II SAB/Sz 162/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. 1. Pismem z dnia 4 grudnia 2016 r. (złożone w Starostwie w dniu 8 grudnia 2016 r.) K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Starosty Powiatu w zakresie udostępnienia informacji publicznej polegającej na wskazaniu liczby wniosków o dostęp do informacji publicznej złożonych do Organu w latach 2010-2015 oraz w 2016 r. - do chwili udzielenia odpowiedzi na wniosek. Do skargi Skarżący dołączył wydruk z poczty elektronicznej zawierający wniosek z dnia 17 sierpnia 2016 r. Skarżący zarzucił organowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku złożonego drogą elektroniczną w dniu 17 sierpnia 2016r., domagając się: 1. nakazania Organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2. stwierdzenia, że Organ dopuścił się bezczynności; 3. przyznania od Organu na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 4. zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że nie otrzymał wniosku K. K. w formie elektronicznej, albowiem mail Skarżącego został zablokowany przez filtr antyspamowy. W konsekwencji, zdaniem Organu, wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został mu skutecznie doręczony, stąd nie zaktualizował się obowiązek podjęcia określonych czynności. Stąd też nie pozostawał w bezczynności wobec wniosku Skarżącego. Zdaniem Organu, przepisy prawa uzależniają działanie organów od otrzymania właściwego wniosku, a w tym przypadku Organ nie odczytał wiadomości od Skarżącego. Dopiero wraz z wpływem skargi powziął wiedzę o wniosku i wdrożył właściwą procedurę. 3. Pismem z dnia 27 marca 2017 r. Skarżący cofnął skargę w części : - w zakresie wniosku o nakazanie organowi udostępnienia informacji publicznej; - w zakresie wniosku o przyznanie od organu na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie Skarżący podtrzymał wniosek o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, chociaż nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa; - zasądzenie kosztów postępowania. W załączeniu do pisma Skarżący złożył wydruk z folderu "wysłane" z Jego skrzynki poczty elektronicznej na dowód wysłania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 - dalej "u.d.i.p."). Z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., do udzielenia informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium, przewidziano tryb wnioskowy. Forma wniosku może być przy tym dowolna: może być zarówno pisemna jak i ustna, a także elektroniczna. Na organie władzy publicznej lub innym podmiocie spoczywa wówczas obowiązek rozpatrzenia takiego wniosku na podstawie ustawowych przesłanek regulujących dostęp do informacji publicznej i w terminie wskazanym w ustawie. Pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Z tego wniosek, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. 5. Nie ulega wątpliwości, że na dzień wniesienia skargi, wniosek Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej, nie został rozpoznany. Skarżący wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17 sierpnia 2016 r. wysłał do Starosty za pośrednictwem poczty elektronicznej, na dowód czego przedkłada wydruk z folderu pozycje wysłane, Jego poczty elektronicznej. Starosta stwierdził z kolei w odpowiedzi na skargę, że wniosek ten nie dotarł do niego, gdyż został zablokowany przez filtr antyspamowy. 6. Podkreślenia wymaga, że ciężar wykazania powyższej okoliczności – w razie wystąpienia w tym zakresie sporu między stronami (jak w niniejszym przypadku) - ciąży na Skarżącym jako podmiocie, który wywodzi z niej określone skutki prawne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest bowiem pogląd, że ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 7. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał, aby przesłany drogą mailową wniosek z dnia 17 sierpnia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej dotarł do adresata, czyli Starosty. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że przedłożony wydruk z folderu "Wysłane" skrzynki poczty elektronicznej, w którym uwidoczniona jest także wiadomość mailowa z dnia 17 sierpnia 2016 r. skierowana do Organu, stanowią dowód skutecznego wpływu wniosku do Organu. Wydruk ten potwierdza bowiem to, że plik zatytułowany "Wniosek o dostęp do informacji publicznej" został w dniu 17 sierpnia 2016 roku wysłany przez Skarżącego na adres mailowy Starostwa Powiatowego . Z wydruku tego nie wynika natomiast, że Organ w istocie wiadomość z wnioskiem otrzymał i to w taki sposób, że mógł się z nią fizycznie zapoznać, czyli że wiadomość ta dotarła na pocztę elektroniczną Organu. Należało zatem przyjąć, że przedmiotowy wniosek nie wpłynął do Organu. Tym samym nie został skutecznie doręczony Organowi, w dacie 17 sierpnia 2016 r. 8. Wskazać należy, że regulując kwestie daty doręczenia wniosku drogą elektroniczną ustawodawca wskazał np. w art. 61 ust. 3a k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej, czyli przyjął, że żądanie to faktycznie musi dotrzeć do organu. Sąd orzekający w tej sprawie, nie podziela tych poglądów judykatury, w których przyjmuje się domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Takie domniemanie, aby mogło wywoływać negatywne skutki dla organu, musiałoby bowiem wynikać z określonego przepisu prawa. Natomiast Sąd aprobuje stanowisko w orzecznictwie, wyrażone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 48/16 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że nie ma żadnych podstaw do różnicowania sytuacji podmiotów korzystających z poczty elektronicznej i metod tzw. tradycyjnych. Skoro więc w przypadku korzystania z pośrednictwa operatorów pocztowych nie jest wystarczające samo wysłanie korespondencji na adres odbiorcy, a dla wykazania skuteczności doręczenia konieczne jest posługiwanie się dowodem doręczenia, wydaje się oczywiste, że takie same wymogi stawiane być muszą wobec korespondencji kierowanej do adresata drogą elektroniczną. W przypadku korzystania z platformy e-PUAP potwierdzenia takie generowane są zresztą automatycznie, co zabezpieczać ma interes wnioskodawców. (por. też wydany w takiej samej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. II SAB/Go 147/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz ). 9. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że z przyczyn niezależnych od Organu nie otrzymał on wniosku Skarżącego z dnia 17 sierpnia 2016 r. i nie zapoznał się z nim, a tym samym nie pozostawał w bezczynności w jego rozpoznaniu. Warunkiem bowiem udostępnienia informacji jest złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o udzielenie konkretnej informacji publicznej. Wniosek taki nie wymaga specjalnej formy, ani też wykazania przez wnioskodawcę interesu w uzyskaniu określonych wiadomości. Dopóki jednak wniosek nie zostanie złożony nie można zarzucić organowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących udostępnienia, a przede wszystkim zarzucić że jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku (vide: wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2016 r. I OSK 1187/16 LEX 2118717). 10. W tym stanie rzeczy Sąd uznał żądania skargi za niezasadne i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).