III SA/Gl 1083/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-06-03

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Adam Gołuch, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia lokalizacji inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – gołębnika, w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, jest zasadna, gdy inwestycja ma być zlokalizowana w ciągu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej, a okoliczni mieszkańcy zgłaszają obawy dotyczące uciążliwości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo odmówiły uzgodnienia lokalizacji inwestycji polegającej na budowie gołębnika w ciągu zabudowy mieszkaniowej. Stała obecność gołębi w sąsiedztwie budynków mieszkalnych może prowadzić do zanieczyszczenia, uszkodzeń budynków oraz stanowić zagrożenie sanitarne ze względu na przenoszone choroby i pasożyty. Organy inspekcji sanitarnej mają kompetencje do ochrony zdrowia ludzkiego przed szkodliwościami środowiskowymi, a planowana inwestycja może negatywnie wpłynąć na zdrowie i komfort mieszkańców sąsiednich nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył skargę na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o odmowie uzgodnienia lokalizacji inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – gołębnika. Organy sanitarne uznały, że planowana inwestycja, zlokalizowana w ciągu zabudowy mieszkaniowej, może stanowić uciążliwość dla okolicznych mieszkańców ze względu na zapach, hałas i zanieczyszczenie odchodami, a także potencjalne zagrożenie sanitarne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym oraz przepisów KPA, twierdząc, że jego hodowla nie stanowi zagrożenia i jest jedynie hobby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 listopada 2024 r. nr NS-NZ.906.3.2024 w przedmiocie odmowy uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych lokalizacji inwestycji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 22 listopada 2024r. nr NS-NZ.906.3.2024 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, ŚPWIS) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: "PPIS w G.", "organ I instancji") z 26 sierpnia 2024r. nr [...] w sprawie odmowy uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych lokalizacji inwestycji pn. Budowa budynku inwentarskiego - gołębnika na gołębie wystawowe przy ul. [...] w Z., działka nr [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta Z., pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r., znak [...], zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. o uzgodnienie w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - gołębnika na gołębie wystawowe, zlokalizowanego przy ul. [...] w Z., dz. nr [...], planowaną do realizacji przez P. B., (dalej także "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący"). W oparciu o zgromadzoną dokumentację PPIS w G. postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. znak: [...] odmówił uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych lokalizacji inwestycji pn.; "Budowa budynku inwentarskiego - gołębnika na gołębie wystawowe zlokalizowanego przy ul. [...] w Z., dz. nr [...] wskazując, iż lokalizacja planowanej inwestycji w ciągu zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej budzi zastrzeżenia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. PPIS w G. zwrócił uwagę, że obecnie na przedmiotowej działce posadowiony jest gołębnik, który przeznaczony jest do rozbiórki, a który to stanowi uciążliwość dla okolicznych mieszkańców, o czym świadczą skargi wniesione do Organu I instancji. Planowane posadowienie na przedmiotowej działce nowego gołębnika w postaci jednokondygnacyjnego obiektu budowlanego o wymiarach 12 x 3 m i wysokości od 3 m do 4,5 m w ocenie organu I instancji, będzie powodować negatywne oddziaływanie na otoczenie (nieprzyjemny zapach, hałas oraz zanieczyszczenie odchodami) oraz zakłóci korzystanie z sąsiednich nieruchomości. W dniu 4 września 2024 r. wnioskodawca złożył zażalenie na ww. postanowienie PPIS w G. z dnia 26 sierpnia 2024 r. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu wydanemu przez PPIS w G.: 1. naruszenie art. 53 ust. 4 pkt 2a w zw. z art. 60 ust. 1 z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy zastosowaniu § 17 uchwały z dnia 18.05.2020 r. Rady Miasta Z. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Z. nr [...] (rozdział 10), poprzez błędne ustalenie, iż przesłanki określone w tych przepisach nie zostały spełnione przez Wnioskodawcę. 2. naruszenie art. 7, 77, 80, Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności poprzez dowolne przyjęcie, iż gołębie dokonując oblotu sąsiednich działek, powodują poważne zabrudzenia, zanieczyszczenia oraz wpływają niekorzystnie na higienę działek sąsiednich i zdrowie mieszkańców działek sąsiednich. Skarżący w oparciu o tak skonstruowane zarzuty wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uzgodnienie warunków zabudowy dla w/w inwestycji w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, ewentualnie - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, - wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 143 Kpa. Wobec powyższego, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opisanym na wstępie postanowieniem postanowił utrzymać w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 26 sierpnia 2024 r. znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji wskazał, że planowana budowa budynku inwentarskiego - gołębnika o wymiarach 12 x 3 m i wysokości od 3 do 4,5 m w ciągu zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej może stanowić uciążliwość dla okolicznych mieszkańców, a w szczególności dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości, ze względu na negatywne oddziaływanie na otoczenie (nieprzyjemny zapach, hałas oraz zanieczyszczenie odchodami), jak również zakłóci korzystanie z sąsiednich nieruchomości. Nadto organ II instancji wskazał, że w polskim systemie prawnym nie ma powszechnie obowiązujących przepisów dotyczących hodowli gołębi, które nakładałyby zakazy lub ograniczenia w zakresie wielkości hodowli lub jej umiejscowienia. Jednakże powyższe stanowisko nie daje podstaw do przyjęcia, że kwestie prowadzenia hodowli gołębi nie podlegają ocenie w kontekście wymagań higienicznych i zdrowotnych, do czego upoważnione są organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ odwoławczy zaznaczył, że należy mieć na uwadze fakt, że specyfika hodowli nie pozwala na zamknięcie oddziaływania związanego z hodowlą gołębi w granicach terenu projektowanej inwestycji. Spornym jest również fakt, jaką ilość gołębi można uznać za "hodowlę hobbistyczną" i kto będzie kontrolował czy w gołębniku o wymiarach 12 x 3 m faktycznie hodowanych będzie 30 sztuk gołębi (ilość zadeklarowana w uzupełnieniu do zażalenia). Organ odwoławczy podkreślił, że hobby jednego z właścicieli posesji nie może wywierać negatywnego wpływu na życie okolicznych mieszkańców oraz na sposób korzystania przez nich z posesji, które są jednocześnie ich terenem rekreacyjnym, a z taką sytuacją jest przedmiotowa inwestycja. Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentacji przesłanej przez PPIS w G. wynika, że w dniu 27 listopada 2023 r. do organu I instancji wpłynęło wystąpienie dotyczące hodowli prowadzonej przez stronę na strychu budynku przy ul. [...]. Ponadto wpłynęło pismo z dnia 23 sierpnia 2024 r. oraz pismo z dnia 22 sierpnia 2024 r., wyrażające sprzeciw wobec budowy budynków inwentarskich i hodowli gołębi na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w Z. (dz. nr [...]). W przesłanych pismach wskazano na "lekceważące podejście hodowcy do przepisów prawa oraz przepisów sanitarnych oraz fakt, że hodowane przez niego od czterech lat gołębie w bardzo dużej ilości niewyobrażalnie hałasują, zanieczyszczają przestrzeń odchodami, piórami i przenoszą choroby odzwierzęce (...). Przyczyniają się też do rozwoju świądu skóry, astmy i alergii. Przebywanie na (...) tarasie, ogrodzie z wyżej podanych przyczyn jest ograniczone do niezbędnego minimum ". Jak wynika z przesłanych pism realizacja przedmiotowej inwestycji budzi niezadowolenie sąsiadów ze względu na zanieczyszczenia i odgłosy wydawane przez gołębie. Ponadto mieszkańcy okolicznych nieruchomości obawiają się również szeregu mikroorganizmów chorobotwórczych, patogennych dla człowieka, którymi atakowane są gołębie, a co za tym idzie o swoje zdrowie. Nadto organ odwoławczy wskazał, że do PPIS w G. wpływają pisma mieszkańców Z., w których podnoszony jest problem zanieczyszczonych odchodami poddaszy budynków oraz stref mieszkalnych. Organ odwoławczy podkreślił, że stała obecność gołębi w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych i obiektów użyteczności publicznej może powodować zanieczyszczenie elewacji budynków i ich otoczenia przez pozostawiane w znacznej ilości odchody gołębi, jak również ich pióra, puch, resztki gniazd i pożywienia. Obecność gołębi w przestrzeni miejskiej budzi zastrzeżenia nie tylko ze względów estetycznych, ale także z uwagi na możliwe uszkodzenia i niszczenie elementów konstrukcyjnych budynków i w efekcie pogorszenie ich stanu technicznego. Szczególne problemy powoduje zajęcie przez gołębie niezabezpieczonych przed ptakami przestrzeni wewnątrz budynków, takich jak szyby wentylacyjne, nieużytkowane poddasza lub strychy. Gołębie mogą powodować również odwarstwianie pokryć dachowych, ułatwiając tym samym wnikanie wody do wnętrza budynków, co sprzyja zagrzybianiu przegród budowlanych i niszczeniu ich konstrukcji. Ponadto obecność gołębi może powodować zagrożenie sanitarne, z uwagi na przenoszenie przez nie chorób zakaźnych i pasożytniczych. Dziko żyjące gołębie bywają ponadto rezerwuarem ektopasożytów, które w przypadkach gnieżdżenia się gołębi w bezpośredniej bliskości pomieszczeń mieszkalnych lub w ich obrębie, w tym na balkonach, mogą również atakować ludzi (obrzeżek gołębi, pchły gołębie, ptaszyniec kurzy). Dzikie gołębie bywają uważane również za rezerwuar mikroorganizmów zaliczanych do grzybów mogących powodować infekcje u ludzi, przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością. Trudno rozgraniczyć szkody poczynione przez gołębie dziko żyjące i hodowlane. Hodowla gołębi w ilości kilku sztuk może nie być odnotowana przez mieszkańców z uwagi na nagromadzenie gołębi dziko żyjących i trudności w ocenie pochodzenia konkretnych sztuk, jednakże tak znaczna hodowla z pewnością jest trudno pomijalna. Z uwagi na brak przepisów w przedmiotowym zakresie nie ma możliwości nakazania zaniechania hodowli w istniejących obiektach hodowlanych tego typu. W ocenie organu odwoławczego nie znaczy to jednak, że celowym działaniem jest wyrażanie zgody na powstawanie kolejnych gołębników. Fakt, że tego typu działalność nie jest objęta zapisami prawa nie oznacza, że nie jest uciążliwa. Ponadto budynku inwentarskiego o wymiarach 12 x 3 m nie można uznać za obiekt, w którym "hobbystycznie" hodowanych będzie kilka gołębi. Jak już wcześniej wspominano Organy Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji w określeniu ilości sztuk gołębi, która mogłaby stanowić hodowlę nazwaną przez Stronę "hobbystyczną". Wobec powyższego pozytywne uzgodnienie warunków zabudowy może zapewnić Stronie możliwość dowolnego zwiększenia ilości hodowanych gołębi (ograniczenie stanowić będzie jedynie powierzchnia gołębnika wynosząca 36 m2). Organ II instancji nadto wskazał, iż z przesłanej przez PPIS w G. dokumentacji wynika, że terenie na przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest już hodowla gołębi od 2021 r. Z materiałów będących w posiadaniu organu wynika, że Wnioskodawca w trzech wybudowanych budynkach inwentarskich (gołębnikach) prowadzi działalność zarobkową polegającą na hodowli gołębi na dużą skalę. Wnioskodawca przekształcił również istniejące pomieszczenie garażowo-gospodarcze w pomieszczenie inwentarskie do hodowli gołębi. W przedmiotowych obiektach hodowlanych ma być hodowanych ok. 100-200 gołębi w zażaleniu na postanowienie PPIS w G. wskazano, że odchody gołębi są na bieżąco usuwane. Organ zauważył, że wnioskodawca może zapewnić usunięcie odchodów jedynie z gołębnika oraz w granicach swojej nieruchomości, natomiast odchody pozostawione przez gołębie na okolicznych posesjach, pozostawiane przez gołębie podczas oblotu, jak również pióra i puch, mogą być usunięte jedynie przez właścicieli poszczególnych nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy wskazał na inne możliwe uciążliwości i szkody, które powodowane są przez gołębie, kiedy to ptaki latając swobodnie, do odpoczynku wybierają sąsiednie nieruchomości lub znajdujące się na nich budynki. Organ odwoławczy zaznaczył, iż specyfika przedmiotowej hodowli gołębi nie pozwala na zamknięcie jej oddziaływania w granicach terenu planowanej inwestycji. Organ odwoławczy nadmienił, że zabudowa mieszkaniowa ma zapewnić warunki do zdrowego i komfortowego życia oraz funkcjonowania jej użytkowników, powinna zapewnić bezpieczeństwo fizyczne, psychiczne, w tym również możliwość wypoczynku i relaksu na zewnątrz budynku tj. na terenie posesji przynależnej do budynku. Długotrwałe przebywanie w strefie uciążliwej może wpływać niekorzystnie na zdrowie mieszkańców i uniemożliwiać im korzystanie w pełni ze swojej nieruchomości. Utrzymywanie zwierząt na terenach skoncentrowanego budownictwa mieszkaniowego nie może być uciążliwe dla otoczenia i sąsiednich nieruchomości. W świetle powyższego, Organ II instancji, podkreślił, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zostały wyposażone w kompetencję do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych oraz zapobieganie powstawaniu chorób. W świetle przedstawionych okoliczności zdaniem organu nie można uznać, że planowane zamierzenie inwestycyjne w postaci budowy budynku inwentarskiego (gołębnika) o wymiarach 12 x 3 m i wysokości od 3 m do 4,5 m, nie spowoduje negatywnego odziaływania na zdrowie okolicznych mieszkańców, w tym na ich komfort oraz swobodne użytkowanie przez nich swoich nieruchomości. Biorąc pod uwagę aspekt zdrowotny i higieniczny wskazać bowiem należy, że lokalizacja projektowanego budynku inwentarskiego - gołębnika w ciągu gęstej zabudowy mieszkaniowej jedno i wielorodzinnej będzie miała wpływ na pogorszenie warunków życia właścicieli i użytkowników działek sąsiednich, w szczególności w zakresie oddziaływania na ich zdrowie. Pismem z 29 listopada 2024r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której oparł skargę na podstawie zarzutów: - naruszenia art. 53 ust. 4 pkt 2a w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy zastosowaniu § 17 uchwały z dnia 18 maja 2020 r. Rady Miasta Z. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Z. nr [...] (rozdział 10), poprzez błędne ustalenie, iż przesłanki określone w tych przepisach nie zostały spełnione przez Wnioskodawcę, - naruszenia art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności poprzez dowolne przyjęcie, iż gołębie dokonując oblotu sąsiednich działek, powodują poważne zabrudzenia, zanieczyszczenia oraz wpływają niekorzystnie na higienę działek sąsiednich i zdrowie mieszkańców działek sąsiednich. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. W uzasadnieniu skargi strona przytoczyła stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz przedstawiła szeroką argumentację powyższych zarzutów. Skarżący wskazał, że razi go podejście organu I instancji do kwestii ewentualnych zanieczyszczeń czy hałasu, jakich rzekomo dokonują gołębie wnioskodawcy. Skarżący zaznaczył, że twierdzenia organu I instancji są całkowicie dowolne, nie poparte żadnymi dowodami. Strona stwierdziła, że znane są powszechnie okoliczności chorób, na które zapadają ptaki, jednakże gołębie wnioskodawcy są zwierzętami zdrowymi. Przeciwnych dowodów brak, a nadto nie przedstawił takich dowodów organ I instancji. Skarżący zaznaczył, że przedłożył zaświadczenie lekarza weterynarii, iż gołębie są poddawane szczepieniom i nie stwarzają jakiegokolwiek zagrożenia z uwagi na potencjalną możliwość przenoszenia chorób. Zatem nie sposób wyczytać z uzasadnienia postanowienia organu I i II instancji, na jakiej podstawie ustalono fakt poważnych zanieczyszczeń i hałasu dokonywanych przez gołębie. Wnioskodawca wskazał, że nie tylko, ale również właściciele innych posesji w przedmiotowej dzielnicy trzymają hobbystycznie gołębie i to od wielu lat, a nie spowodowało to żadnych problemów natury epidemiologicznej ani sanitarnej. Nadto w tym zakresie nie było nigdy wcześniej żadnych skarg mieszkańców dzielnicy M. Skarżący podniósł, że nie da się zasadnie i wiarygodnie twierdzić, iż jego inwestycja doprowadzi do naruszenia uzasadniony interesów sąsiadów, jeżeli nie udowodni się, że istnieją jakieś konkretne i wywołujące rzeczywisty wpływ na nieruchomości sąsiednie okoliczności implikujące pogorszenie warunków życia osób zamieszkujących posesje sąsiadujące z działką wnioskodawcy. Skarżący nadmienił, że ilość odchodów wytwarzanych przez gołębie uznać trzeba za okoliczność pomijalną i nieszkodliwą dla środowiska, gdy zważy się, iż odchody te na bieżąco są przez niego usuwane. Skarżący zaakcentował, że od wielu już dziesięcioleci utrzymuje się stan hobbystyczne trzymania na [...] gołębi jako towarzyszy życia ludzi. Fakt ten stanowi niejako o tożsamości [...]. Zatem jeżeli okoliczność ta nie spowodowała jeszcze nigdy żadnych problemów sanitarno-epidemiologicznych, a nadto międzyludzkich, to trudno dokonywać supozycji, iż trzymanie hobbystyczne gołębi doprowadzić może do jakiegoś problemu trudnego do opanowania przez organy władzy publicznej. Zdaniem strony problem istniejącego od wielu lat konfliktu sąsiedzkiego, nie może jednakże być inaczej oceniany jako co najwyżej immisja, podlegająca kognicji Sądu cywilnego, choć strona skarżąca stoi na stanowczym stanowisku, iż hobbystyczne trzymanie gołębi, często występujące na [...] nie prowadzi w żaden sposób do negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, czego dowodzi wieloletnie doświadczenie (za uznaniem, iż sprawy tego rodzaju mają charakter jedynie cywilny wypowiada się w wyroku z dnia 20.10.2011 r. WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1331/11). W ocenie strony organ II instancji dokonał oczywiście błędnego ustalenia, iż gołębie nie są zwierzętami domowymi, co prowadzi do oczywiście niewłaściwych ustaleń, bowiem zaciemnia istotę przedmiotowej sprawy, a mianowicie charakter relacji jaką tworzą ludzie ze zwierzętami domowymi, stanowiącymi towarzyszy człowieka. Według strony zupełnie nieracjonalnie brzmią również twierdzenia zawarte w pismach kierowanych do organów sanitarnych jakoby rzekomo gołębie powodowały: "niewyobrażalny hałas, zanieczyszczenia przestrzeni odchodami, piórami". Skarżący zaznaczył, iż w okresie późno jesiennym, zimowym i wczesno wiosennym praktycznie nie wypuszcza gołębi, ponad krótki oblot, bowiem gołębie są atakowane przez jastrzębie, a z uwagi na wartość gołębia hodowlanego takie działanie jest ryzykowne i nieopłacalne. Zatem oddziaływanie w tym okresie roku gołębi na sąsiedztwo jest znikome. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem (legalności), co oznacza, że Sąd nie bada zgodności skarżonego aktu z zasadami słuszności, celowości czy zasadami współżycia społecznego. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, kończące postępowanie albo rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie z 22 listopada 2024r. nr NS-NZ.906.3.2024 Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z 26 sierpnia 2024r. nr [...] w sprawie odmowy uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych lokalizacji inwestycji pn. Budowa budynku inwentarskiego - gołębnika na gołębie wystawowe przy ul. [...] w Z., działka nr [...]. Prawnomaterialną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 53 ust. 4 pkt 2a w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz.U z 2024r. poz.1130). Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Co do zasady wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi być poprzedzone uzyskaniem uzgodnień różnych organów. Uzyskanie wymaganych prawem uzgodnień leży w kompetencji organu administracji publicznej prowadzącego dane postępowanie, który zwraca się do właściwego organu uzgadniającego o akceptację projektu decyzji, jednocześnie informując o tym stronę. Wśród organów, z którymi organy architektoniczno-budowlane dokonują uzgodnień wymienione zostały organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej - art. 53 ust 4 pkt 2a cytowanej powyżej ustawy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że obowiązkiem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w myśl ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, przy uzgadnianiu warunków zabudowy w zakresie spełnienia wymagań higienicznych i zdrowotnych, jest ochrona zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych oraz zapobieganie powstawaniu chorób. W wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do wniosku, że w realiach rozpoznawanej zaistniały okoliczności , które w świetle przytoczonej powyżej podstawy prawnej uzasadniały odmowę uzgodnienia. Albowiem przepisem, nakazującym zajęcie stanowiska przez organ jest art. 3 pkt 1a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 416), stanowiący, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przy czym - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2339/16 z 4 października 2017 r. - normie prawnej zawartej w art. 3 pkt 1a ustawy z 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy przypisać charakter samodzielnej podstawy prawnej dla organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do dokonywania uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy pod względem warunków higienicznych i zdrowotnych. Strona skarżąca nie zgadza się z kontrolowanym rozstrzygnięciem administracyjnym, gdyż uważa że obiekt, którego sprawa dotyczy tj. budowa nowego budynku inwentarskiego - gołębnika na gołębie wystawowe, zlokalizowanego przy ul. [...] w Z., na działce nr [...]. Którym będzie tzw. "gołębnik" czyli jednokondygnacyjny obiekt o wymiarach 12 X 3 mi wysokości od 3 do 4,5 m., gdzie przy gołębniku zlokalizowany zostanie zbiornik na nieczystości odzwierzęce o wymiarach 0,5 x 0,5 m, nie narusza wymogów prawnych. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej jedno i wielorodzinnej, co w praktyce oznacza, że stała obecność gołębi w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych oraz użyteczności publicznej może być przyczyną zanieczyszczenia elewacji budynków oraz ich otoczenia poprzez pozostawiane przez gołębie odchody, pióra, puch, resztki gniazd czy pożywienia. Nadto stała obecność gołębi może powodować również uszkodzenia oraz niszczenie elementów konstrukcyjnych budynków, co w rezultacie może doprowadzić do pogorszenia ich stanu technicznego. Ponadto obecność gołębi nie pozostaje obojętna z punktu widzenia zagrożenia sanitarnego, ze względu na przenoszenie przez nie zarówno chorób zakaźnych, jak i pasożytniczych. Zdaniem Sądu hodowla gołębi w ilości wielu sztuk (jak w przedmiotowej sprawie ok.30-40) byłaby bardzo uciążliwa dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości w związku z czym mając na uwadze ww. względy organy zasadnie odmówiły uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych lokalizacji inwestycji pn. Budowa budynku inwentarskiego - gołębnika na gołębie wystawowe przy ul. [...] w Z., działka nr [...]. Sąd odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia zapisu § 17 uchwały z dnia 18 maja 2020 r. Rady Miasta Z. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Z. nr [...] (rozdział 10), podzielił stanowisko organów, że wzmiankowana uchwała mówi wyraźnie o zasadach utrzymywania zwierząt gospodarskich. W celu określenia znaczenia tego pojęcia sięgnąć należy do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Stosownie do treści przepisu art. 4 pkt 18 tejże ustawy zwierzętami gospodarskimi są te zwierzęta, o których mowa w przepisach dotyczących organizacji hodowli i ich rozrodzie. Analiza przepisu art. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich prowadzi do jednoznacznego wniosku, że gołębie nie są zwierzętami gospodarskimi, do których zaliczono bydło, świnie, owce, kozy, koniowate, jeleniowate, drób, zwierzęta futerkowe oraz gatunki: alpaka, jedwabik morwowy, pszczoła miodna. Wobec powyższego nie dotyczą się one zasad utrzymywania i hodowli gołębi. Nadto Sąd nie podzielił stawianego organom zarzutu naruszenia art. 7, 77 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż zdaniem Sądu organy rozpatrzyły cały materiał dowodowy i podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sąd zauważył, że organy wzięły pod uwagę treść wystąpień okolicznych mieszkańców (właścicieli sąsiadujących nieruchomości), wskazujących na uciążliwości wynikające z sąsiedztwa hodowli gołębi i dokonały analizy zebranego w sprawie materiału w kontekście wymagań higienicznych i zdrowotnych dla planowanej inwestycji. Podsumowując rozważania Sąd uznał art. 3 pkt 1a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 416), za samodzielną podstawę wydania przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego postanowienia w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zatem skoro Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest z prawem zgodne, to skarga nie mogła być uwzględniona. Wskazać także należy, że w sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności faktyczne, które mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem – działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło