III SA/Gl 1089/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego wraz ze skargą wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca Spółka podała, że wprawdzie jej kapitał wynosi 1.000.000,00 zł, a wartość środków trwałych szacuje się na 1.703.968,17 zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu 308.832,09 zł. Dodatkowo wskazała, że jej przychody od 2011 r. znacznie zmalały i w całości przeznaczane są na regulowanie danin publicznoprawnych, które za czerwiec i lipiec wynoszą: 52.000,00 zł (podatek od gier), ok. 40.000,00 zł (czynsz najmu) oraz ok. 60.000,00 zł (wynagrodzenia i koszty bieżącej działalności). Powyższe znacznie przekraczają ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym, którego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 2.082,51 zł. Ponieważ [...] r. Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w B. [...] Wydział Gospodarczy sygn. akt [...] ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika, tj. Spółki z o.o. "A", a Syndyk Masy Upadłości wstąpił do toczącego się postępowania (vide: pismo z [...] r.) pismem z [...] r. wezwano go do podpisania złożonego przez Spółkę wniosku lub nadesłania podpisanego egzemplarza tego wniosku. W przedłożonym przez Syndyka wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych potwierdzono, że w ubiegłym roku obrotowym Spółka mimo kapitału w kwocie 1.000.000,00 zł i posiadanych środków trwałych rzędu 1.703.968,17 zł, poniosła stratę wielkości 308.832,89 zł. Dodatkowo wskazano, że zgromadzone na rachunku bankowym, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku środki wynoszą 83.964,51 zł. Ponieważ te Syndyk musi przeznaczyć w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, poniesienie jakichkolwiek innych opłat nie jest możliwe. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do Spółki z o.o. "A" oznacza, że istnieje masa upadłości, tj. majątek który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłaty zobowiązań. Jak wynika z treści formularza w jego skład wchodzą środki pieniężne w kwocie 83.964,51 zł, podczas gdy należny od wniesionej skargi wpis wynosi 500,00 zł. W tej sytuacji za aktualne przyjąć należało poglądy judykatury, z których wynika, że realizacja celu postępowania upadłościowego nie może korzystać z pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi są w tym przypadku opłaty związane z prowadzeniem zainicjowanego postępowania sądowego. Brak jest bowiem ustawowych podstaw dla przyjęcia tego typu koncepcji (tak postanowienia NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11, Lex nr 948891 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 83/11, Lex nr 783857). Podobnie optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może stanowić podstawy przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Tym bardziej, że wnioskodawca korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika, który reprezentuje go przed tut. Sądem, co oznacza, że nieuzasadnione byłoby stwierdzenie, że był w stanie ponieść dodatkowe i fakultatywne koszty związane z zastępstwem prawnym, a jednocześnie nie mógł ponieść obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.