II SAB/Go 176/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi D.C. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – adwokatowi J.M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W dniu 16 sierpnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.C. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący powołał się na pismo organu z dnia [...] stycznia 2018 r. o numerze [...] i podał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. zwrócił się do organu o udzielenie informacji publicznej dotyczącej funkcjonariusza SW zatrudnionego w [...] o nr [...]. Dyrektor nie udzielił mu wnioskowanej informacji, co – zdaniem skarżącego – należy uznać za bezczynność organu. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w biurze podawczym Zakładu Karnego nie odnotowano wpływu wniosku D.C. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej funkcjonariusza Służby Więziennej o numerze identyfikacyjnym [...]. Pod numerem sprawy [...] zarejestrowano natomiast wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej powyższego funkcjonariusza, jednakże wniosek ten został złożony przez zupełnie innego osadzonego, tj. S.N. Wobec powyższego organ stwierdził, że D.C. wprowadził Sąd w błąd, kierując skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego, wskazując numer sprawy, datę wniosku oraz treść wniosku, którego nie jest autorem. Jednocześnie organ nadesłał do Sądu wniosek S.N. z dnia [...] stycznia 2010 r., wystosowany do organu o udostępnienie informacji dotyczącej funkcjonariusza o nr ewid. [...], pełniącego funkcję oddziałowego w ZK w [...]. We wniosku tym S.N. wniósł o podanie: - jakie wyksztalcenie posiada ten funkcjonariusz, - jakie i kiedy kończył szkoły, - ile lat pracuje w SW, - jak przebiega jego służba w SW (awanse), czy miał jakieś szkolenia (jeżeli tak, to jakie, czego dotyczyły i kiedy się odbyły), - czy był nagradzany podczas pracy w SW (jeżeli tak, to za co i jakie to były nagrody), - czy był karany dyscyplinarnie w SW (jeżeli tak, to za co i jakie to były kary), - czy był badany psychiatrycznie ewentualnie psychologicznie, - czy pracował gdzieś poza SW(jeżeli tak, to gdzie i jaka to była praca), - jaki jest jego stan cywilny i ile ma dzieci, - jakim dysponuje majątkiem. Organ nadesłał również odpowiedź z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], jakiej udzielił wyżej wymienionemu wnioskodawcy, w której podkreślił, iż przedmiotowy wniosek jest wnioskiem ad personom – nie dotyczy informacji o sprawie publicznej. Powołując się na orzecznictwo organ podkreślił, że wnioski ad personom w ogóle nie stanowią informacji publicznej. Pismem sądowym z dnia [...] października 2019 r. skarżący D.C. został wezwany do podania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, czy złożył u Dyrektora Zakładu Karnego wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r., o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej funkcjonariusza Służby Więziennej o numerze identyfikacyjnym [...] i do nadesłania takiego wniosku do Sądu, pod rygorem uznania, że wniosek taki nie został złożony i wzięcia pod uwagę argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę. Dnia 28 października 2019 r. wpłynęło do Sądu pismo D.C., w którym skarżący podał, że złożył powyższy wniosek do organu, który jest w jego posiadaniu, natomiast kopia wniosku nie stanowi żadnego dokumentu, ponieważ administracja ZK odmawia potwierdzenia na tej kopii odbioru korespondencji złożonej drogą wewnętrzną do biura podawczego. Ponadto skarżący podniósł, że otrzymał odpowiedź na złożony wniosek, opatrzoną numerem [...], która adresowana była na dane S.N., jednakże jej treść odpowiadała złożonemu przez skarżącego wnioskowi i została doręczona w kopercie adresowanej do niego. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. wnosił i wywodził jak w skardze, domagając się jednocześnie przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4 a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11, z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Niniejsza skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie rozpoznania wniosku D.C. o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2019 r. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosku określa ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. - określanej dalej jako u.d.i.p.). I tak zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność organu należy rozumieć sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 13 ust.1 u.d.i.p.), 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Niewątpliwie Dyrektor Zakładu Karnego należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do art. 1, art. 2 ust. 1 i art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1427 ze zm.) Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem. Stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego jasno, co jest przedmiotem wniosku. U.d.i.p. nie precyzuje bowiem formy w jakiej wniosek powinien zostać złożony. Oznacza to, że dopuszczalne są wszelkie formy komunikacji. Niemniej jednak warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej. Wprawdzie – jak to już wyżej wskazano - ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, dopuszczając w tym zakresie wyżej wskazane możliwości, to nie zmienia to faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie doręczony organowi , to nie można mu zarzucać bezczynności. Podkreślić przy tym należy, że ciężar wykazania doręczenia - złożenia wniosku - w razie zaistnienia sporu co do tego faktu - spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne. Zatem w interesie wnioskodawcy jest skorzystanie z takiej formy wniosku, która pozwoli mu na udowodnienie ponad wszelką wątpliwość, że wniosek o określonej treści dotarł do adresata, stwarzając tym samym po jego stronie obowiązek udzielenia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2016 r., I OSK 1187/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2017 r., II SAB/Sz 162/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2017 r., IV SAB/Wr 138/17). W niniejszej sprawie skarżący – mimo stosownego wezwania - nie udowodnił ani nawet nie uprawdopodobnił, że złożył wskazany w skardze wniosek z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie organ w sposób przekonywujący - poparty stosowną dokumentacją - wykazał, iż otrzymał wniosek opatrzony powyższą datą dotyczący funkcjonariusza o numerze służbowym [...], jednakże wniesiony przez innego osadzonego niż skarżący i też temu podmiotowi została udzielona odpowiedź w piśmie powołanym w skardze. Wobec tego należało uznać, iż do organu nie wpłynął wspomniany wniosek skarżącego o udostępnienie informacji, a tym samym nie sposób stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. Stąd Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) skargę jako niezasadną oddalił (pkt I wyroku). O przyznanych pełnomocnikowi z urzędu kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 i 3 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 18).