III SA/Gl 1109/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-03-10
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry została prawidłowo nałożona na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących braku rozstrzygnięcia Ministra Finansów oraz braku notyfikacji przepisów technicznych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o grach hazardowych. Automaty zostały prawidłowo zakwalifikowane jako urządzenia do gier hazardowych o charakterze losowym i komercyjnym, urządzane poza kasynem gry. Zarzuty dotyczące braku rozstrzygnięcia Ministra Finansów oraz braku notyfikacji przepisów technicznych zostały uznane za bezzasadne w świetle uchwały NSA z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16) oraz orzecznictwa TSUE.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili kontrolę w lokalu, w którym stwierdzono włączony automat do gier. Kontrola wykazała, że urządzenie spełnia znamiona automatu do gier hazardowych o charakterze losowym i komercyjnym. Na podstawie umowy najmu powierzchni lokalu, ustalono, że skarżący (A.P.) był podmiotem urządzającym gry. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących rozstrzygnięcia Ministra Finansów oraz brak notyfikacji przepisów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania A.P. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...]r. nr [...], wymierzającej karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900; dalej: O.p.) oraz m.in. art. 2 ust 3 i 4, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 2015, poz. 612; dalej: u.g.h.).
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 9 lutego 2017 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w B. przeprowadzili kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych w lokalu A w C. ul. [...], w którym działalność gospodarczą prowadzili B.M. i M.M. w formie spółki cywilnej. W lokalu w chwili rozpoczęcia czynności kontrolnych stwierdzono włączony do sieci elektrycznej i przygotowany do prowadzenia gier automaty Emotion nr [...].
Czynności kontrolne wykazały, gry na urządzeniu wyczerpują znamiona gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ugh, gdyż są to gry na urządzeniu elektronicznym, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, a gra zawiera element losowości. Z eksperymentu wynikało, że po zakredytowaniu automatu kwotą 10 zł dostępnych było 14 gier. Po wybraniu jednej z nich i naciśnięciu przycisku start na monitorze pojawiały się szybko obracające bębny z kolorowymi symbolami, które zatrzymywały się samoczynnie w nieprzewidywalnych dla grającego układach symboli Na urządzeniu tym można za pomocą przycisku AUTOSTART prowadzić gry automatycznie. W toku gry uzyskano wygrane w postaci punktów umożliwiających przedłużenie gry i rozpoczęcie nowej gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze. Urządzenie nie posiadało poświadczeń rejestracji, a kontrolującym nie okazano dokumentów potwierdzających uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych. Na podstawie umowy najmu nr [...] z [...]r. wynajmujący B s.c. B., M.M. wynajęła C sp. z o.o. w K. reprezentowaną przez A.P. 1m2 powierzchni lokalu w C. dla prowadzenia działalności gospodarczej za czynsz w wysokości 200 zł.
W oparciu o powyższe ustalenia przyjęto, że urządzającym gry był A. P. Postanowieniem z [...]r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. ustanowił dla nieobecnego A.P. kuratora w osobie adwokata M.M.
W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniem z [...]r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia kary pieniężnej wobec strony. Postępowanie zakończono decyzją z [...]r. wymierzając karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł.
Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia kurator strony złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
Decyzji zarzucono naruszenie art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 6 ugh wobec braku rozstrzygnięcia Ministra Finansów, czy zatrzymane urządzenie rzeczywiście stanowi automat do gier, na którym zainstalowane są gry losowe albo gry na automacie w rozumieniu ustawy; art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ugh poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo tego, że powyższe przepisy jako przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE nie zostały notyfikowane przez Polskę i nie powinny być stosowane wobec czego bezpodstawne jest wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne uznając zarzuty za nieskuteczne. W uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 4 ust. 1 lit a, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 oraz art. 91 u.g.h. Wyjaśnił, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach, jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Grami na automatach są również gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Ilekroć zaś w ustawie jest mowa o ośrodkach gier - rozumie się przez to kasyno gry - jako wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym minimalna łączna liczba urządzanych gier cylindrycznych i gier w karty wynosi 4, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 70 sztuk (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h.). Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Karze pieniężnej, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Jej wysokość wynosi 12.000 zł od każdego automatu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w szczególności wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, szczególnie protokół z eksperymentu, pozwalał jednoznacznie twierdzić, że sporny automat to urządzenie elektroniczne przeznaczone do rozgrywania gier losowych - grający nie ma realnego wpływu na to w jakiej konfiguracji zatrzymują się i układają symbole skutkujące wygraną; gracz nie jest w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jej wynik nie zależy od umiejętności, zręczności gracza; wyposażenie urządzenia wskazuje na prowadzenie gier o charakterze komercyjnym - warunkiem jego uruchomienia jest zakredytowanie przez grającego wybraną kwotą pieniędzy, za którą grający otrzymuje określoną liczbę punktów kredytowych przeznaczonych na prowadzenie gier; grający uzyskuje wygrane rzeczowe w postaci punktów umożliwiających dalszą grę oraz uzyskuje wygrane pieniężne; gry na automatach urządzane były poza kasynem gry, bowiem lokal, w którym był zainstalowany nie posiadał takiego statusu; gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie figur bowiem w trakcie rozgrywania gier obraz na monitorze zatrzymywał się w dowolnym momencie, w ułożeniu niezależnym od umiejętności, zręczności gracza. Ustalenia te znalazły potwierdzenie w opinii biegłego sądowego R.R. z [...]r., który stwierdził nadto, że automat wyposażony został w grę American Poker, tj. grę karcianą z natury grę losową opisaną w art. 2 ust. 1 pkt 5 ugh.
Organowi z urzędu było wiadomym, że kontrolowany lokal nie miał statusu kasyna gry. Wobec powyższego zachodziła konieczność ustalenia osoby urządzającej gdy rozumianej jako zapewniający, stwarzający, organizujący komuś warunki do czegoś. Wobec braku ustawowej definicji pojęcia "urządzający", odwołano się do orzecznictwa sądów administracyjnych, z których wynikało, że działania i czynności w zakresie urządzania gier to pozyskanie sprzętu, zorganizowanie miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymanie automatów w stanie dostępności, ich sprawne funkcjonowanie, zapewnienie obsługi i sprawności technicznej, wypłaty wygranych, przeszkolenie personelu. Wskazując na wykładnię językową i definicję słownikową organ zaakcentował, że uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego przepisu, każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności, polegające m.in. na opisanych powyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych.
Odnośnie kwestii określenia osoby urządzającej gry organ odwoławczy wskazał, że skarżący wydzierżawił powierzchnię lokalu 1m2, na której prowadził działalność gospodarczą, co potwierdza treść umowy najmu. Z naklejek na urządzeniu wynikało, że jego właścicielem jest C sp. z o.o. w K., a okoliczności tych strona nie kwestionowała.
Powyższe w ocenie organu odwoławczego pozwala na stwierdzenie, że strona była podmiotem urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a nałożenie kary pieniężnej było uzasadnione.
Powołując się na orzecznictwo organ stwierdził także, że nie są zasadne zarzuty wadliwego postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach z naruszeniem przepisów ustawy o grach hazardowych organy celne miały kompetencję do samodzielnej oceny charakteru danej gry. Przywołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2015r. (sygn. akt P 4/14) w zakresie zgodności z Konstytucją RP art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh. Odwołano się również do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C 217/11. Szeroko odniesiono się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w uchwale z 8 marca 2016r. sygn. akt II GPS 1/16, a organ odwoławczy podzielił stanowisko tam prezentowane. Organ podkreślił, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP). Natomiast brak możliwości uzyskania przez osobę fizyczną koncesji na prowadzenie kasyna gry ( art. 6 ust. 4 u.g.h.) nie znosi odpowiedzialności osoby urządzającej gry na mocy art. 89 u.g.h., a swoboda działalności gospodarczej nie jest prawem absolutnym.
Organ w zakresie braku prawidłowej notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który nie przesądził o technicznym charakterze kwestionowanych przepisów (C-303/15). W powyższym zakresie odwołano się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (P 9/08, K 13/08, SK 75/06, P32/12, P 14/14).
Odnośnie naruszenia art. 2 ust. 6 ugh organ odwoławczy stwierdził, że decyzja właściwego do spraw finansów publicznych ministra w zakresie oceny charakteru urządzenia wymagana jest na etapie planowania lub rozpoczęcia urządzania gier. Postępowanie w tym zakresie wszczyna wniosek przedsiębiorcy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Funkcjonariusze wykorzystali środek dowodowy przewidziany w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, dopuszczający możliwość przeprowadzenia w srodze eksperyment, doświadczenia, odtworzenia możliwości gry na automacie, przy czym nie przewidziano dodatkowych wymogów kompetencyjnych dla funkcjonariuszy.
Pismem z 18 września 2019r. organ, doręczonym kuratorowi, powiadomił w trybie art. 200 § 1 O.p. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 2 ust. 3 w zw. z ar. 2 ust. 6 ugh wobec braku rozstrzygnięcia ministra właściwego do spraw finansów publicznych, czy zatrzymane urządzenie rzeczywiście stanowi automat do gier na którym zainstalowane są gry losowe albo gry na automacie w rozumieniu ustawy;
- art. 14 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ugh poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo tego, że powyższe przepisy jako przepisy techniczne , w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE nie zostały notyfikowane przez Polskę i nie powinny być stosowane, wobec czego bezpodstawne jest wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh;
- przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy brak jest aktu prawnego określającego wysokość wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie administracyjnej, przy czym wynagrodzenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego ustanowionego na wniosek organu administracyjnego należy do kosztów postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi w całości podtrzymano prezentowane w sprawie stanowisko oraz towarzyszącą mu argumentację w zakresie ustalonego stanu faktycznego oraz jego oceny prawnej, odwołując się przy tym do stanowiska TSUE z 19 lipca 2012r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W uzasadnieniu odwołano się do stanowiska NSA zawartego w uchwale z 16 maja 2016r. sygn. akt II GPS 1/16, w tym w zakresie braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji było ustalenie czy i kto urządzał gry, czy spełniały one warunki określone w ustawie o grach hazardowych. Nadto przedmiotem kontroli winny być kwestie podnoszone przez skarżącego, a to wydanie decyzji przez ministra właściwego dla finansów publicznych oraz zarzut braku notyfikacji Komisji Europejskiej przepisów ustawy o grach hazardowych.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy, dających podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, w tym w kontekście odpowiedniego zastosowania norm prawnych. W świetle znowelizowanego od 1 marca 2017 r. art. 90 u.g.h. karę pieniężną nakłada w drodze decyzji naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze urządzana jest gra hazardowa lub znajduje się niezarejestrowany automat. Podstawę prawną działania organów stanowi dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 90 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (definicję pojęcia "kasyno gry" zawiera art. 4 ust. 1 a u.g.h.). Stosownie do art. 90 ust. 1 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektro-mechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
Zasadnie zatem organ badał jaki charakter mają gry na spornych automatach i w tym celu przeprowadził eksperyment, który potwierdził, że organizowane są w celach komercyjnych, mają charakter losowy. Nie ma wątpliwości, że organizowanie gier na automatach jest nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści ze świadczeń pieniężnych osób uczestniczących w grze (odpłatność za grę). Wygrana w grze na badanych urządzeniach sprowadza się do uzyskiwania premii punktowych, umożliwiających przedłużenie gry; występuje więc wygrana rzeczowa. Gra ma "charakter losowy", nie zaś zręcznościowy, ponieważ wygrana nie zależy od umiejętności (wrodzonych lub nabytych) uczestnika gry, jego predyspozycji fizycznych lub intelektualnych, skoro po uruchomieniu przez grającego odpowiednim przyciskiem bębna (cylindra) z różnymi figurami i rysunkami etc., nie ma on już wpływu na ustawienie się bębnów w odpowiedniej konfiguracji, bowiem po kolejnym przycisku zatrzymują się one samoczynnie. Ze względu na dużą prędkość obracania się bębnów grający nie jest w stanie przewidzieć kombinacji symboli, która pojawi się na bębnach w chwili zatrzymania, gdyż zwolnienie obrotów bębnów następuje nie od razu, lecz stopniowo. Poczynione w ten sposób ustalenia pozwoliły organowi na kwalifikację rozegranych gier, a następnie urządzeń służących do gry do spełniających wymogi z art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. Opisu zewnętrznego urządzeń oraz opisu przebiegu gry dokonano w protokole oględzin i protokole eksperymentu z dnia kontroli.
Skarżący nie posiadał koncesji ani pozwolenia na organizowanie gier na automacie, a także nie posiadał poświadczenia jego rejestracji. Natomiast obowiązki w tym zakresie ciążą na przedsiębiorcy na mocy znowelizowanego art. 23a do f u.g.h., który wszedł w życie z dniem 13 lipca 2011 r. na mocy art. 1 pkt 9, art. 11 i art. 18 ustawy z 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 34, poz.779) po notyfikacji Komisji Europejskiej 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.
W następnej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 podjął następującą uchwałę:
1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak. notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.
2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Powołana uchwała jest tzw. uchwałą abstrakcyjną, podjęta w składzie 7 sędziów NSA, na skutek zagadnienia prawnego przekazanego przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. Jej moc wiążąca odnosi się do każdej sprawy, w której występuje zagadnienie prawne objęte tą uchwałą. Wskazuje na to art. 269 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas, "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego", C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 221 i nast.). Pogląd wyrażony w konkretnej uchwale NSA może zostać zmieniony tylko stosowaną uchwałą takiego samego składu NSA.
Sąd orzekający w pełni podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale i nie przedstawił w tej sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w drodze kolejnej uchwały składowi siedmiu sędziów. Powyższe oznacza, że jest związany poglądem wyrażonym w uchwale z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Powołany już art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe oraz wynikający z akt sprawy stan faktyczny, Sąd uznał za prawidłowe ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji i przyjął je za podstawę rozstrzygnięcia. Trafnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że skarżący urządzał gry hazardowe w rozumieniu ustawy o grach hazardowych na spornym automacie poza kasynem gry, co wykazał przeprowadzony eksperyment i brak wpływu gracza na rezultat gry. Natomiast zawarcie umowy najmu części powierzchni lokalu z przeznaczeniem go na urządzanie gier uzasadniało stwierdzenie organu, że skarżący ponosił ryzyko ekonomiczne związane z prowadzeniem urządzenia gier, tym bardziej, że na urządzeniu naklejona była informacja o podmiocie będącym jego właścicielem. Skarżącemu zasadnie przypisano status podmiotu urządzającego gry w rozumieniu ustawy, zaś z § 4 umowy najmu wynika, że najemca będzie prowadził na wynajętej powierzchni będzie prowadził działalność gospodarczą.
Skoro więc ustalenia dowodowe w sprawie były prawidłowe, a spór dotyczył zasadności zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - to w świetle przywołanej uchwały nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną za urządzanie gier na spornych automatach, bez koncesji, poza kasynem gry. Nie ma już wątpliwości, że zastosowany przepis nie miał charakteru przepisu technicznego i nie wymagał notyfikacji, a w konsekwencji powinien być stosowany. Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.
Stanowisko Sądu w niniejszej sprawie jest ponadto zgodne z poglądem zaprezentowanym w licznych, wcześniejszych wyrokach wydanych w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Nadto jego słuszność znajduje potwierdzenie w wyroku TSUE z 13 października 2016r. w sprawie C-303/15, w którym Trybunał (pierwsza izba) orzekł, że artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych" w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.
W świetle zatem przedstawionych okoliczności chybione były zarzuty skargi objęte omówione powyżej.
Mając na uwadze powyższe oraz wynikający z akt sprawy stan faktyczny, Sąd uznał za prawidłowe ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji i przyjął je za podstawę rozstrzygnięcia. Trafnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że to skarżący urządzały gry hazardowe w rozumieniu ustawy o grach hazardowych na spornych automatach poza kasynem gry, odnotowano słusznie brak wpływu gracza na rezultat gry.
Należy także wskazać, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w toku gier kontrolnych przeprowadzonych na spornych automatach ustalili, że wynik gry na nich uzależniony jest wyłącznie od przypadku, ponieważ prowadzący grę nie decyduje o jej wyniku, co oznacza losowość gry. Wykazano również komercyjny charakter ich urządzania - by rozpocząć gry należało uiścić opłatę poprzez zakredytowanie kontrolowanego automatu. Na mocy art. 30 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (j.t. Dz. U. z 2013, poz. 1404), wykonuje ona kontrole w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz zgodności tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. Według art. 32 ust. 1 pkt 7, 8, 9, 13, 15 tej ustawy, funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do: dokonywania oględzin; badania towarów, surowców, półproduktów i wyrobów, w tym pobrania próbek towarów, surowców, półproduktów i wyrobów gotowych w celu ich zbadania; przeprowadzania rewizji towarów, wyrobów i środków transportu, w tym z użyciem urządzeń technicznych i psów służbowych; przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu; sporządzania szkiców, filmowania i fotografowania oraz dokonywania nagrań dźwiękowych. Zatem funkcjonariusze Służby Celnej mieli kompetencje do przeprowadzenia kontroli. Poczynione przez nich ustalenia były jednoznaczne i konkretne. Z żadnego przepisu też nie wynika obowiązek powoływania biegłego do potwierdzania charakteru urządzenia w sporządzonej przez niego opinii, jeśli nie wynika to z wymogów postępowania, jak było w rozpoznawanej sprawie. Zarzut braku decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, nie jest więc zasadny, a stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie w całości zasługiwało na akceptację.
Konkludując należy stwierdzić, że organy podatkowe nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania. Organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów, które okazały się bezzasadne. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe omówienie wszystkich kwestii istotnych dla rozpatrzenia sprawy oraz zawiera odniesienia do szeroko podnoszonych w odwołaniu zarzutów. W całej rozciągłości należało podzielić stanowisko organów w zakresie podstawy prawnej orzekania w sprawie, a wywody zawarte w zaskarżonej decyzji w tym zakresie zasługiwały na pełną akceptację.
Podkreślić należało, że zaskarżona decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania dla kuratora ustanowionego w sprawie, a z stanowiska organu odwoławczego wynikało, że w tym zakresie wydanie zostanie odrębne, stosowne postanowienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło