III SA/Gl 1112/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-11
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczący umorzenia należności z tytułu składek, może wydać decyzję rozstrzygającą jedynie w części wniosku, pomijając kwestię przedawnienia części należności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (odpowiednik postępowania odwoławczego), jest zobowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Pominięcie przez organ kwestii przedawnienia części należności i wydanie decyzji rozstrzygającej jedynie w części wniosku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując legalność decyzji Prezesa ZUS. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2022 r. ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] r., nr [...].
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej skrót: ZUS) utrzymał w mocy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzję ZUS z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia J.K. ([...], dalej określanemu jako skarżący lub wnioskodawca) należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł na ubezpieczenie zdrowotne - za okres od stycznia 2008 do lutego 2009, od września 2009 do czerwca 6/2013 i od sierpnia 2013 do grudnia 2013, w tym z tytułu: składek-[...] zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960- r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423, dalej :u.s.u.s.)
Uzasadniając powyższą decyzję organ podniósł, że 8 stycznia 2021 r. do ZUS wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek z powołaniem na trudną sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy.
Zakład po przeprowadzeniu postępowania w sprawie decyzją z [...] r., nr [...] stwierdził zaistnienie przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s., jednak w ramach uznania administracyjnego odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Nadto organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek gdyż w jego ocenie wnioskodawca nie wykazał po myśli art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego gospodarstwa domowego, ani też że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń, jak również, że stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W dniu 23 kwietnia 2021 r. wpłynął do ZUS wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po zapoznaniu się z jego treścią organ dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn ich powstania na podstawie wszystkich uzyskanych przedłożonych do sprawy dokumentów, także uwzględnionych w decyzji z 31 marca 2021 r.
Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z dnia 26 lutego 2021 r. ustalił, że wnioskodawca jest żonaty i posiada z żoną rozdzielność majątkową małżeńską. Ne pracuje zarobkowo i od 2014 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych. Nie uzyskuje dochodów z innych źródeł. Nie pobiera świadczeń z Urzędu Pracy. Nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej. Korzysta z pomocy niefinansowej w zakresie wyżywienia i mieszkania od najbliższej rodziny. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie ponosi miesięcznych kosztów utrzymania, ponieważ nie dysponuje środkami finansowymi. Posiada zobowiązania pieniężne z tytułu kredytów, w instytucjach i u osób fizycznych, które są dochodzone w trybie egzekucji komorniczej. Nie posiada nieruchomości ani ruchomości, innych praw majątkowych czy też wierzytelności. Stan zdrowia nie pozwala wnioskodawcy na podjęcie pracy zarobkowej i poprawę sytuacji materialnej. Leczy się w poradni zdrowia psychicznego, neurologicznej i urologicznej, ze względu na zły stan zdrowia złożył wniosek do ZUS o rentę. Do rozpoznania sprawy organ skorzystał z danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych.
Organ przyjął powyższe dokumenty jako dowód w sprawie i stwierdził, że wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej 25 lipca 2014 r..Od 1 kwietnia 2021 r. jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako emeryt i pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto, ze świadczenia nie są dokonywane żadne potrącenia egzekucyjne. Nie jest właścicielem nieruchomości lub ruchomości.
Następnie organ przywołał art. 28 ust. 2 zawierający przesłanki umorzenia należności tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Wskazał, że przypadki te stanowią zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, ze występuje całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Oznacza to jednak tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04).
Przenosząc powyższe na stan sprawy przyjął, że przesłanki umorzenia w sprawie nie zaistniały w tym z przyczyn oczywistych przesłanka śmierci zobowiązanego. Nie pozyskano także żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym ani też zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Jakkolwiek wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednak nie zachodzi przesłanka braku majątku, ponieważ od 1 kwietnia 2021 r. otrzymuje wolne od potrąceń egzekucyjnych świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, które umożliwia skuteczne prowadzenie egzekucji; nie wystąpiło kryterium braku następców prawnych. Również wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wnosi przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego jak również Komornik Sądowy aktualnie nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Wprawdzie 30 marca 2017 r. i 11 lipca 2017 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym K. w K. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji; ale sytuacja wnioskodawcy uległa zmianie, ponieważ od 1 kwietnia 2021 r. dysponuje składnikiem majątkowym w postaci emerytury, której wysokość pozwala na skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ postępowanie egzekucyjne nie jest obecnie prowadzone, ale wnioskodawca dysponuje składnikiem majątkowym, który umożliwia przymusowe dochodzenie należności z tytułu składek.
Dalej organ przywołał art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r.. Nr 141, poz. 1365), zwane dalej "rozporządzeniem", pozwalający na umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
W tym zakresie organ stwierdził, ze powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia a nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Zaznaczył, że opłacenie składek w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej jest ustawowym obowiązkiem płatnika, a brak możliwości ich zapłaty nie daje podstaw do umorzenia. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Priorytetem dla przedsiębiorcy powinno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej, a tym samym obowiązkowych składek. Składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i powyższego obowiązku ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika. Zaznaczył iż podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wnioskodawca wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawa i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do ich naruszeń. Stosownie do obowiązujących przepisów, to właśnie płatnik składek jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie odczynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek. Działalność gospodarczą cechuje bowiem jej prowadzenie na ryzyko przedsiębiorcy. Obowiązek opłacania składek wynika bezpośrednio z przepisów prawa i dotyczy wszystkich przedsiębiorców. Umorzenie nie może być nagrodą za to, że świadomie, przez wiele lat, skarżący uchylał się od tego obowiązku. W ocenie organu nieracjonalne było kontynuowanie przez stronę działalności gospodarczej w sytuacji, gdy uzyskiwane dochody nie pozwalały na regulowanie należności publicznoprawnych. Zobowiązania z tytułu składek są uprzywilejowane i podlegają zaspokojeniu przed innymi należnościami. Świadomie naruszane były przepisy prawa - ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zawarta w art. 84 Konstytucji RP zasada powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
Organ nadmienił iż wystąpienie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu.
Organ odwołał się do problemów zdrowotnych przez wskazanych w oświadczeniu gdzie podał wnioskodawca, że leczy się w poradni zdrowia psychicznego, neurologicznej i urologicznej a pogarszający się stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy zarobkowej oraz złożony został wniosek do ZUS o rentę. Podkreślił organ, że stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń nie jest samoistną przesłaną do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy. W ocenie organu w przypadku wnioskodawcy przesłanka zdrowotna nie zachodzi, ponieważ dysponuje on stałym źródłem dochodu w postaci świadczenia emerytalnego, które jest wypłacane bez względu na stan zdrowia i ewentualną konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, a które może stanowić źródło stopniowej spłaty zadłużenia wobec ZUS.
Organ wskazał, iż analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, itp.). Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały. Ograniczone możliwości płatnicze strony, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste.
Organ wskazał iż w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z 26 lutego 2021 r. wskazano, że strona nie osiąga dochodów i nie ponosi stałych kosztów utrzymania ponieważ nie dysponuje własnymi środkami finansowymi, ale korzysta z pomocy finansowej, od najbliższej rodziny. Jakkolwiek żonaty, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Małżonka strony zamieszkuje pod tym samym adresem i dysponuje własnym źródłem dochodu.
Organ podkreślił, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego stosownie do ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359)
Zakład wskazał iż wg ustaleń organu 1 kwietnia 2021 r. zostało stronie przyznane świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto a zatem sytuacja materialna strony uległa znacznej poprawie, ponieważ dysponuje stałym źródłem dochodu.
Organ podniósł iż strona nie korzysta z żadnych instytucjonalnych form pomocy skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku.
W ocenie organu fakt posiadania zobowiązań, wobec innych niż ZUS wierzycieli, nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ prowadziłby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania wierzycieli cywilnoprawnych względem skarbu państwa. Umorzenie doprowadziłoby do naruszenia interesu publicznego, ponieważ skutkiem umorzenia byłoby zwolnienie spod egzekucji osiąganych dochodów oraz posiadanego majątku na rzecz zobowiązań, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Zobowiązania cywilnoprawne, przy ustalaniu preferencji spłaty powinny zajmować miejsce drugorzędne, a w pierwszej kolejności powinny być regulowane zobowiązania wobec ZUS.
Wskazał organ na możliwość spłaty zaległych zobowiązań składkowych w formie układu ratalnego. W ocenie ZUS podjęcie decyzji o umorzeniu należności na obecnym etapie postępowania byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału nie pozwala na stwierdzenie, że sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności. Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy w ocenie brak jest podstaw do umorzenia żądanych należności w oparciu o zapisy rozporządzenia oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s.
Końcowo organ zauważył, że dokonał ponownej weryfikacji stanu zadłużenia na koncie płatnika składek i ustalił, że część należności z tytułu składek uległa przedawnieniu na podstawie art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Zatem w tym zakresie zostanie wydana odrębna decyzja.
W skardze do WSA w Gliwicach strona zakwestionowała legalność decyzji Prezesa ZUS i wniosła o jej uchylenie .
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych w skardze.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej jako: (p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (nie mającym zastosowania w sprawie).
Zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wcześniej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa ZUS z dnia [...]r nr [...] utrzymująca w mocy decyzję ZUS z [...] r. nr [...] w zakresie wymagalnych należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł na ubezpieczenie zdrowotne - za okres 1/2008-2/2009, 9/2009-6/2013, 8/2013-12/2013, w tym z tytułu: składek-[...] zł, odsetek za zwłokę liczonych na 8 stycznia 2021 r. zawiera wady, które kwalifikują ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Wady zawiera także decyzja ZUS z dnia [...]r. nr [...] umarzająca postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 08/2006 do 07/2007 oraz od 12/2007 do 08/2008 w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Jest ona bowiem rozstrzygnięciem podjętym przez organ w przedmiocie i zakresie pominiętym zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., wydaną w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zainicjowanej wnioskiem strony z dnia 11 stycznia 2021r. o umorzenie należności z tytułu składek (Druk RSU), a obejmującym wg organu składki przedawnione. W związku z tym w sprawie wystąpiła konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego, nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również - stosownie do treści art. 135 p.p.s.a. – decyzji z dnia 19 sierpnia 2021 r. Przepis art. 135 p.p.s.a. zawiera normę nakładającą na sąd administracyjny obowiązek wyeliminowania z obrotu prawnego także innych aktów niż zaskarżony, wydanych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego rozstrzygnięcia sprawy, której skarga dotyczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.10.2011 r., sygn. akt II OSK 1034/11, dostępne podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analizując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że Prezes ZUS utrzymując w mocy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzję ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł na ubezpieczenie zdrowotne - za okres 1/2008-2/2009, 9/2009-6/2013, 8/2013-12/2013, w tym z tytułu: składek-[...] zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł w sposób nieuprawniony oparł swoje rozstrzygnięcie o treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ ten jakkolwiek utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który to podjął decyzję w zakresie dotyczącym składek na ubezpieczenie zdrowotne za osobę prowadzącą działalność w łącznej kwocie [...] zł, w tym na: a) ubezpieczenia społeczne - za okres 08.2006-07.2007, 12.2007-08.2009 r., w tym z tytułu: składek - [...] zł i odsetek w kwocie [...] zł b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres 01.2008-02.2009, 09.2009-06.2013, 08- 12.2013 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek-[...] zł i odsetek [...] zł; to jednak z porównania sentencji zaskarżonej decyzji z sentencją decyzji organu I instancji wynika, iż zaskarżone orzeczenie nie obejmuje całości należności z tytułu składek. W decyzji z dnia [...]r. nr [...] organ zaniechał podjęcia decyzji w przedmiocie umorzenia w zakresie okresu składkowego dotyczącego należności za Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 08/2006 do 07/2007 oraz od 12/2007 do 08/2009. Orzekając w ten sposób organ naruszył regulacje art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które to uchybienie jako stanowiące inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; skutkuje usunięciem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Zaznaczenia wymaga, iż organ w końcowej części decyzji wskazał, iż dokonał ponownej weryfikacji stanu zadłużenia na koncie płatnika składek i ustalił, że część należności z tytułu składek uległa przedawnieniu na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Wskazał przy tym, iż w tym zakresie zostanie wydana odrębna decyzja. Zaniechanie wydania orzeczenia w przedmiotowym zakresie, nie może być jednak usprawiedliwione wskazaniem na okoliczność późniejszego wydania odrębnej decyzji w tym przedmiocie. Nie jest bowiem dopuszczalne wydanie decyzji rozstrzygającej jedynie w części wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy zainicjowanej wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak w postępowaniu odwoławczym, organ administracji zobowiązany jest do ponownego, wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie a niedopełnienie przez organ tych obowiązków stanowi naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Końcowo wskazania wymaga, iż ZUS Oddział w C. w dniu [...]r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek za okres od 08/2006 do 07/2007 i od 12/2007 do 08/2009 z uwagi na ich przedawnienie. Takie działanie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa co po myśli art. 135 p.p.s.a. uzasadniało także usuniecie z obrotu prawnego tej decyzji .
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do wskazań co do dalszego postępowania, które wprost wynikają z powyższych rozważań Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło