elektroniczną na wskazany adres e-mail. W treści wiadomości e-mail, w której przesłano wniosek dodano, że Fundacja zwracała się już z wnioskiem o udostępnienie informacji w podobnym zakresie pismem z 16 stycznia 2023 r., jednakże nie uzyskała odpowiedzi, w związku z powyższym składa kolejny wniosek z doprecyzowaniem uprzednio zadanego pytania.
Pismem z 15 lutego 2023 r. organ przesłał za pośrednictwem operatora pocztowego odpowiedź na wniosek Fundacji. Przesyłka nie została jednak podjęta w terminie i została zwrócona do nadawcy.
Fundacja pismem z 21 lutego 2023 r. złożyła skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 6 września 2023 r. sygn. akt II SAB/84/23 na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", stwierdził że organ pozostawał w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1), zobowiązał organ do rozpoznania wniosku Fundacji w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt (pkt 2) oraz zasądził na rzecz Fundacji zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 3). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd uznał, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a sam wniosek takiej informacji dotyczył. Organ był zatem zobowiązany do udostępnienia informacji w drodze czynności materialno-technicznej, bądź odmowy udzielenia tej informacji w formie decyzji administracyjnej, o ile wystąpiły określone okoliczności. Sąd podkreślił również, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania we wniosku w jaki sposób i w jakiej formie chciałby uzyskać żądane informacje. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wskazał, że żąda przesłania informacji w formie elektronicznej na adres e-mail, więc udzielenie odpowiedzi w innej formie nie może być uznane za odnoszące skutek prawny. Nieudostępnienie informacji publicznej w formie żądanej przez skarżącą w zakresie objętym wnioskiem, przy jednoczesnym niepowiadomieniu strony o braku możliwości technicznych do jego realizacji w żądanych formie i sposobie, musiało zostać ocenione przez Sąd jako bezczynność organu. Uznano, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, żądając jego uchylenia i oddalenia skargi, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznania sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie:
a) naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, iż kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona została przez Sąd pierwszej instancji w sposób wybiórczy, nie uwzględniający w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę oceny zastosowania prawa materialnego wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych (nierozpoznanie istoty sprawy);
b) naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przyjęcie, że art. 14 u.d.i.p. ma zastosowanie do zawiadomień z dnia 27 stycznia 2023 r. oraz z dnia 15 lutego 2023 r. o braku możliwości zastosowania do wniosków z dnia 16 stycznia 2023 r. oraz z dnia 6 lutego 2023 r. przepisów ww. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Organ uznał w skardze kasacyjnej, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem wskazuje jako datę złożenia wniosku 6 lutego 2023 r., natomiast jako datę odpowiedzi na wniosek 27 stycznia 2023 r. Co więcej podkreślono, że treść wniosku z 16 stycznia 2023 r. oraz wniosku z 6 lutego 2023 r. nie była tożsama, bowiem drugi wniosek precyzował zakres żądanej informacji. Błędnie też uznano, że organ udzielił żądanej informacji, tylko uczynił to w błędnej formie, gdy w rzeczywistości udostępnienie nie miało miejsca i skarżący został jedynie zawiadomiony o braku możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p. do wniosku z 6 lutego 2023 r.
W ocenie organu Sąd nie skontrolował w ogóle rozwiązania zastosowanego przez organ, czyli powiadomienia wnioskodawcy o braku możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p. do wniosków. Należy podkreślić, że w trybie udostępnienia informacji publicznej nie ma zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. i możliwość wezwania do uzupełnienia braków podania, a w przypadku, gdy żądanie wniosku jest oczywiście niejasne lub niezrozumiałe trzeba przyjąć, że nie stanowi on wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek Fundacji z 16 stycznia 2023 r. nie precyzował jaki okres ma obejmować żądana informacja o ilości przeprowadzonych kontroli oraz kontrolowanych zakładach leczniczych dla zwierząt, natomiast we wniosku z 6 lutego 2023 r. nie został wskazany podmiot, który w latach 2018-2022 miał kontrolować zakłady lecznicze dla zwierząt. W tej sytuacji obowiązkiem organu było jedynie poinformowanie o tym fakcie wnioskodawcy.
Ponadto Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że zawiadomienie skarżącej o braku możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p. do wniosków należało skierować nie na adres wskazany w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, lecz na podany we wniosku adres poczty elektronicznej e-mail. Doręczenie elektroniczne nie daje gwarancji faktycznego doręczenia jak w przypadku doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego. Jako że organ podjął odpowiednie działanie w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną to należy przyjąć, że nie pozostaje w stanie bezczynności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono również drugą sprawę prowadzoną przez WSA w Szczecinie między tymi samymi stronami (II SAB/Sz 31/23), w której skarga została odrzucona, zarzucając Sądowi pierwszej instancji nieuwzględnienie tego faktu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja wniosła o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy poza kolejnością na podstawie art. 21 pkt 2 u.d.i.p., a w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej również o odstąpienie od zasądzenia kosztów na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. W ocenie Fundacji zaskarżony wyrok odpowiadał prawu, a organ nie był uprawniony do wyboru sposobu doręczenia pism, bowiem był związany sposobem wybranym przez Fundację.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W ramach zarzutów naruszenia prawa procesowego organ podnosił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i w ramach tego zarzutu wskazał na szereg uchybień, którymi obarczone jest uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Zarzut ten nie jest zasadny.
Organ uznał, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem w jego części historycznej wskazano na datę złożenia wniosku 6 lutego 2023 r. oraz datę odpowiedzi na wniosek 27 stycznia 2023 r. Warto w tym miejscu jednak wskazać, że Fundacja wystąpiła do organu z zapytaniem dwukrotnie 16 stycznia 2023 r. oraz 6 lutego 2023 r., a organ w ramach odpowiedzi na te wnioski skierował do Fundacji pisma z 27 stycznia 2023 r. oraz 15 lutego 2023 r. nadając je za pośrednictwem operatora pocztowego. Sąd pierwszej instancji zapewne chcąc przedstawić pełny obraz wydarzeń odniósł się w stanie faktycznym również do odpowiedzi organu udzielonej na wniosek z 16 stycznia 2023 r., a w dalszej części uzasadnienia jasno zaznaczył, że rozpoznawana sprawa dotyczy drugiego złożonego przez Fundację wniosku. Nie można więc uznać, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy.
Należy też zauważyć, że postępowanie wszczęte wnioskiem z 16 stycznia 2023 r. było przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego przed WSA w Szczecinie (II SAB/Sz 31/23). Sprawa ta zakończona została postanowieniem z 11 maja 2023 r. o odrzuceniu skargi ze względów ściśle formalnych – nieusunięcia braków formalnych. Oznacza to, że WSA w Szczecinie nie odnosił się w ramach prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego do merytorycznych kwestii, a poprzestał jedynie na formalnym badaniu skargi. Nie ma więc znaczenia dla rozpoznawanej sprawy treść przywołanego orzeczenia.
Organ zauważył również, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji posłużył się sformułowaniem "organ (...) uznał za zasadne udostępnić informację w innej niż wskazywana we wniosku formie", co rzeczywiście nie odpowiada zaistniałym faktom, bowiem żądana informacja nie została udostępniona. Natomiast oczywistym jest, że chodziło w tym przypadku nie o udostępnienie informacji, a załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a zatem błąd ten nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia.
W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie trzeba przytoczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego obecne jest stanowisko zgodnie z którym niedopuszczalne jest w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisów prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684, wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2025 r., III OSK 6216/21 CBOSA). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, Lex 120212; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zgodnie z powyższym sformułowanie zarzutów poprzez odniesienie do niezastosowania art. 151 p.p.s.a. nie spełnia wymogów określonych przez ustawę.
Natomiast zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku, ponieważ przepis ten ma charakter kompetencyjny i wynikowy, a tym samym nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut jego naruszenia zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa, którym – jej zdaniem – Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej takiego powiązania brakuje, a zatem zarzut ten należy uznać za błędnie postawiony.
Przechodząc do oceny naruszeń prawa materialnego należy zauważyć, że kluczowe znaczenie ma odpowiedź na dwa pytania – czy złożony przez Fundację wniosek o informację publiczną był dostatecznie jasny, aby mógł zostać procedowany zgodnie z przepisami u.d.i.p. oraz czy organ odpowiadając na wniosek o udostępnienie informacji publicznej Fundacji mógł zmienić sposób komunikacji z kontaktu za pośrednictwem platformy ePUAP na komunikację listowną i tym samym czy udzielenie takiej odpowiedzi powinno być traktowane jako wyczerpanie obowiązków nałożonych na podmiot zobowiązany na podstawie przepisów u.d.i.p.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że żadna ze stron w niniejszej sprawie nie podważa stanowiska, zgodnie z którym Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W tym zakresie za słuszne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, w którym powołano się na art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2022 r., poz. 2629 ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W odniesieniu do charakteru żądanych informacji strony również nie twierdziły, że informację o prowadzonych kontrolach zakładów leczenia dla zwierząt nie należą do kategorii informacji publicznej, co znajduje potwierdzenie w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym "[k]ażda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu (...)". Stanowisko to nie zostało również podważone w ramach złożonej skargi kasacyjnej.
Według twierdzeń organu treść wniosku Fundacji z 6 lutego 2023 r. nie pozwalała na procedowanie go zgodnie z przepisami u.d.i.p., bowiem nie był on dostatecznie precyzyjny. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Przepisy u.d.i.p. nie określają żadnych wymogów formalnych wniosku, co oznacza że może on przybrać każdą formę. Istotne jest jedynie aby wynikało z niego w sposób jasny, czego domaga się wnioskodawca. Wniosek będący podstawą niniejszej sprawy (tj. wniosek z 6 lutego 2023 r.) dotyczył ilości przeprowadzonych kontroli oraz kontrolowanych zakładów leczniczych dla zwierząt we wskazanym okresie. Organ uzasadniając swoje stanowisko o niejasnym charakterze wniosku wskazywał, że Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Szczecinie nie kontroluje takich zakładów, a dodatkowo, że nie zostało określone, czy chodzi o kontrole przeprowadzone przez wojewódzkiego lekarza weterynarii, czy też o kontrole przeprowadzone przez wojewódzkich inspektorów weterynaryjnych. Powyższe rozważania organu nie mają jednak wpływu na ocenę wniosku Fundacji jako nieprecyzyjnego. Przeprowadzona przez organ analiza kompetencji kontrolnych ww. organów pozwala na ustalenie, o których kontrolach może on posiadać informacje, a które znajdują się poza jego zasięgiem. W tym przypadku załatwienie wniosku powinno zatem polegać na udostępnieniu informacji będących w posiadaniu organu lub poinformowaniu wnioskodawcy o tym, że organ nie posiada takich informacji, bowiem prowadzenie przedmiotowych kontroli nie jest w jego kompetencjach. Nie zasługuje więc na uznanie stanowisko organu, zgodnie z którym wniosek z 6 lutego 2023 r. był nieprecyzyjny i nie powinien być traktowany jako wniosek o informację publiczną.
W odniesieniu do drugiego punktu spornego w sprawie konieczne jest przytoczenie treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym podmiot zobowiązany ma 14 dni od dnia otrzymania wniosku o udzielenie informacji publicznej na odpowiednią reakcję na wniosek. Jeżeli żądana informacja nie znajduje się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego konieczne jest poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie. W przypadku, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego – udostępnia on w ramach czynności materialno-technicznej żądane informację. Natomiast jeżeli podmiot zobowiązany uzna, że żądane informację mają charakter przetworzony to może wezwać wnioskodawcę do wykazania istnienia szczególnego interesu w udostępnieniu tych informacji (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.), a brak spełnienia wezwania będzie skutkować wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) Również gdy środki techniczne podmiotu zobowiązanego nie pozwalają na udostępnienie żądanych informacji publicznych w określony sposób i w określonej formie podmiot ten może zwrócić się do wnioskodawcy z informacją o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem wskazując równocześnie w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, a wnioskodawca w ciągu 14 dni od doręczenia informacji może zmienić sposób lub formę udostępnienia żądanych informacji, natomiast brak reakcji w tym terminie będzie skutkować wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W rozpoznawanej sprawie wniosek z 6 lutego 2023 r. złożony został za pośrednictwem platformy ePUAP i wskazywał jako sposób udostępnienia przesłanie informacji pocztą elektroniczną na wskazany adres e-mail. Należy więc uznać, że korespondencja między stronami co do zasady powinna być prowadzona w formie pisemnej za pośrednictwem platformy ePUAP, natomiast w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji powinno nastąpić w formie wiadomości e-mail zgodnie z żądaniem. Pismem z 15 lutego 2023 r. organ zdecydował się zawiadomić skarżącą o braku możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p. do rozpoznania wniosku w związku z faktem, że treść zapytania nie pozwalała na ustalenie jego zakresu. Abstrahując od poprawności przyjętego rozstrzygnięcia, co zostało opisane powyżej, należy podkreślić, że organ przesłał odpowiedź na wniosek w sposób wcześniej niewykorzystywany w sprawie, a mianowicie za pośrednictwem operatora pocztowego, co w ocenie Sądu pierwszej instancji nie może być uznane za prawidłowe wywiązanie się z obowiązku załatwienia wniosku skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko.
Jak już wskazano powyżej prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter odformalizowany, a tym samym wniosek musi spełniać jedynie minimalne wymogi formalne, co dotyczy również sposobu jego złożenia - dopuszczalne są zasadniczo wszelkie formy komunikacji. Niemniej jednak warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Go 176/19 oraz wyrok NSA z 19 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 878/24). Wnioskodawca rozpoczynając komunikację z podmiotem zobowiązanym ma prawo wyboru sposobu złożenia wniosku o uzyskanie informacji publicznej, bowiem przepisy u.d.i.p. nie nakładają ograniczeń w tym zakresie. W doktrynie podkreśla się, że w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany zobligowany jest do powiadomienia wnioskodawcy (np. o braku możliwości udostępniania w określony sposób lub formie albo nieposiadaniu żądanej informacji) to powiadomienie to powinno mieć formę pisemną, ale nie należy tego odczytywać jako obowiązku skierowania do wnioskodawcy pisma rozumianego w sposób tradycyjny, bowiem jeżeli dotychczasowa komunikacja lub wniosek odbywały się w ramach korespondencji elektronicznej z użyciem profilu zaufanego to w tym przypadku podmiot zobowiązany będzie zobligowany do skorzystania właśnie z tego sposobu (E. Gudowska-Natanek, G. Kuca, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2024, Legalis). Zasadnie zatem uznał Sąd pierwszej instancji, że jedyną drogą komunikacji z jakiej mógł skorzystać organ była droga, którą wybrała skarżąca składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wystąpienie z odpowiedzią w inny sposób nie może być traktowane jako wypełnienie obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p. Jak bowiem wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych "sam fakt udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie przesądza o braku bezczynności organu" (wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1737/10 i z 28 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1432/17) i w ocenie NSA należy odczytywać to również w odniesieniu do sposobu rozpoznania wniosku .
Nie może mieć tutaj znaczenia argumentacja przytoczona przez organ, zgodnie z którą doręczenie za pośrednictwem operatora pocztowego na adres wskazany w KRS gwarantuje zarówno wnioskodawcy jak i podmiotowi zobowiązanemu, że doręczenie faktycznie nastąpi, bowiem istotne jest w tym przypadku zachowanie jednego kanału komunikacyjnego.
W związku z powyższym zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło