III SA/Gl 1089/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 17 października 2023 r., nr SKO.4204.183.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę. P. S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 17 października 2023 r. o numerze SKO.4204183.2023. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 30 czerwca 2023 r., nr [...], o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z 14 stycznia 2020 r., nr [...], o zatrzymaniu prawa jazdy P. S. na 3 miesiące od 7 lutego do 6 maja 2020 r. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Wnioskiem z 28 grudnia 2022 r. P. S. (dalej jako Skarżący) zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z 14 stycznia 2020 r. o zatrzymaniu jego prawa jazdy na 3 miesiące. Jako podstawę swego wniosku wskazał art. 145a § 1 k.p.a. w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., wydany w sprawie o sygn. akt K 4/21. Stwierdził przy tym, że przepis, na podstawie którego zatrzymano mu prawo jazdy, czyli art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212) został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 2 Konstytucji. Postępowanie w sprawie zatrzymania jego prawa jazdy prowadzone było w sposób, który TK uznał za niezgodny z konstytucją. Pozbawiono go udziału w tym postępowaniu i uniemożliwiono złożenie wyjaśnień, głównie o tym, że potwierdził popełnienie przez siebie wykroczenia drogowego będąc w błędzie. W rzeczywistości nie popełnił tego wykroczenia. Postanowieniem z 23 lutego 2023 r. Starosta [...] uwzględnił wniosek Skarżącego i wznowił postępowanie zakończone wydaniem decyzji z 14 stycznia 2020 r. Jako podstawę prawną swego postanowienia wskazał przepis art. 145a § 1 k.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Starosta odmówił uchylenia decyzji z 14 stycznia 2020 r. Uznał, że wyrok TK jest wyrokiem interpretacyjnym, co polega na tym, że TK wskazuje prawidłowy sposób rozumienia przepisu prawa, ale nie zachodzi skutek w postaci utraty jego mocy obowiązywania. Wyrokiem tym TK stwierdził, że Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy Skarżącego nie zostało wydane li tylko w oparciu o informację organu kontroli ruchu drogowego o popełnieniu przez niego wykroczenia. Skarżącemu przedstawiono raport z urządzenia rejestrującego ruch, z którego wynika jazda w terenie zabudowanym z przekroczeniem dozwolonej prędkości o 79 km/h. Skarżący złożył oświadczenie, że zapoznał się z treścią przedstawionego mu raportu z urządzenia rejestrującego i przyznał, że kierował samochodem wskazanym w tym raporcie, co poświadczył swym podpisem. Przyjął mandat w wysokości 500 zł i na żadnym etapie postępowania nie kwestionował obciążenia go mandatem. Następnie złożył osobiście swe prawo jazdy do depozytu w urzędzie Starostwa Powiatowego w [...].. Nie złożył odwołania od decyzji z 14 stycznia 2020 r. o zatrzymaniu prawa jazdy, choć był o takim prawie pouczony. Wobec tych faktów Starosta uznał, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy Skarżącego w oparciu o powołane przez niego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Rozstrzygając sprawę w drugiej instancji SKO w Częstochowie podzieliło stanowisko Starosty [...]. Poszerzyło uzasadnienie swej decyzji o stwierdzenie, że nie dało wiary twierdzeniom Skarżącego o tym, że przyznał się do popełnienia wykroczenia przez pomyłkę, bo w istocie był w tym czasie w innym miejscu. SKO zwróciło uwagę na to, że Skarżący przyznał się do popełnienia wykroczenia w oświadczeniu o zapoznaniu się z raportem z urządzenia rejestrującego ruch, przyjął mandat karny, przy czym był pouczony o prawie odmowy jego przyjęcia, nie odwołał się od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, choć został pouczony o przysługującym mu prawie do złożenia odwołania. W skardze na decyzję odwoławczą Skarżący zarzucił SKO naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności przez pominięcie faktu, iż nie mógł przebywać w miejscowości, w której doszło do popełnienia wykroczenia, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i art. 136 k.p.a. przez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka, które pozwoliłyby ustalić, że Skarżącego nie było w miejscu, w którym doszło do popełnienia wykroczenia. W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowieniowym na podstawie przepisu art. 145a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Skarżący powołał się na przesłankę wznowieniową z art. 145a § 1 k.p.a., wniosek dotyczy postępowania zakończonego decyzją ostateczną i został wniesiony w terminie z art. 145a § 2 k.p.a. Słusznie zatem wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 14 stycznia 2020 r. Samo wznowienie postępowania nie oznacza jeszcze konieczności uchylenia decyzji objętej wnioskiem. Rozpoczyna się bowiem postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy co do stoty w tym sensie, czy powołana we wniosku przesłanka ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie wznowieniowe nie oznacza ponownego rozstrzygania sprawy w jej całym wymiarze. Postępowanie to dotyczy ustalenia, czy przesłanka wznowieniowa w istocie prowadzi do konieczności uchylenia decyzji i ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Słusznie uznały organy orzekające w sprawie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., wydany w sprawie o sygn. akt K 4/21, nie rodzi konieczności uchylenia decyzji Starosty z 14 stycznia 2020 r. i ponownego rozstrzygania sprawy. Trybunał nie zakwestionował możliwości wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h, stwierdził jedynie, że podstawę wydania takiej decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), nie może stanowić wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Trybunału postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy musi respektować zasady ogólne postępowania administracyjnego, takie jak prawdy materialnej, aktywnego udziału strony w postępowaniu oraz swobodnej oceny dowodów. Brak możliwości podważenia w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. prawdziwości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ kontroli ruchu drogowego w "informacji" prowadzi do związania organu mającego rozstrzygnąć co do meritum, w efekcie może doprowadzić również do sytuacji, w której sankcja z art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o kierujących pojazdami zostanie zastosowana także wtedy, gdy w rzeczywistości nie doszło do zrealizowania się jej hipotezy. Zdaniem Sądu prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że postępowanie, w którym zapadła decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy Skarżącego nie było dotknięte tymi wadami, o których mowa w orzeczeniu TK. Przede wszystkim decyzji tej nie wydano wyłącznie w oparciu o informację organu kontroli ruchu drogowego, bo wydano ją również na podstawie oświadczeń samego Skarżącego, który przyznał w pisemnym oświadczeniu, że popełnił wykroczenie, że kierował pojazdem w chwili wykroczenia. Następnie pouczony o prawie odmowy przyjęcia mandatu wyraził zgodę na jego przyjęcie. Nie skorzystał tym samym z możliwości skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego by kwestionować ustalenia organu. Przed wydaniem decyzji z 14 stycznia 2020 r. Starosta zawiadomił Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia na jego temat. Z prawa tego Skarżący nie skorzystał. Nie złożył również odwołania od tej decyzji, a o przysługującym mu prawie został pouczony. Skarżący nie był pozbawiony możliwości podważenia ustaleń przyjętych przez organ, również w ten sposób, w jaki czyni to obecnie, czyli przez twierdzenie, że nie kierował samochodem, bo był w innym miejscu, a to oznacza, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje konieczności ponownego rozstrzygania tej sprawy. Trafnie zatem orzeczono w sprawie na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...]. Sąd podkreślił we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, że postępowanie wznowieniowe nie oznacza ponownego rozstrzygania sprawy, że ogranicza się do badania przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w tym sensie, czy powołana we wniosku przesłanka ma wpływ na to rozstrzygnięcie. Taki zakres postępowania został zrealizowany przez organy administracji. Nie ma w tym postępowaniu miejsca na przesłuchanie świadka, które ma udowodnić, że w chwili popełnienia wykroczenia Skarżący był w innym miejscu. Tego rodzaju dowody należało przeprowadzić w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z możliwości tej Skarżący nie skorzystał, wniosku takiego nie złożył. Istnieje taka przesłanka wznowieniowa, która polega na tym, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Dotyczy to jednak takich okoliczności, które wyszły na jaw po wydaniu decyzji ostatecznej, a to oznacza, że coś stało się wiadomym, okazało się po wydaniu decyzji. Trudno uznać za taką okoliczność to, że skarżący przypomniał sobie, że przebywał w innym miejscu niż to, w którym doszło do wykroczenia. Nie był to dla niego fakt, o którym dowiedział się po wydaniu decyzji. To nie jest przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co jednocześnie oznacza oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 200 tej ustawy zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego byłoby możliwe tylko w przypadku uwzględnienia skargi.