III SA/Gl 111/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-08-25

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Beata Machcińska, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjant, który wraz z rodziną zamieszkuje w domu należącym do jego babci na podstawie nieformalnej umowy użyczenia, jest posiadaczem zależnym lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, co wykluczałoby przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie ocenił prawidłowo zarzutu skarżącego dotyczącego faktu, iż pokój z komputerem i drukarką, z którego korzystają również inne osoby, nie jest do wyłącznego użytku jego rodziny. Pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i prawdy obiektywnej, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant, wystąpił o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wskazując, że zamieszkuje z rodziną w domu należącym do jego babci. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania równoważnika, uznając, że policjant jest posiadaczem zależnym lokalu, który spełnia normy zaludnienia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, jednak nie odniósł się do zarzutu skarżącego, że jeden z pokoi, w którym znajduje się stanowisko komputerowe, nie jest do wyłącznego użytku jego rodziny, gdyż korzystają z niego również inne osoby. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 21 listopada 2024 r. nr 282/2024 w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi P. D. (dalej "Skarżący") jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: "Komendant" lub "organ odwoławczy") wydana w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżący jako pełniący służbę w Komendzie Miejskiej Policji w S. 19 września 2024 roku wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w S. o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dla policjanta posiadającego członków rodziny. We wniosku wskazał, że zamieszkuje w domu mieszkalnym położonym w J., województwo śląskie przy ul. [...], którego właścicielem jest babcia – N.J., a w domu tym zamieszkuje 6 osób tj. on, żona M. D., córki N. i G. oraz matka funkcjonariusza J. D. wraz z babcią policjanta N. J.. Komendant Miejski Policji w S.decyzją z dnia 1 października 2024r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) oraz art. 88, art. 89, art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 145 z późn. zm.), w związku z § 1 ust. i, § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 i § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 649 z późn, zm.) dalej Rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r." oraz § 2 pkt 1 i § 3, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2024 r., poz. 519 ze zm.),dalej "Rozporządzenie z dnia 18 maja 2005 r."), odmówił Skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że Skarżący zajmuje lokal, który spełnia należne mu cztery normy mieszkaniowe. Zaznaczył organ, iż dom położony w J. przy ul. [...] należy do babci osoby najbliższej dla funkcjonariusza, a w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, długotrwałe udostępnienie budynku do wyłącznego korzystania, mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny kwalifikuje występujący między nimi stosunek prawny jako umowę użyczenia. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Zatem posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne. Do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie. W związku z powyższym organ uznał, iż funkcjonariusz jest posiadaczem zależnym domu w miejscowości J. przy ul. [...]. Wyjaśnił także, iż na podstawie przepisów prawa funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę przysługują 4 normy zaludnienia czyli 28 m ² po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego członka Jego rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Powierzchnia mieszkalna, którą zajmuje policjant wraz z rodziną to 31,5 m ². W związku z powyższym na chwilę obecną potrzeby mieszkaniowe skarżącego zostały zaspokojone, a zatem nie spełnione zostały ustawowe warunki do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W odwołaniu skarżący zakwestionował przyjęcie, iż jest posiadaczem zależnym rzeczy w rozumieniu art. 336 k.c. Nie są bowiem spełnione przesłanki, które występując jednocześnie świadczą o stanie posiadania rzeczy, są to; faktyczne władanie rzeczą oraz wola posiadania rzeczy. Faktyczne władanie rzeczą mogłoby mieć miejsce jeśli dowolnie wg swojego uznania ingerowałby w pokoje, w których mieszka wraz z rodziną tj. zmieniał kolor ścian, elementy wyposażenia itp. bez zgody i wiedzy albo pomimo sprzeciwu właściciela domu, w którym znajdują się pokoje zajmowane przez moje 4 osobowe gospodarstwo domowe, a taki stan rzeczy nie występuje w jego przypadku, gdyż przywilej ten posiada właściciel domu jakim jest babcia N. J.. Ponadto na chwilę obecną nie ma również woli posiadania wskazanych w w/w wniosku pomieszczeń, a charakter zajmowanych przez niego i 4 osobowe gospodarstwo domowe pokoi ocenia jako tymczasowy a nie stały, co , wskazuje na obecny brak woli władania rzeczą jako właściciel co definitywnie wyklucza mnie jako posiadacza zależnego. Zakwestionował także określenie norm mieszkaniowych, które na 4 osobowe gospodarstwo domowe ma wynosić 28 m ². Ponadto zakwestionował stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w S., iż 31,5 m ². powierzchni jest w wyłącznej dyspozycji jego 4 osobowego gospodarstwa domowego co jest niezgodne z prawdą, gdyż w pokoju o powierzchni 20 m ², wskazanym jako użytkowane przez niego i 4 osobowe gospodarstwo domowe znajduje się jedyne w całym domu stanowisko multimedialne z komputerem podłączonym do sieci internet wraz z drukarką, które w razie potrzeby są używane przez babcię i mamę czyniąc w/w pomieszczenie pomieszczeniem do powszechnego użytku wszystkich domowników. Zatem przyjęta przez organ powierzchnia 31,5 m ² nie jest w wyłącznej dyspozycji 4 osobowego gospodarstwa domowego skarżącego, a jedynie pokój o powierzchni 11,5 m² gdzie śpią, bawią się i uczą moje dwie córki można uznać za takowy. Organ odwoławczy decyzją z dnia 21 listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1, art. 127 § 2, art. 268 a k.p.a., art. 92 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji i § 9 ust 1 pkt 7 Rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy argumentował, że zgodnie z § 2 Rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia. Dla policjanta posiadającego rodzinę - po jednej normie zaludnienia dla policjanta i każdego jego członka rodziny (§ 2 pkt 1). Stosownie do postanowień § 3 tego rozporządzenia norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10m Zatem przyjęta przez organ powierzchnia 31,5 m ² nie jest w wyłącznej dyspozycji 4 osobowego gospodarstwa domowego skarżącego, a jedynie pokój o powierzchni 11,5 m² gdzie śpią, bawią się i uczą moje dwie córki można uznać za takowy. powierzchni mieszkalnej, która stanowi powierzchnię pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. W związku z powyższym przynależna Skarżącemu powierzchnia mieszkalna wynosi cztery normy mieszkaniowe, czyli powierzchnia mieszkalna ewentualnie przydzielonego lokalu mieszkalnego powinna wynosić od 28 do 40 m ². A zatem zajmowane przez stronę pokoje w budynku usytuowanym w miejscowości J. przy ul. [...] o powierzchni 31,5 m ² spełniają należne policjantowi i jego rodzinie normy zaludnienia. Odnosząc się do zarzutów odwołania kwestionującego przyjęcie posiadania organ zauważył, iż ustawa o Policji tego pojęcia nie precyzuje. Na fakt ten zwróciły uwagę sądy administracyjne, orzekające w sprawach związanych z uprawnieniami policjantów do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sąd administracyjny uznał więc, że "posiadanie" należy rozumieć w sposób ukształtowany ogólnymi przepisami prawa cywilnego, zatem "przyjmuje się, iż trzeba je rozumieć w szerokim znaczeniu. Będzie nim posiadanie określone przez przepisy art. 336 i nast. Kodeksu cywilnego, a więc faktyczne władanie samoistne (właściciel) lub zależne (użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Posiadaczem jest także współposiadacz, który wykonuje faktyczne władztwo nad rzeczą wspólnie z innymi osobami i jest uprawniony do korzystania z rzeczy wspólnej, niezależnie od prawa własności". Organ wskazał także na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/GI 295/14) gdzie wskazano, że zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem zależnym jest ten kto włada rzeczą faktycznie nie jako właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie. Zajmowanie lokalu (lub części lokalu) na podstawie użyczenia jest więc posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust 1 pkt 2 ustawy o policji . Odnosząc powyższe do sytuacji mieszkaniowej skarżącego organ II instancji zauważył, że wymieniony zajmuje piętro - dwa pokoje - w domu mieszkalnym należącym do osoby najbliższych dla funkcjonariusza - jego babci, a w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, długotrwałe udostępnianie części budynku do wyłącznego korzystania, mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny kwalifikuje występujący między nimi stosunek prawny jako umowę użyczenia. Funkcjonariusz zamieszkuje w sposób długotrwały z osobami sobie bliskimi i jest posiadaczem zależnym w domu, gdzie są spełnione normy zaludnienia. Stosunek użyczenia pokoi w domu mieszkalnym pomiędzy stroną a jego babcią zaistniał, gdyż ich zachowania wypełniły dyspozycje art. 710 kc - bez pobierania opłaty właściciel domu mieszkalnego zezwolił policjantowi używać swojej rzeczy - pokoi/piętra w domu mieszkalnym położonym przy ul. [...] w J., a druga strona rzeczy tej używa zgodnie z jej przeznaczeniem. Policjant ponosi jedynie koszty eksploatacyjne oraz opłatę za internet. Organ odwoławczy uznał, iż policjant zajmuje całe piętro w budynku mieszkalnym w J. przy ul. [...]. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego uznania zajmowanej powierzchni 31,5 m za nie spełniające należne stronie normy, wyjaśnił organ, iż powyższe wynika wprost z Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r., w tym § 2 pkt 1. Zaznaczył, iż kierując się doświadczeniem życiowym należy uznać, że skarżący ma zapewniony lokal mieszkalny, który zaspakaja jego potrzeby mieszkaniowe i który dodatkowo usytuowany jest w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia przez niego służby. Organ podkreślił, iż przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przez policjanta przydziału lokalu mieszkalnego określone zostały w art. 95 ust.1 ustawy o Policji, które w sprawie nie zaistniały z uwagi na fakt posiadania przez policjanta lokalu mieszkalnego, gdzie w pojęciu tym mieści się też zajmowanie lokalu mieszkalnego na podstawie ustnej umowy użyczenia . W skardze do WSA w Gliwicach skarżący powielił zarzuty odwołania. Zaznaczył, iż organ odwoławczy zignorował oświadczenie zawarte w odwołaniu od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S., w którym doprecyzował, iż w pokoju o powierzchni 20 m² znajduje się jedyne w budynku stanowisko multimedialne w postaci komputera osobistego i drukarki, z którego korzystają w razie potrzeby babcia i mama, co wyłącza w/w pomieszczenie z pomieszczeń, które członkowie jego gospodarstwa domowego mają w wyłącznym użytku uszczuplając powierzchnie mieszkalną, którą ma na wyłączność do 11,5 m ². Zakwestionował także przyjęcie, iż umowa ustna między nim, a jego babcią jest użyczeniem pokoi w budynku, jednakże zdaniem skarżącego jest zezwoleniem na pobyt bez praw własności nad cudzą rzeczą. W ocenie skarżącego nie jest posiadaczem zależnym, nie posiada lokalu mieszkalnego spełniającego normy zaludnienia, i wypełnia prawne przesłanki do przyznania mi równoważnika, o którym mowa w Rozporządzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Podstawą materialnoprawną wydania decyzji były przepisy ustawy o Policji. Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, a mianowicie pomoc finansowa - art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt I SA 2167/97, niepubl.). Funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Przesłanki wykluczające możliwość uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określone zostały w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Pod pojęciem lokalu mieszkalnego należy rozumieć przysługujące policjantowi w służbie stałej prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby określonych członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji). Gwarantowane przez ten przepis prawo do lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem wiążącym się ze stałą służbą w Policji. Realizacja prawa do mieszkania ma zapewnić policjantowi prawidłowe pełnienie służby poprzez stworzenie warunków do zamieszkiwania w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej oraz umożliwić prowadzenie normalnego życia rodzinnego. W takim kontekście powinna być wykładana norma zawarta w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Jest to zatem prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszalnych, ustalone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze Rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r., w którym funkcjonariusz może zrealizować potrzeby mieszkaniowe swoje i swojej rodziny. Brak lokalu mieszkalnego oznacza zatem brak takiego lokalu, odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej, którego stan techniczny umożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i w którym możliwe jest zamieszkiwanie. Faktyczne posiadanie musi wiązać się z realną możliwością korzystania z lokalu mieszkalnego, gdyż pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi wówczas, gdy nie ma on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji jasno wynika cel, któremu ma służyć przedmiotowe świadczenie. Ma ono stanowić rekompensatę finansową dla policjanta, któremu art. 88 ust. 1 ustawy nadaje prawo podmiotowe do określonego w tym przepisie lokalu mieszkalnego, jeżeli ani on sam, ani członkowie jego rodziny określeni w art. 89 ustawy nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia przez policjanta służby ani w miejscowości pobliskiej. Zarówno krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania przedmiotowego świadczenia, jak i funkcja świadczenia są określone bezpośrednio w samej ustawie. W sprawie bezsporne jest, że Skarżący wraz z żoną i dwójką dzieci zamieszkuje w budynku mieszkalnym położonym w J., przy ul. [...] stanowiącym własność jego babci N. J. Powierzchnia użytkowa budynku stanowi 61,4 m ² w tym na piętrze budynku są dwa pokoje (1-11,5 m, II- 20 m²) . Skarżący wykazał, iż wraz z rodziną zajmuje te dwa pokoje na piętrze posiadając jednocześnie prawo do korzystania z rzeczy wspólnej, w tym niezbędny dostęp do urządzeń sanitarno-higienicznych. Jak wskazał organ przynależna Skarżącemu powierzchnia mieszkalna wynosi cztery normy mieszkaniowe, czyli powierzchnia mieszkalna ewentualnie przydzielonego lokalu mieszkalnego powinna wynosić od 28 do 40 m ². Skoro ustawa o Policji nie definiuje "posiadania" lokalu (domu), należy się odwołać do jego rozumienia na gruncie prawa cywilnego. Posiadanie może mieć charakter samoistny lub zależny. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem zależnym jest ten, kto faktycznie włada rzeczą nie jako właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Do tego rodzaju praw zalicza się w szczególności użyczenie (por.: wyrok Sądu Najwyższego z 20 listopada 1968 r., sygn. akt II CR 412/68, zbiór LEX nr 6418; wyrok NSA z 14 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2180/02, zbiór LEX nr 158811). Zajmowanie lokalu na podstawie użyczenia jest więc posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Ponieważ Skarżący mieszka w domu stanowiącym własność jego babci, tego rodzaju stosunek prawny należy uznać za użyczenie. W świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju długotrwałe i swobodne korzystanie z lokalu mieszkalnego należy kwalifikować jako umowę użyczenia, do zawarcia której dochodzi zazwyczaj w sposób dorozumiany, przy czym nie wymaga ona dla swej ważności nawet formy pisemnej. Wbrew stanowisku Skarżącego, jeżeli zajmowane na podstawie użyczenia pokoje spełniałby odpowiednie normy zaludnienia, przy uwzględnieniu możliwości korzystania przez Skarżącego i jego rodzinę z powierzchni wspólnych (przedpokoju, kuchni i łazienki) oraz okoliczności, że J. jest miejscowością "pobliską" w stosunku do S. tj. miejscowości, w której Skarżący pełni służbę, spełniona zostałaby negatywna przesłanka otrzymania równoważnika. Jednak na obecnym etapie sprawy nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, iż wydana decyzja o odmowie przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest prawidłowa. Wynika to z faktu, iż organ II instancji nie odniósł się i nie ocenił w ogóle zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż drugi pokój w którym jest stanowisko komputerowe z drukarką nie jest do wyłącznego używania przez skarżącego i jego rodzinę. Tymczasem organ odwoławczy winien był ustalić jaki w istocie jest stan faktyczny sprawy w odniesieniu do postawionego organowi I instancji zarzutu wadliwego przyjęcia w sprawie iż skarżący zajmuje dwa pokoje w tym pokój o pow. 20 m ² gdzie zainstalowane jest stanowisko komputerowe wraz z drukarką z których to korzystają mama i babcia skarżącego. Organ II instancji wbrew oświadczeniom Skarżącego z odwołania uznał, że Skarżący korzysta również w pełni z tego drugiego pokoju gdzie jest usytuowany komputer z drukarka, a w konsekwencji uznał, że zajmowany przez Skarżącego i jego rodzinę lokal mieszkalny spełnia określone normy zaludnienia. Tymczasem okoliczność ta nie została w żaden sposób zweryfikowana i oceniona przez organ II instancji i w istocie rzeczy została pominięta przy rozstrzyganiu sprawy. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W cenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został prawidłowo zebrany, oceniony, a decyzja została wydana przez organ II instancji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 k.p.a., a w konsekwencji z naruszeniem art. 80 k.p.a. oraz naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2025 r. o sygn. akt III OSK 1145/22, ( publ. LEX nr 3895418) co skład orzekający podziela "zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Istotą dwuinstancyjności postępowania jest bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu aktu stosowania prawa." Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji będzie związany oceną prawną Sądu i ponownie rozpozna odwołanie Skarżącego uprzednio przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w podnoszonym przez stronę w odwołaniu zakresie. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło