III SA/Gl 1113/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-01-27
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierownik ruchu zakładu górniczego ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz Prawa geologicznego i górniczego, nawet jeśli działania te były prowadzone przez podległych mu pracowników lub wynikały z błędów w dokumentacji technicznej?Ratio decidendi
Kierownik ruchu zakładu górniczego, jako osoba najwyższego szczebla kierownictwa, ponosi odpowiedzialność za całokształt działalności organizacyjnej, technicznej i gospodarczej kopalni, w tym za zapewnienie bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego. Odpowiedzialność ta obejmuje również nadzór nad działaniami podległych mu pracowników i egzekwowanie przestrzegania przepisów oraz dokumentacji technicznej, a także obowiązek osobistego prowadzenia akcji ratowniczej. Brak należytego nadzoru, niedopełnienie obowiązków informacyjnych oraz dopuszczenie do eksploatacji bez wymaganego pozwolenia stanowią podstawę do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na kierownika ruchu podziemnego zakładu górniczego za szereg naruszeń obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy w kopalni, w tym za dopuszczenie do wykonywania czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo oraz za niedopełnienie obowiązków w zakresie dokumentacji ruchu zakładu. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, wskazując na działania podległych mu pracowników i błędy w dokumentacji. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając odpowiedzialność kierownika ruchu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej związanej z ruchem zakładu górniczego oddala skargę.
Wyrokiem z 24 października 2019 r. sygn. akt II GSK 2326/17 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1423/16, oddalającego skargę E. M. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: Prezes WUG) z [...] r. w przedmiocie kary pieniężnej związanej z ruchem zakładu górniczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że prawo skarżącego do uzasadnienia, w którym sąd rozprawił się z argumentacją skargi i objaśnił powody jej nieuwzględnienia, zostało naruszone. Nadto, oparcie rozumowania Sądu na zarzutach i argumentach spoza rozpoznawanej sprawy, a także nawiązywanie do stanowiska organu, który nie rozstrzygał w postępowaniu administracyjnym sprawia, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Zatem ponownie rozpoznając sprawę wskazać trzeba, że z akt administracyjnych wynika następujący przebieg postępowania administracyjnego:
Prezes Wyższego Urzędu Górniczego decyzją z [...] r., nr [...] (Ldz-[...]), nałożył karę pieniężną na skarżącego w wysokości [...] zł, za niedopełnienie ciążących na kierowniku ruchu podziemnego zakładu górniczego w "A" S.A. w KWK "B" w M. obowiązków.
W podstawie prawnej organ powołał przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 196; dalej Pgg).
Zdaniem organu skarżący jako kierownik ruchu podziemnego zakładu górniczego w "A" S.A. w KWK "B" w M.:
I. dopuścił do wykonywania czynności w ruchu podziemnego zakładu górniczego wydobywającego węgiel kamienny w sposób mogący wywołać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka lub tego ruchu, co polegało na tym, że:
1. W dniu [...] r. nie przejął kierowania akcją ratowniczą, prowadzoną po zaistnieniu zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa - co stanowi naruszenie art. 123 ust. 5 Pgg w związku z § 82 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 12 czerwca 2002 r. w sprawie ratownictwa górniczego (Dz. U. Nr 94 poz. 838, ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem ws. ratownictwa").
2. W okresie od dnia [...] r. tj. od uruchomienia ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa:
a) do dnia [...] r., nie spowodował podawania mieszaniny popiołowo - wodnej do zrobów ściany, w ramach profilaktyki pożarowej, z częstotliwością co najmniej raz w tygodniu,
b) do dnia [...] r. dopuścił do zabudowy lutniociągu o średnicy [...] mm, w chodniku [...] wschodnim w pokładzie [...], na odcinku od przekopu odstawczego [...]do około [...] m przed ścianą [...], podłączonego do wentylatora tłoczącego typu [...], znajdującego się w chodniku [...] wschodnim, na wschód od przekopu odstawczego [...],
- co stanowi naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. nr 139, poz. 1169, ze zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem bhp") w związku z pkt 5.4, pkt 4.1 i Załącznikiem nr 3 "Schemat przestrzenny przewietrzania ściany [...] w pokł. [...] Dw poz. [...]m" "Projektu technicznego ściany [...] w pokładzie [...] w partii [...] wschód na poziomie [...]", zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego w dniu [...] r., zwanego dalej "Projektem technicznym".
3. W okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r., w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa, dopuścił do braku:
a) pobierania prób powietrza do analizy laboratoryjnej dla określenia metanowości rzeczywistej w oparciu o wyniki analiz laboratoryjnych prób powietrza z częstotliwością jeden raz w tygodniu,
b) przeprowadzenia kontroli rejonu ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa przez kierownika działu wentylacji z częstotliwością co najmniej raz w miesiącu,
- co stanowi naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 5 oraz pkt 9.1.2 Projektu technicznego.
4. W dniu [...] r. nie podjął działań mających na celu rozpoczęcie akcji przeciwpożarowej w związku z zaistniałym w dniu [...] r. pożarem endogenicznym w zrobach pokładu [...] w rejonie ściany [...] - co stanowi naruszenie art. 119 ust. 3 Pgg.
5. W dniu [...] r. nie powiadomił Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. o zaistniałym w dniu [...] r. pożarze endogenicznym w zrobach ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa - co stanowi naruszenie art. 119 ust. 4 Pgg.
6. W dniu [...] r. tolerował prowadzenie robót eksploatacyjnych w ścianie [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa w warunkach występowania pożaru endogenicznego - co stanowi naruszenie § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp.
7. W dniu [...] r., na zmianie od godz. [...] dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa, pomimo, że:
a) w chodniku [...] wschodnim brak było zawału skał stropowych, na odcinku [...] m za ścianą, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową - co stanowi naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 10.2 Projektu technicznego oraz pkt 2 "Technologii szczegółowej prowadzenia robót związanych z eksploatacją ściany [...] w pokładzie [...] w partii [...] wschód na poziomie [...] m", zatwierdzonej w dniu [...] r. przez kierownika ruchu zakładu górniczego, zwanej dalej: "Technologią" i pkt 4.3 Instrukcji nr [...] z dnia [...] r. pt. "Rabowanie obudowy chodnikowej w chodniku [...] wschodnim w pokł. [...] Dw na poz. [...] m", zwanej dalej: "Instrukcją";
b) w chodniku [...] wschodnim za ścianą [...] wykonano zawarcie z płótna w odległości około [...] m od linii zawału chodnika, odcinek wyrobiska był niezlikwidowany i nieprzewietrzany - co doprowadziło do utworzenia zbiornika metanu - co stanowi naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 5.1 i pkt 5.4 Projektu technicznego oraz pkt 4.3 Instrukcji;
c) w ścianie [...] pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr [...] do [...] , tj. na odcinku około [...] m od strony chodnika [...] wschodniego, zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr [...] i [...], zabudowanych w ścianie [...] od strony chodnika [...] wschodniego - co stanowi naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 5.1 Projektu technicznego, Załącznikiem 4.2 do Projektu technicznego "Ustalenia Kierownika Działu Wentylacji w zakresie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych w rejonie skrzyżowania ściany [...] z chodnikiem [...] wsch. w pokładzie [...] Dw" z dnia [...] r., znak: [...].
8. W okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. tolerował brak bieżącej interpretacji przez Główny Instytut Górnictwa w K. wyników precyzyjnej analizy chromatograficznej prób powietrza pobieranych z zawału chodnika [...] wschodniego dla oceny zagrożenia pożarowego - co stanowi naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 5.4 Projektu technicznego.
9. W dniu [...] r. dopuścił do aktywnego gaszenia pożaru w zrobach pokładu [...] w rejonie ściany [...] - co stanowi naruszenie § 87 ust. 1 w związku z pkt 1.29 ppkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia ws. ratownictwa.
10. W okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. nie spowodował zwołania posiedzenia kopalnianego Zespołu ds. Zagrożeń Wentylacyjno - Pożarowych, po stwierdzeniu wzrostu zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] warstwa[...] przystropowa i opracowaniu w dniu [...] r. "Dokumentacji prac profilaktyki przeciwpożarowej w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] Dw na poziomie [...] m", a następnie po zaistnieniu w dniu [...] r. pożaru endogenicznego w zrobach pokładu [...] w rejonie ściany [...] - co stanowi naruszenie art. 105 ust. 1 Pgg w związku z pkt 2.22.2. części szczegółowej Planu ruchu "A" S.A. w KWK ""B"" w M. na lata [...]-[...], zatwierdzonej decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego K. z dnia [...] r., znak: [...], uzupełnionej dodatkiem nr [...] do części szczegółowej planu ruchu "A" S.A. w KWK ""B"" w M..
11. Nie spowodował w dniu [...] r. zwiększenia częstotliwości pobierania prób powietrza na stacjach pomiarowych, dla potrzeb wczesnego wykrywania pożarów endogenicznych, po stwierdzeniu wzrostu zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...] w dniu [...] r. i opracowaniu w dniu [...] r. "Dokumentacji prac profilaktyki przeciwpożarowej w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] Dw na poziomie [...] m" - co stanowi naruszenie pkt 6.2.4. i pkt 6.2.5.1 Załącznika nr 5 do rozporządzenia bhp.
12. Nie informował w dniu [...] r. podległych osób kierownictwa oraz osób dozoru ruchu kopalni o wzroście zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa - co stanowi naruszenie § 241 pkt 1 rozporządzenia bhp.
II. nie dopełnił ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania i odpowiedniego przechowywania dokumentacji prowadzenia ruchu podziemnego zakładu górniczego wydobywającego węgiel kamienny, co polegało na tym, że w dniu [...] r. wyraził zgodę na rozpoczęcie robót związanych z eksploatacją pokładu [...] ścianą [...], pomimo braku dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu górniczego w postaci pozwolenia wydanego, w drodze decyzji, przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. - co stanowi naruszenie art. 114 ust. 2 Pgg w związku z § 30 ust. 1 rozporządzenia bhp.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów:
1. art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez nieudzielenie stronie szczegółowej i wyczerpującej informacji dotyczącej zakresu, w jakim prowadzone jest przez organ postępowanie administracyjne i jakich konkretnych obowiązków strony to postępowanie dotyczy, co uniemożliwiło stronie precyzyjne odniesienie się do poszczególnych okoliczności będących przedmiotem postępowania i przedstawienie swojego stanowiska lub dowodów w tym konkretnym zakresie;
2. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wybiórczo przedstawiony, rozpatrzony i oceniony materiał dowodowy, z pominięciem całokształtu tego materiału dowodowego i wszystkich dowodów przeciwnych do tez i założeń organu prowadzącego postępowanie, a które to dowody w znaczącej części były korzystne dla strony;
3. art. 85 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin ściany [...] w KWK ""B"" w celu stwierdzenia, czy faktycznie zarzucane stronie uchybienia miały miejsce, bowiem z materiału dowodowego w aktach sprawy nie wynika w sposób przekonujący i jednoznaczny, że do takich uchybień w ogóle doszło;
4. § 7 ust. 3 w zw. z § 7 ust. 1 i § 9 rozporządzenia bhp poprzez jego niezastosowanie pomimo, że wynika z nich, że kierownik ruchu zakładu górniczego wykonuje swoje obowiązki przy pomocy podległych mu osób kierownictwa i dozoru ruchu, które z kolei są zobowiązane do przestrzegania i wykonywania swoich obowiązków;
5. wadliwą wykładnię art. 119 ust. 3 Pgg w zw. z § 10 i § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp, polegającą na przyjęciu nieznanej w polskim systemie prawnym konstrukcji odpowiedzialności totalnej i absolutnej kierownika ruchu zakładu górniczego, który zdaniem organu ponosi odpowiedzialność zawsze i za wszystko - bez względu na treść przepisów i jego zakres obowiązków, podczas gdy odpowiedzialność kierownika ruchu zakładu górniczego obejmuje działania szczegółowo wskazane w przepisach i co do zasady jest to osoba odpowiedzialna za organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego poprzez podejmowanie działań organizacyjnych i decyzji kluczowych, a nie za decydowanie w bardzo szczegółowych sprawach wchodzących w zakres odpowiedzialność pracowników niższych szczebli;
6. naruszenie art. 175 ust. 3 i 4 Pgg poprzez uznanie, że kara pieniężna w wysokości 200% wynagrodzenia jest adekwatna do stopnia naruszenia i możliwości finansowych strony, podczas gdy jest ona rażąco wysoka, zważywszy na fakt, że ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy są wadliwe, a zarzuty wobec strony nie są uzasadnione, a ponadto organ I instancji zaniechał jakichkolwiek ustaleń w zakresie aktualnych możliwości finansowych strony - do czego był zobowiązany na mocy wskazanego przepisu.
Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi WUG, względnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie postępowania jako bezpodstawne. W uzasadnieniu odniósł się do poszczególnych nieprawidłowości opisanych w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że zarzut nieprzejęcia kierowania akcją ratowniczą w dniu [...] r. jest chybiony gdyż pełniący funkcję kierownika ruchu zakładu górniczego G.M. przejął od dyspozytora prowadzenie akcji ratowniczej "jako KRZG kierujący akcją", a skarżący potwierdził, że ma on nadal prowadzić tę akcję. Podważył ustalenie poczynione przez organ I instancji jakoby to skarżący, jako Dyrektor - i kierownik ruchu zakładu górniczego w Kopalni, był zobowiązany do zlecania czynności podawania mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów ściany w ramach profilaktyki skoro odpowiada za to dział wentylacji i to osoby kierujące tym działem. Wskazał ponadto, że w protokołach zespołów kopalnianych ds. zagrożeń metanowych i pożarowych z [...] r. i z [...] r. wskazano, że do zrobów ściany [...] podawana będzie mieszanina popiołowo-wodna, a następnie stwierdzono, że "należy kontynuować podawanie mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów tej ściany". Tej treści protokoły były zatwierdzane przez skarżącego, a ich treść wskazywała, że mieszanina jest podawana. Odnośnie zarzutu dopuszczenia do zabudowania lutniociągu wraz z wentylatorem w pokładzie [...] wschodnim chodniku [...] zarzucił wybiórczość w ocenie materiału dowodowego, gdyż z zeznań niemal wszystkich świadków wynika, że lutniociąg ten nie pracował lub pracował okresowo; jego demontaż lub montaż należał do zakresu działania działu wentylacji. Wskazał też, że w ekspertyzie pt. "Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] na poziomie [...] m w "A" S.A. w KWK ""B"" w M. " ze [...] r., opracowana w "C" w K., stwierdzono, że "lutniociąg ten nie przyczyniał się do obniżenia stabilności powietrza przepływającego przez ścianę". Podkreślił, że organ I instancji przypisał mu odpowiedzialność za czynności, które na mocy obowiązujących przepisów oraz treści projektu technicznego i zakresu obowiązków - należą do kompetencji działu wentylacji i jego osób funkcyjnych.
Nadto zarzucił organowi I instancji dokonanie wadliwych ustaleń, że na mocy obowiązujących przepisów strona, jako kierownik ruchu zakładu górniczego, może ponosić odpowiedzialność za częstotliwość pobieranych prób powietrza, za częstotliwość kontroli prowadzonych przez kierownika działu wentylacji - co jest niedopuszczalne i nielogiczne, gdyż jest zasada odpowiedzialności za swoje własne obowiązki, zasada wykonywania obowiązków przez kierownika ruchu zakładu górniczego przy pomocy podległych mu osób kierownictwa. Podkreślił fakt, że nastąpił wzrost stężeń tlenków węgla, natomiast nie było żadnych podstaw dla stwierdzenia, że w zrobach ściany [...] miał miejsce pożar endogeniczny; nie potwierdzają tego zapisy w Książce raportowej oddziału [...], a wzrost stężeń tlenków węgla nie jest równoznaczny z zaistnieniem pożaru endogenicznego zdefiniowanego w § 370 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp; w tym zakresie organ naruszył podstawowe zasady procesowe. Zarzucił organowi I instancji wadliwe rozumienie kwestii odpowiedzialności KRZG, bowiem skarżący - jako KRZG, nie ponosił odpowiedzialności za prowadzenie prac rabunkowych, przy jednoczesnym pominięciu zeznań świadków, którzy nie tylko odpowiadali za prowadzenie i kontrolę prac rabunkowych w ścianie [...], ale także stwierdzili jednoznacznie, że zawał był osiągnięty na bieżąco, a zatem uszczelnienie chodnika płótnem i pianką nie było nieprawidłowe. Odnośnie zarzutu zamontowania węża perforowanego w ścianie [...] - w sytuacji rozbieżnych zeznań świadków, zdaniem skarżącego, należało przeprowadzić wizję lokalną miejsca zdarzenia, aby bez żadnych wątpliwości wykluczyć lub potwierdzić te okoliczność. Podkreślił pominięcie zeznań świadków, którzy potwierdzili, że próby powietrza z zawału chodnika [...] a wschodniego były na bieżąco pobierane i przekazywane do Głównego Instytutu Górnictwa, który wyniki analiz na bieżąco podawał służbom wentylacyjnym w systemie informacji elektronicznej. Zarzucił wadliwie przypisaną odpowiedzialność w zakresie, który go ogóle nie dotyczy, ponieważ posiedzenia kopalnianego zespołu ds. zagrożeń pożarowych i metanowych zwołuje kierownik działu wentylacji lub naczelny inżynier na wniosek kierownika działu wentylacji. Inicjatorem jest w tym zakresie wyłącznie kierownik działu wentylacji. Również zarzutu w zakresie częstotliwości i zaniechania pobierania prób powietrza należącego do kompetencji KDW nie można mu przypisać. Odnosząc się do ostatniego zarzutu wskazał, że obowiązek uzyskania zezwolenia wynika z konieczności dokonania oceny przez organy nadzoru górniczego, czy zastosowane rozwiązania techniczne i projektowe dotyczące działań profilaktycznych są adekwatne do występujących zagrożeń. W aktach sprawy znajdują się zeznania strony, z których wynika, że prowadzone w dniu [...] r. skrawy próbne nie były równoznaczne z oddaniem ściany do ruchu i prowadzeniem jej eksploatacji. W konsekwencji zarzucił wybiórczą ocenę materiału dowodowego i uwzględnienie przez organ tych fragmentów zeznań świadków, które potwierdziły w części postawione mu zarzuty, a pominięcie zeznań świadków korzystnych dla niego.
Zaskarżoną decyzją Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, działając jako organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne..
W uzasadnieniu decyzji Odnosząc się do nieprawidłowości opisanej w pkt 1.1 decyzji pierwszoinstancyjnej podkreślił, że kierowanie akcją ratowniczą przez G. M. - zastępcę kierownika ruchu zakładu górniczego, po przybyciu strony do kopalni [...] r. około godz. [...] nie było sytuacją prawidłową odwołując się do art. 123 ust. 5 Pgg. Wskazano, że to odwołujący się, jako kierownik ruchu zakładu górniczego, był zobowiązany przejąć kierowanie akcją ratowniczą od swojego podwładnego.
Odnośnie nieprawidłowości opisanej w pkt 1.2. lit. a organ odwołał się do projektu technicznego ściany [...]. Z ustaleń tegoż Projektu wywiódł wniosek, że mieszanina popiołowo-wodna powinna być podawana z częstotliwością uzależnioną od chłonności zrobów, lecz nie rzadziej niż raz w tygodniu. Podawanie mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów ściany [...] ustalił skarżący - jako kierownik ruchu zakładu górniczego, w projekcie technicznym tej ściany i powinien przestrzeganie tych ustaleń przez podległych sobie pracowników wyegzekwować jako kierownik ruchu zakładu górniczego, odpowiedzialny za: pkt 1 prawidłową organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego. W ocenie organu podawanie mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów ściany [...] należało rozpocząć niezwłocznie po jej uruchomieniu. Podkreślono, że odwołujący się, zgodnie ze swoim "Zakresem uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności", był zobowiązany do takiego kierowania kopalnią, aby działalność techniczna w zakresie eksploatacji pokładu [...] ściany [...] była prowadzona zgodnie z obowiązującą dokumentacją, w tym z projektem technicznym tej ściany. Nie zgodzono się z przedstawionym we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy poglądem przeciwnym.
Co do nieprawidłowości opisanej w pkt 1.2. lit. b organ II instancji odwołał się do pkt 4.1 Projektu technicznego. Podkreślił, że stosowny załącznik nie przewidywał zabudowy lutniociągu o średnicy [...] mm, w chodniku [...] wsch. w pokładzie [...] , na odcinku od przekopu odstawczego [...] do około [...] m przed ścianą [...], podłączonego do wentylatora tłoczącego typu [...], znajdującego się w chodniku [...] wsch., na wschód od przekopu odstawczego [...]. Powyższe świadczy o tym, że rejon ściany [...] przewietrzany był niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego a zabudowa lutniociągu o średnicy [...] mm, w chodniku [...] wsch. była niegodna z projektem technicznym ściany [...]. Organ II instancji podkreślił, iż zarzut nie dotyczy wpływu zabudowy lutniociągu o średnicy [...] mm, w chodniku [...] wsch. na " ... stabilność powietrza przepływającego przez ścianę", jak napisano we wniosku, ale samego faktu zabudowania tego lutniociągu w chodniku [...] wsch.
Wyjaśniając nieprawidłowość opisaną w pkt 1.3. lit. a organ II instancji podkreślił, że w kopalni powinna być stosowana metoda określenia metanowości rejonu ściany [...], określona w projekcie technicznym tej ściany, tj. pobieranie prób powietrza do analizy laboratoryjnej dla określenia metanowości rzeczywistej oraz określanie metanowości rzeczywistej w oparciu o wyniki analiz laboratoryjnych prób powietrza. Odwołujący się, który zatwierdził Projekt techniczny ściany [...], powinien wyegzekwować od podległych mu pracowników dokonywanie czynności wynikających z ustaleń zawartych w tym projekcie.
Precyzując nieprawidłowość z pkt 1.3. lit. b organ II instancji stwierdził, że zgodnie z ustaleniami Projektu technicznego, kierownik działu wentylacji był zobowiązany, w trakcie prowadzenia eksploatacji ściany, do jej kontroli z częstotliwością "nie rzadziej niż jeden raz w miesiącu", a kontrole te miał dokumentować "wpisem do oddziałowej książki raportowej oddziału zatrudnionego przy eksploatacji ściany [...] z zaznaczeniem stwierdzonych ewentualnych nieprawidłowości. Do osób, które miały kontrolować ścianę [...] w trakcie eksploatacji należał kierownik działu wentylacji, tj. G. M. lub pełniący obowiązki kierownika działu wentylacji R. G.. Wskazał, że zgodnie z Projektem technicznym, właściwym dokumentem do dokonywania wpisów dotyczących dokonanych objazdów była oddziałowa książka raportowa oddziału [...], tj. oddziału prowadzącego eksploatację ściany [...]. A zatem G. M. i R. G., powinni kontrole przeprowadzane przez siebie w trakcie eksploatacji ściany [...], dokumentować w przytoczonych wyżej dokumentach. Brak dokonania wpisów w oddziałowych książkach raportowych przez okres od uruchomienia ściany [...], tj. od dnia [...] r., świadczy jednoznacznie, zdaniem organu II instancji, o naruszeniu ustaleń projektu technicznego. Do braku przedmiotowych kontroli rejonu ściany [...] dopuścił i tolerował ten fakt odwołujący się, któremu podlegały osoby kierownictwa kopalni, w tym kierownik działu wentylacji. W oparciu o zeznania świadków, świadczące o utrzymywaniu się stężeń tlenku węgla powyżej [...] ppm w prądzie powietrza odprowadzanym ze ściany, wskazano na zaistnienie pożaru w zrobach pokładu [...] w rejonie ściany [...]. Odwołano się także do ekspertyzy pt. Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] na poziomie [...] m w KWK "B" ze [...] r., opracowanej w "C" w K. wskazującej na ingerencję w pracę czujników, zabudowanych w wyrobiskach odprowadzających powietrze ze ściany [...], powodującej zaniżanie ich wskazań. Zwrócono uwagę, że odwołujący się codziennie, po zmianie rannej, przyjmował raporty od dyspozytora głównego i dyspozytora metanometrii, którzy informowali go o stanie zagrożeń w kopalni, w tym o stanie zagrożenia pożarowego w wyrobiskach. Wiedział o wzroście zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...]. Potwierdza to zeznanie kierownika działu wentylacji – G.M.. Odwołano się także do zeznań samego skarżącego, który podał, że o pojawieniu się podwyższonych wartości stężeń tlenku węgla poinformował go G. M. około godz. [...] w dniu [...] r. po powrocie kopalni "D". Tym samym, zdaniem organu II instancji, zarzut skarżącego naruszenia art. 7, 8 i 80 kpa uznany został za niezasadny.
Odnośnie nieprawidłowości opisanej w pkt 1.7. lit. a, b i c organ II instancji odwołał się do zeznań świadków i zaakcentował, że w ścianie [...], przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...] wsch., około miesiąc przed zdarzeniem, zabudowano wąż p.poż., zasilany sprężonym powietrzem. W chodniku [...] wschodnim brak było zawału skał stropowych, na odcinku gdzie wyrabowano obudowę chodnikową. W chodniku [...] wschodnim za ścianą [...] wykonano zawarcie z płótna, co doprowadziło do utworzenia zbiornika metanu. W dniu [...] r. na zmianie od godz. [...], rejon ściany [...] kontrolowały osoby wyższego i średniego dozoru ruchu z działów wentylacji i górniczego, które przekazywały przełożonym raporty ze swoich kontroli. Likwidacja chodników przyścianowych ma istotne znaczenie na kształtowanie się zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...], gdzie prowadzono prace profilaktyczne i strona musiała mieć wiedzę w zakresie likwidacji chodnika [...] wsch. za ścianą. Brak zawału skał stropowych w chodniku [...] wsch., na odcinku [...] m za linią zawału ściany, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową, groził nagłym wypchnięciem dużej ilości metanu do czynnego wyrobiska, po zawaleniu się skał stropowych na tym odcinku chodnika. Natomiast w oparciu o zeznania odwołującego się przyjął, że on też w tym dniu był szczegółowo poinformowany przez swoich podwładnych o sytuacji panującej w rejonie ściany [...].
Zatem w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie ustalono, że w chodniku [...] wschodnim za linią zawału ściany [...] brak było zawału skał stropowych, na odcinku [...] m, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową, a doprowadzenie do stanu, w którym zostało wykonane zawarcie z płótna w chodniku [...] wsch. za ścianą [...] w sytuacji bezsprzecznego istnienia zarówno braku pełnego zawału, jak i niewyrabowanej na odcinku ok. [...]m obudowy w chodniku [...] wsch. za ścianą sprawiło, że powstała nieprzewietrzana pustka, w której utworzył się zbiornik metanu. Ponadto, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż dopuszczenie do zainstalowania perforowanego węża przeciwpożarowego, zasilanego sprężonym powietrzem w ścianie [...], pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr [...] do nr [...] , tj. na odcinku ok. [...] m od strony chodnika [...] wsch., powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr [...] i [...] , zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem [...] wsch., przez co nie rozpoznawano faktycznego poziomu zagrożenia metanowego.
Odnośnie zarzutu zaniechania przeprowadzenia dowodu z oględzin ściany [...], organ II instancji wskazał, iż Komisja powołana przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego dla zbadania przyczyn i okoliczności zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego, na posiedzeniu w dniu [...] r. stwierdziła, że ze względu na sytuację aerologiczną w rejonie otamowanej ściany [...], aktualnie nie można przeprowadzić wizji lokalnej i nie jest możliwe wskazanie terminu jej przeprowadzenia. Tym samym, organ II instancji nie mógł uwzględnić wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej w rejonie ściany [...].
Wyjaśniając nieprawidłowości opisane w pkt 1.8. organ II instancji stwierdził, że tolerowanie przez skarżącego braku bieżącej interpretacji przez Główny Instytut Górnictwa w K. wyników precyzyjnej analizy chromatograficznej prób powietrza pobieranych z zawału chodnika [...] wsch. dla oceny zagrożenia pożarowego naruszało ustalenia Projektu technicznego ściany [...]. Wobec braku dokonania przez Główny Instytut Górnictwa w K. bieżącej interpretacji wyników precyzyjnej analizy chromatograficznej prób powietrza pobieranych z zawału chodnika [...] wsch. dla oceny zagrożenia pożarowego, nie podejmowano stosownych działań profilaktycznych. Podkreślono, że odwołującemu się zarzucono tolerowanie braku bieżącej interpretacji ze strony Głównego Instytutu Górnictwa w K. wyników precyzyjnej analizy chromatograficznej, a nie brak bieżącego otrzymywania wyników analiz chromatograficznych - wyniki analiz powinny być zinterpretowane przez Główny Instytut Górnictwa w K., a nie były, co potwierdził jednoznacznie G. M., kierownik działu wentylacji. Nie zgodzono się z twierdzeniami zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że właściwym było, by kopalnia otrzymała interpretację wyników precyzyjnej analizy chromatograficznej dopiero po upływie [...] dni od pobrania pierwszej próby w miesiącu [...] r. i dopiero wtedy mogła podejmować stosowne działania profilaktyczne.
Co do nieprawidłowości opisanej w pkt 1.10. organ II instancji powołał się na plan ruchu "A" S.A. KWK "B" w M. na lata [...]-[...] , którego obowiązywanie zostało przedłużone do [...] r. Zwrócił uwagę, że posiedzenia zespołu opiniodawczego odbywają się co 6 miesięcy oraz każdorazowo w przypadkach powstania lub wzrostu zagrożenia. Wzrost zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] , a następnie pożar, zostały prawidłowo udowodnione w decyzji organu I instancji. Odwołujący się wiedział o wzroście zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...], zawiadomiony przez kierownika działu wentylacji w dniu [...] lub [...] r. Dlatego też, nie sposób podzielić zdania skarżącego, iż sytuacja ta była typową przesłanką egzogeneracyjną, zwłaszcza że wyłączenie odpowiedzialności możliwe jest tylko w sytuacjach wyraźnie przewidzianych w przepisie prawa. Za niezrozumiały uznano fakt, że odwołujący się, będąc odpowiedzialnym za prawidłową organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego, nie spowodował posiedzenia takiego zespołu, w sytuacji powstałego i niecałkowicie rozpoznanego wzrostu zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...]. Nie można tu również mówić o trudnościach obiektywnych w zwołaniu posiedzenia takiego zespołu, gdyż po zaistnieniu zdarzenia ([...] r. ok. godz. [...]) zespół został zwołany, a jego posiedzenie odbyło się [...]r. o godz. [...]
Precyzując nieprawidłowości opisane w pkt 1.11. organ II instancji stwierdził, że częstotliwość pobierania prób powietrza na stacjach pomiarowych, dla potrzeb wczesnego wykrywania pożarów endogenicznych, nie została zwiększona, co bezsprzecznie wynika z Książki wczesnego wykrywania pożarów endogenicznych, prowadzonej dla ściany [...] w pokładzie [...]. W sytuacji wzrostu zagrożenia pożarowego, a następnie wystąpienia pożaru endogenicznego w rejonie ściany [...], skarżący - kierownik ruchu zakładu górniczego, powinien żądać od swoich podwładnych przedłożenia wyników analiz prób powietrza, pobieranych w tym rejonie, ponieważ na podstawie okresowych wyników analiz prób powietrza można było wnioskować o wzroście lub spadku zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...]. Trudno uznać więc twierdzenie skarżącego o "prawidłowości działań w tym zakresie" za zasadne, w świetle istniejącego zagrożenia i jego wiedzy o tym zagrożeniu.
Odnośnie nieprawidłowości opisanej w pkt 1.12. organ II instancji stwierdził, że odwołujący się - kierownik ruchu zakładu górniczego, najwyższa rangą osoba kierownictwa ruchu, posiadając [...] r. wiedzę o wzroście zagrożenia pożarowego, miał możliwość i obowiązek poinformowania o tym podległe mu osoby kierownictwa i dozoru ruchu, jednak tego nie uczynił, co więcej dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie [...] w pokładzie [...], tym samym narażając podległych pracowników na niebezpieczeństwo w związku z zaistniałym stanem zagrożenia pożarowego.
Odnosząc się do nieprawidłowości opisanej w pkt II. organ podkreślił, że jest to błędna interpretacja, gdyż wykonanie skrawów kombajnem w ścianie [...] było już eksploatacją pokładu [...]. Brak stosownego pozwolenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., stanowi nie dopełnienie przez skarżącego ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania i odpowiedniego przechowywania dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu górniczego, co zostało w sposób prawidłowy i szczegółowy wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na zarzut nieudzielenia odwołującemu szczegółowej i wyczerpującej informacji dotyczącej zakresu, w jakim prowadzone było przez organ postępowanie administracyjne i jakich konkretnych obowiązków strony to postępowanie dotyczy, organ II instancji wskazał iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż odwołujący posiadał pełną wiedzę na temat zakresu prowadzonego wobec niego postępowania administracyjnego.
Ustosunkowując się do zarzutu wadliwej wykładni art. 119 ust. 3 Pgg w zw. z § 10 i § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp, polegającej "na przyjęciu nieznanej w polskim systemie prawnym konstrukcji odpowiedzialności totalnej i absolutnej kierownika ruchu zakładu górniczego", organ II instancji podkreślił, że - według skarżącego - za wszystkie zarzucane mu nieprawidłowości odpowiedzialni byli jego podwładni. Sam skarżący nie wskazał za co ponosił odpowiedzialność jako kierownik ruchu zakładu górniczego, któremu podlegały wszystkie komórki organizacyjne kopalni. Twierdzenia skarżącego pozostają w sprzeczności z jego "Zakresem uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności", w którym w punkcie II ustalono: "Do zakresu obowiązków DYREKTORA KOPALNI - Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego należy w szczególności: 1. Kierowanie całokształtem działalności organizacyjnej, technicznej i gospodarczej Kopalni zgodnie z zasadą jednoosobowego kierownictwa i szczegółowymi przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia ruchu Zakładu Górniczego."
Organ II instancji podkreślił także, że nie dał wiary w części zeznaniom osób kierownictwa lub wyższego dozoru ruchu, wskazanym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dlatego że osoby te mają także postawione przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego zarzuty, takie same lub podobne jak odwołujący się.
Odnośnie zarzutu naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 175 ust. 3 i 4 Pgg i orzeczenia "rażąco wysokiej" kary pieniężnej i "zaniechania przez organ I instancji Jakichkolwiek ustaleń w zakresie aktualnych możliwości finansowych strony", organ II instancji wskazał, iż zarzut ten jest bezzasadny w świetle ustaleń poczynionych przez organ I instancji, które zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu jego decyzji na str. 28 i 29. Podkreślił, iż skarżący w trakcie toczącego się postępowania, zarówno w I, jaki i II instancji nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu obrazującego jego sytuację materialną, w okresie którego dotyczą stawiane zarzuty, jak i obecną sytuację materialną. Nadto nieprawidłowość opisana w pkt II decyzji mogła stanowić odrębny przedmiot postępowania skutkujący wydaniem decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną.
Poza tym zwrócił uwagę, że ustalenia organu I instancji zostały dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), przy podjęciu wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. W ocenie organu II instancji zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy niezbicie dowodził, że będące przedmiotem zarzutów nieprawidłowości miały miejsce; jest logiczny i spójny; wyczerpujący, wiarygodny i przekonywujący dla postawienia skarżącemu zarzutów, że skarżący rażąco naruszył wskazywane przepisy.
Organ II instancji nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, a wymiar kary uznał za jak najbardziej właściwy, słuszny i mający uzasadnienie w stanie faktycznym, jak i prawnym.
W skardze do sądu administracyjnego Strona wniosła uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
1. § 10 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 3, w zw. z § 7 ust. 1 i 2 oraz § 9 rozporządzenia bhp, poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że naruszenia § 10 rozporządzenia bhp (co zarzuca się skarżącemu w pkt 1.6 decyzji) może dopuścić się kierownik ruchu zakładu górniczego, podczas, gdy zdaniem skarżącego, z treści § 7 ust. 3 wynika, że osobami kierownictwa i dozoru ruchu są osoby, przy pomocy których kierownik ruchu zakładu wykonuje swoje obowiązki, które są mu podległe i ponoszą określoną odpowiedzialność, opisaną m.in. w § 10 pkt 1 i 12 rozporządzenia bhp, a zatem kierownik ruchu zakładu nie może być zaliczony do osób kierownictwa i dozoru ruchu w rozumieniu tych przepisów i w związku z tym nie może mu być skutecznie zarzucane naruszanie § 10 pkt 1 lub 2 rozporządzenia bhp;
2. § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp i § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp w zw. z § 7 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ust. 3, w zw. z § 42 ust. 3 rozporządzenia bhp poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że kierownik ruchu zakładu górniczego może dopuścić się naruszenia postanowień § 40 rozporządzenia bhp (co zarzuca się skarżącemu w pkt. 1.2, 1.3, 1.7, 1.8 decyzji), podczas gdy prowadzenie robót górniczych zgodnie z dokumentacją podlega kontroli (i odpowiedzialności) odpowiedniego oddziału ruchu zakładu górniczego (co wynika z § 44 rozporządzenia bhp), który te roboty prowadzi, zaś kierownik ruchu zakładu odpowiada za ustalenie zakresów działania tych poszczególnych działów i ich organizację oraz za zatwierdzenie projektów technicznych, technologii wykonywania robót, a osoby kierownictwa i dozoru ruchu mają obowiązek przestrzegać ustalonych dla nich zakresów obowiązków związanych z kierowaniem podległymi im działami oraz prowadzić roboty górnicze zgodnie z dokumentacją dotyczącą tych robót;
3. art. 82 § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie ratownictwa górniczego (Dz. U. z 2004 r. nr 94, poz. 838, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ws. ratownictwa", poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że kierowanie akcją ratowniczą może być prowadzone wyłączenie przez jedną osobę tj. kierownika ruchu zakładu górniczego w randze dyrektora, podczas gdy ratio legis tego przepisu zmierza do zapewnienia prowadzenia tej akcji przez osobę posiadającą uprawnienia kierownika ruchu zakładu górniczego (najwyższe w ruchu takiego zakładu), zgodnie z planem ratownictwa, natomiast nie wyklucza przejęcia i prowadzenia takiej akcji przez osoby posiadające takie uprawnienia, a które nie pełnią funkcji dyrektora kopalni;
4. wadliwą wykładnię art. 119 ust. 3 Pgg w zw. z § 10 i § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp polegającą na przyjęciu konstrukcji bezwarunkowej odpowiedzialności kierownika ruchu zakładu górniczego za nlewstrzymanie ruchu zakładu, bez względu na fakt, czy miał on informacje i wiedzę o powstaniu stanu zagrożenia opisanego w tych przepisach, podczas gdy zarzut naruszenia tych przepisów jest możliwy wyłącznie w sytuacji, gdy ich adresat faktycznie posiada wiedzę o istniejącym stanie takiego zagrożenia i ma realne przesłanki dla wstrzymania ruchu zakładu w strefie zagrożenia;
5. naruszenie art. 175 ust. 3 i 4 Pgg poprzez uznanie, że kara pieniężna w wysokości 200 % wynagrodzenia jest adekwatna do stopnia naruszenia i możliwości finansowych strony, podczas gdy jest ona rażąco wysoka, zważywszy na fakt, że ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy są wadliwe, a zarzuty wobec strony nie są uzasadnione, a ponadto organ I instancji zaniechał jakichkolwiek ustaleń w zakresie aktualnych możliwości finansowych skarżącego do czego był zobowiązany na mocy cyt. przepisu.
II. naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na jego wynik, a to:
6. art. 7 Kpa, w zw. z art. 75 Kpa i art. 77 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu, ani na zarzut strony zawarty w odwołaniu, dowodu z planu ratownictwa dla zakładu górniczego "B", z którego wynikałyby zasady prowadzenia akcji ratowniczej w tym zakładzie oraz możliwość prowadzenia tej akcji przez osobę posiadającą uprawnienia kierownika ruchu zakładu górniczego, bez obowiązku pełnienia przez tę osobę funkcji dyrektora kopalni;
7. art. 7 Kpa w zw. z art. 75 i 77 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu ze schematu organizacyjnego KWK "B" oraz zakresów czynności kierowników i osób dozoru poszczególnych działów tej kopalni, w celu ustalenia zakresu ich odpowiedzialności i podległości służbowej oraz odpowiedzialności za prowadzenie poszczególnych robót przewidzianych w projekcie technicznym eksploatacji ściany [...];
8. art. 7 Kpa w zw. z art. 75 i 77 Kpa poprzez wybiórczą ocenę opracowania naukowego pn. Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] na poziomie [...] m w "A" S.A. KWK ""B"" w M. ze [...] r., wykonanego w "C" w K., z której w przeważającej mierze wynika, że prowadzone prace profilaktyczne, istniejące systemy zabezpieczeń oraz działania podejmowane przez kierownictwo zakładu górniczego w celu przeciwdziałania zagrożeniom były prawidłowe (por. str. 52, 53 i 70, str. 126 pkt 5 oraz str. 127 pkt 8 analizy);
9. art. 7 Kpa w zw. z art. 75 i 77 Kpa oraz art. 80 Kpa poprzez pominięcie w treści decyzji wniosków wynikających z protokołów kontroli Okręgowego Urzędu Górniczego w K. przeprowadzonej w rejonie ściany [...] oraz z "Dokumentacji prac profilaktyki przeciwpożarowej ..." z [...] r., z których to dokumentów wynika, że prace profilaktyczne oraz roboty górnicze były prowadzone w sposób prawidłowy (kontrola OUG), że osoby podległe skarżącemu wiedziały o wzroście zagrożenia pożarowego w tym rejonie po [...] r.;
10. art. 7 Kpa w zw. z art. 8 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niewskazanie wyczerpująco w uzasadnieniu decyzji, z jakich przyczyn odmówiono wiarygodności zeznaniom całej grupy świadków, a to świadka G. M., A. B., M. K., G. P., G. S., R. G., A. D., A. W. w zakresie braku przesłanek dla stwierdzenia istnienia pożaru endogenicznego w zrobach ściany [...] w dniach [...] oraz [...] r., prawidłowego prowadzenia prac rabunkowych w ścianie [...], pobierania powietrza do prób z zawału chodnika [...] a wschodniego, bieżącej ich analizy, planowanego zwołania posiedzenia zespołu ds. zagrożenia pożarowego w tygodniu, w którym nastąpiło zdarzenie, oraz którzy wskazują na odpowiedzialność kierowników poszczególnych działów za prawidłowość prac wykonywanych w ramach tych działów i nieinformowania skarżącego o występowaniu jakichkolwiek nieprawidłowości w pracach ww. działów;
11. art. 6 Kpa w zw. z art. 8 Kpa poprzez pominięcie w czasie dokonywania ustaleń faktycznych treści art. 119 ust. 1 Pgg jako skierowanego do pracowników wszystkich szczebli, którzy mają obowiązek informowania przełożonych o zaistniałym lub zauważonym zagrożeniu i uczynienie zarzutu skarżącemu w oparciu o treść § 241 pkt 1 rozporządzenia bhp, podczas gdy adresatami tego przepisu odpowiedzialnymi za informowanie o aktualnych zagrożeniach są osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz bezpośredni przełożeni pracowników.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że przepisy Pgg umożliwiające wydanie decyzji, zarówno w I instancji, jak i w II instancji przez ten sam organ, tj. Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K., a to uregulowania zawarte w art. 175 Pgg stanowią naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego uregulowanej nie tylko w art. 15 Kpa, ale także w art. 78 Konstytucji RP. Fakt naruszenia tej zasady poprzez dopuszczenie możliwości nakładania kar pieniężnych o znacznej dolegliwości dla stron postępowania administracyjnego, przez ten sam organ, działający jako organ zarówno I, jak i II instancji, stoi w sprzeczności z konstytucyjnymi gwarancjami praw każdego obywatela do rozpoznania przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej, co w sytuacji rozpoznania sprawy faktycznie dwukrotnie przez ten sam organ z zasady podważa zaufanie obywateli do systemu prawnego i nasuwa uzasadnione wątpliwości co do wnikliwego i krytycznego rozpatrzenia materiału dowodowego przez ten sam organ jako organ II instancji.
Zdaniem skarżącego, te okoliczności uzasadniają wniosek o niezgodności przepisów art. 175 Pgg z art. 78 Konstytucji i w związku z tym Sąd orzekający winien zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podst. art. 193 Konstytucji oraz art. 3 ustawy z 3 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym o rozstrzygnięcie, czy przepisy art. 175 Pgg są zgodne z art. 78 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014 r., poz.1647) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazało aby organy naruszyły przepisy prawa procesowego czy materialnego.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 175 ust. 2 Pgg, zgodnie z którym Prezes Wyższego Urzędu Górniczego nakłada, w drodze decyzji, karę pieniężną na kierownika ruchu zakładu górniczego, który:
1) nie dopełnia ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie – posiadania i odpowiedniego przechowywania dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu górniczego (lit. b);
2) dopuszcza do wykonywania czynności w ruchu zakładu górniczego w sposób mogący wywołać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka lub tego ruchu.
Zauważyć należy, że z hipotez cytowanych przepisów art. 175 Pgg wynika odpowiedzialność konkretnego podmiotu, niezależnie od siebie, za niedopełnienie ciążących na nim odmiennych obowiązków. Odpowiedzialności te gwarantują szczególny reżim obowiązujący przy zapewnieniu prawidłowego i bezpiecznego ruchu zakładu górniczego, który winien uwzględniać nie tylko sposób prowadzenia robót górniczych, ale również m.in. organizację i sposób zabezpieczenia nadzoru nad poszczególnymi czynnościami służb na czas tych robót. Powyższe wymogi związane są z występowaniem w zakładach górniczych naturalnych zagrożeń mających wpływ na stan bezpieczeństwa. Zatem aby zminimalizować powstanie jakichkolwiek zagrożeń ustalane są odpowiednie bezpieczne parametry poszczególnych czynności oraz rygory prowadzenia takich robót pod wykwalifikowanym nadzorem. Niedochowanie tych warunków skutkuje nałożeniem sankcji z w/w art. 175 Pgg m.in. na kierownika zakładu ruchu górniczego.
Rozpoznawana sprawa dotyczy skarżącego jako kierownika ruchu zakładu górniczego, któremu wobec stwierdzonych zaniedbań, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego nałożono, w oparciu o art. 175 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 2 w zw. Z art. 175 ust. 5 pkt 2 Pgg karę pieniężną przesądzając kwestie jego odpowiedzialności i sankcji z niej wypływającej. Strona bowiem jako osoba najwyższego szczebla kierownictwa w "A" S.A. KWK ""B"" w M. organizowała, nadzorowała i kierowała pracą w sposób niezapewniający bezpieczeństwa kadry pracowniczej i zakładu górniczego w zakresie szczegółowo opisanym w decyzjach obu instancji, co stanowiło naruszenie konkretnie powoływanych przez organ norm prawnych.
Niezasadne zatem okazały się zarzuty opisane w pkt. 1 skargi dotyczące naruszenia przepisów § 10 pkt 1 w zw. z § 7 ust 3, w zw. z § 7 ust 1 i 2 oraz § 9 rozporządzenia bhp. Słusznie organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że interpretacja tych przepisów zaprezentowana przez skarżącego jest błędna.
Z treści § 7 rozporządzenia bhp wynika, że: ust. 1. "Kierownik ruchu zakładu górniczego jest odpowiedzialny za: 1) prawidłową organizację i prowadzenie ruchu zakładu górniczego, 2) ustalenie zakresów działania poszczególnych działów ruchu oraz służb specjalistycznych zakładu górniczego. Ust. 2. W zakresach działania, o których mowa w ust. 1 pkt 2, określa się w szczególności sposób: 1) koordynacji prac wykonywanych przez poszczególne działy ruchu i służby specjalistyczne oraz prac wykonywanych przez pracowników podmiotów, 2) wykonywania nadzoru nad pracami, o których mowa w pkt 1, 3) używania maszyn i urządzeń w zakładzie górniczym. Ust. 3. Kierownik ruchu zakładu górniczego wykonuje swoje obowiązki przy pomocy podległych mu osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, zwanych dalej "osobami kierownictwa i dozoru ruchu".
W ocenie Sądu słusznie twierdzi skarżący w skardze, że przepisy te opisują zasadę odpowiedzialności osób prowadzących poszczególne roboty górnicze w zakresie ich kompetencji, następnie odpowiedzialności tych osób przed ich bezpośrednimi przełożonymi. Odpowiedzialność przechodzi na osoby kierownictwa i dozoru ruchu, które wykonują swoje obowiązki w podległości wobec kierownika ruchu zakładu. Jednakże nie jest prawdą, że przepisy te całkowicie wyłączają odpowiedzialność kierownika ruchu zakładu górniczego. Nie jest też prawdą, że z treści tych przepisów wynika, że kierownictwo tych oddziałów to właśnie osoby kierownictwa i dozoru ruchu, wskazane w § 7 ust. 3 rozporządzenia i to one są odpowiedzialne za prowadzenie prac zgodnie z dokumentacją, która szczegółowo określa zakresy obowiązków tych osób. Słusznie wskazał organ, że z ust. 3 rozporządzenia bhp nie wynika, że kierownik ruchu zakładu nie jest osobą kierownictwa kopalni. W dniu [...] r. skarżący był osobą kierownictwa kopalni - był kierownikiem ruchu zakładu górniczego (co wynika z przepisu art. 53 ust. 1 pkt 1 Pgg) i w myśl § 10 pkt 1 i 2 rozporządzenia bhp miał m.in. obowiązek organizować i prowadzić pracę w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska.
Świadczy o tym treść § 10 rozporządzenia bhp, który stanowi, że: "Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne osoby kierujące zespołami pracowników powinny: 1) organizować i prowadzić pracę, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska, 2) informować podległych im pracowników o przepisach i zasadach bezpiecznego wykonywania pracy."
Niezasadne okazały się też zarzuty opisane w punkcie 2. skargi, dotyczące naruszenia § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp i § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp w zw. z § 7 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ust. 3 oraz w zw. z § 42 ust 3 rozporządzenia bhp poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że kierownik ruchu zakładu górniczego może dopuścić się naruszenia postanowień § 40 rozporządzenia bhp (zarzuty wskazane w pkt 1.2, 1.3, 1.7, 1.8 zaskarżonej decyzji).
Stosownie do treści § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp: "Roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą."
W myśl § 42 ust. 1 rozporządzenia bhp: "Dla wszystkich robót, przed rozpoczęciem: 1) drążenia, 2) eksploatacji, 3) zbrojenia, 4) likwidacji, 5) robót wiertniczych — otworów o długości powyżej 10 m — opracowuje się projekty techniczne wraz z technologią wykonywania robót. Ust. 2. Na wniosek kierownika ruchu zakładu górniczego dla przebudów wyrobisk i innych robót górniczych sporządza się projekt techniczny albo technologię wykonywania. Ust. 3. Kierownik ruchu zakładu górniczego zatwierdza projekty, o których mowa w ust. 1 i 2."
Zgodnie z treścią § 44 ust. 1 rozp.: "Każde wyrobisko kontroluje odpowiedni oddział ruchu zakładu górniczego oraz utrzymuje się w bezpiecznym i funkcjonalnym stanie."
Zdaniem skarżącego nie można zarzucić mu naruszenia tych przepisów i przypisać mu odpowiedzialności za rzekomo istniejące zaległości w zawale chodnika, poprowadzenia węża perforowanego w ścianie [...], niepobieranie próbek powietrza do bieżącej analizy i nieuzyskiwanie jej wyników, niepodawanie mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów, za zabudowę lutniociągu w ścianie [...], zaniechanie obowiązkowej kontroli rejonu tej ściany przez kierownika wentylacji oraz szereg innych, w sytuacji, gdy odpowiedzialność za ewentualne zaniechania ponoszą kierownicy poszczególnych działów kopalni.
Sąd nie zgadza się z takim stanowiskiem strony. Odpowiedzialność kierownika ruchu zakładu górniczego nie wynika tylko z treści tych przepisów, ale jest jeszcze wzmocniona "Zakresem uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności" skarżącego, gdzie w pkt. II wskazano, że: "Do zakresu obowiązków DYREKTORA KOPALNI - Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego należy w szczególności: 1. Kierowanie całokształtem działalności organizacyjnej, technicznej i gospodarczej Kopalni zgodnie z zasadą jednoosobowego kierownictwa i szczegółowymi przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia ruchu Zakładu Górniczego."
Ponadto słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp dotyczy wyrobisk, które należy kontrolować i utrzymywać w bezpiecznym i funkcjonalnym stanie. Nie zawiera on nakazu, że oddział ruchu zakładu górniczego powinien utrzymywać wyrobiska w bezpiecznym i funkcjonalnym stanie, a jednocześnie kontrolować i odpowiadać za prowadzenie robót górniczych zgodnie z dokumentacją. Ponadto żaden przepis rozporządzenia bhp nie odnosi się do " kierownika robót górniczych. Z ustaleń organu, których strona nie kwestionuje, wynika, że [...] r., w kopalni "B" w M. nie było stanowiska "kierownik robót górniczych". Zatem błędnie skarżący uznaje, że treść przepisu § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp nie odnosi się do kierownika ruchu zakładu górniczego. Niezasadnie również skarżący powołuje się na § 44 ust. 1, § 45 i § 46 rozporządzenia bhp, w aspekcie § 40 ust. 1, gdyż § 44 ust. 1, § 45 i § 46 odnoszą się do osób średniego dozoru ruchu prowadzących roboty górnicze na danej zmianie i do osób wykonujących roboty górnicze - górnika przodowego lub strzałowego oraz operatora maszyn górniczych, natomiast § 40 ust. 1 odnosi się do wszystkich osób kierownictwa i dozoru ruchu, w tym także do kierownika ruchu zakładu górniczego.
Nie mógł także odnieść pożądanych skutków prawnych zarzut opisany w pkt. 3 skargi naruszenia art. 82 § 1 i 2 rozporządzenia ws. ratownictwa.
Stosownie do treści § 82 ust. 1 rozporządzenia: "Akcję ratowniczą prowadzi kierownik ruchu zakładu górniczego, a do czasu jego przybycia — najwyższa funkcyjnie osoba kierownictwa albo dozoru ruchu obecna w zakładzie górniczym. Ust. 2. "Do czasu objęcia prowadzenia akcji ratowniczej przez najwyższą funkcyjnie osobę kierownictwa albo dozoru ruchu, o której mowa w ust. 1, akcję prowadzi dyspozytor ruchu zakładu górniczego przeszkolony w zakresie prowadzenia akcji ratowniczej i posiadający odpowiednie uprawnienia potwierdzone zaświadczeniem wystawionym przez właściwą jednostkę ratownictwa górniczego."
W myśl art. 123 ust. 4.Pgg "Akcję ratowniczą prowadzi kierownik akcji ratowniczej zgodnie z planem ratownictwa górniczego oraz wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 124." Ust. 5. "Kierownikiem akcji ratowniczej, podejmującym jednoosobowo decyzje dotyczące jej prowadzenia, jest kierownik ruchu zakładu górniczego."
Treść tych przepisów jest jednoznaczna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.
Tymczasem z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący jako kierownik ruchu zakładu górniczego, po przybyciu [...] r. do kopalni, nie przejął kierowania akcją ratowniczą od swojego podwładnego – G. M., który był jego zastępcą.
Słusznie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, że uzasadnione wątpliwości budzi "przekazanie kierowania akcją M." uzasadniane w szczególności "poziomem kompetencji i posiadanych uprawnień", przy posiadaniu przez stronę takich samych uprawnień, tj. kierownika ruchu zakładu górniczego, przy obecności strony na terenie zakładu górniczego " Cały czas, aż do godzin rannych w dniu [...] r. przebywałem w pomieszczeniu kierownika akcji, którym był M., lub w sztabie akcji".
Skoro z przywołanych wyżej przepisów wynika obowiązek osobistego prowadzenia akcji ratowniczej przez kierownika ruchu zakładu górniczego, to zupełnie niezrozumiałym jest nieprzejęcie tej roli przez skarżącego.
Niezasadne okazały się również zarzuty wadliwej wykładni art. 119 ust. 3 Pgg w zw. z § 10 i § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia bhp.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że dokonana przez organy wykładnia przepisów Pgg i rozporządzenia bhp rozszerzająca zakres odpowiedzialności kierownika ruchu zakładu na wszystkie działania i zaniechania pracowników tego zakładu, stoi w sprzeczności z treścią § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
W tym miejscu ponownie podkreślić trzeba, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego m.in.:
- nieprzestrzeganie Projektu technicznego zatytułowanego "Zwalczanie zagrożenia pożarowego", o czym świadczy brak zapisów w tzw. "Zeszycie podsadzań", z których wynika jednoznacznie, że podawanie do zrobów ściany [...] mieszaniny popiołowo-wodnej rozpoczęto dopiero [...] r., brak wpisów w oddziałowych książkach raportowych przez okres od uruchomienia ściany [...] tj., od [...] r. i tolerowanie tego faktu przez skarżącego;
- zeznań świadków, świadczących o utrzymywaniu się stężeń tlenku węgla powyżej [...] ppm, co wskazywało na zaistnienie pożaru w ścianie [...]: J. O., A. K., J.G., A. B., L. L., A. O., J. S., M. L., M.S., G. M. – wynika, że istniał w dniach [...] i [...]r., pożar endogenicznego w zrobach pokładu [...] w rejonie ściany [...], a skarżący posiadał informacje i wiedzę o wzroście zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...].
W pkt II "Zakresu uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności" skarżącego ustalono, że : "Do zakresu obowiązków DYREKTORA KOPALNI - Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego należy w szczególności: 1. Kierowanie całokształtem działalności organizacyjnej, technicznej i gospodarczej Kopalni zgodnie z zasadą jednoosobowego kierownictwa i szczegółowymi przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia ruchu Zakładu Górniczego. "
Te zapisy jednoznacznie wskazują, że skarżący - kierownik ruchu zakładu górniczego, miał uprawnienia do wydawania poleceń podległym mu osobom kierownictwa i dozoru ruchu w zakresie prowadzenia robót górniczych, w tym eksploatacji pokładu [...] ścianą [...]. Miał też obowiązek przestrzegania ustalonych przepisów rangi ustawowej i wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych, ustalonych regulaminów i projektów technicznych. Miał obowiązek egzekwowania wykonania ich przez podwładnych. Tymczasem organy wykryły braki w uzupełnieniu wpisów do obowiązkowo prowadzonej dokumentacji technicznej. Oznacza to, ze skarżący nie żądał tej dokumentacji i nie panował nad powierzonym mu kierownictwem.
Dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy wbrew twierdzeniom skarżącego nie mają znaczenia wyniki kontroli rejonu ściany [...] przeprowadzonej przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w K. [...] r. i [...] r., albowiem przeprowadzenie tej kontroli nie zwalniało skarżącego z prawidłowego wykonywania obowiązków określonych w jego zakresie czynności i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Zasadnie też skarżącemu postawiono zarzut, że: "W dniach [...] i [...] r. nie informował podległych osób kierownictwa kopalni oraz osób dozoru ruchu o wzroście zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] warstwa [...] przystropowa. Słusznie zwrócił uwagę organ, że dokument dotyczący profilaktyki pożarowej został sporządzony przez osoby kierownictwa działu wentylacji. Treść zarzutu obejmuje wszystkie osoby kierownictwa kopalni oraz osoby dozoru ruchu, które organizowały lub dozorowały prace w rejonie ściany [...], a nie tylko osoby kierownictwa działu wentylacji, które sporządziły ten dokument.
Słusznie też stwierdził organ, że skarżący ponosi odpowiedzialność za brak podawania mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów ściany [...], albowiem odbierał on raporty od swoich podwładnych oraz od dyspozytorów ruchu, którzy informowali go m.in. o miejscach podawania mieszaniny popiołowo-wodnej i jak wskazano wyżej powinien wyegzekwować ustalenia projektu technicznego ściany [...] i spowodować podawanie mieszaniny popiołowo-wodnej do zrobów tej ściany.
Niezasadne okazało się też odwoływanie się strony skarżącej do "Analizy sposobu przewietrzania... ", sporządzonej przez zespół naukowców "C", gdzie stwierdzono, że "lutniociąg ten nie przyczyniał się do obniżenia stabilności powietrza przepływającego przez ścianę".
Zauważyć przyjdzie, że skarżącemu zarzucono, że zabudowa lutniociągu w chodniku [...] wsch. była niezgodna projektem technicznym ściany [...], co stanowiło naruszenie § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp.
Tymczasem w "Analizie sposobu przewietrzania..." na str. 48 napisano: "W chodniku [...] wsch. zabudowany był lutniociąg z wentylatorem, który nie został ujęty w projekcie technicznym, a którego obecność została stwierdzona podczas przesłuchania poszkodowanych i świadków zdarzenia. Zadaniem tego lutniociągu było dostarczanie powietrza o niższej temperaturze i o niższej zawartości metanu. Lutniociąg pracował okresowo i nie przyczyniał się do obniżenia stabilności prądów powietrza przepływających przez ścianę." Słusznie zwrócił uwagę organ, że zespół naukowców nie rozpatrywał zabudowy lutniociągu w chodniku [...] wsch. pod kątem naruszenia obowiązujących przepisów, a jedynie przeanalizował jego wpływ na stabilność prądów powietrza przepływających przez ścianę [...].
Niezasadny jest także zarzut skarżącego dotyczący jego braku odpowiedzialności za brak zwołania posiedzenia zespołu kopalnianego ds. zwalczania zagrożeń pożarowych i metanowych. Nie ulega wątpliwości, że to skarżący, będąc kierownikiem ruchu zakładu górniczego, był zobowiązany do przestrzegania zapisów zawartych w pkt 2.22.2 części szczegółowej planu ruchu A" S.A. KWK "B" w M. na lata [...]-[...] , którego obowiązywanie zostało przedłużone do dnia [...] r. dodatkiem nr [...] do części szczegółowej, zgodnie z którym "Posiedzenia Zespołu odbywają się co 6 miesięcy oraz każdorazowo w przypadkach powstania lub wzrostu zagrożenia". O wzroście zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...] skarżący został poinformowany [...] r. o godz. [...] (co wynika z zeznań skarżącego, złożonych [...] r.). Wiedział również o opracowaniu [...] r. "Dokumentacji prac profilaktyki przeciwpożarowej w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] Dw na poziomie [...] m", o czym został powiadomiony [...] lub [...] r. przez G. M.. Dokumentację tę opracowano po stwierdzeniu wzrostu zagrożenia pożarowego w rejonie ściany [...]. W świetle powyższego, twierdzenie skarżącego o braku jego odpowiedzialności za brak zwołania posiedzenia zespołu kopalnianego ds. zwalczania zagrożeń pożarowych i metanowych, jest niezasadne. Zarzenie miało miejsce [...] r. o godz. [...]. Zatem już [...] i [...] r. w godzinach rannych skarżący mógł zwołać posiedzenia takiego zespołu.
Słusznie też organy zarzuciły skarżącemu niedopełnienie ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania i odpowiedniego przechowywania dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu górniczego.
W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odnośnie oddania do ruchu ściany [...], gdzie wskazano, że wykonanie skrawów kombajnem w ścianie [...] stanowiło już eksploatację pokładu [...]. Oddanie ściany [...] do ruchu, będącej ścianą prowadzoną w warunkach specjalnych, bez stosownego pozwolenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., stanowi nie dopełnienie przez skarżącego ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku w zakresie posiadania i odpowiedniego przechowywania dokumentacji prowadzenia ruchu zakładu górniczego.
Szczegółowa analiza tego zarzutu znajduje się w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, gdzie organ wyjaśnił, że: "Z przekazanego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. materiału dowodowego wynika, że [...] r. w "A" S.A. KWK ""B"" "[...]" w M. dokonano komisyjnego odbioru technicznego ściany [...] w pokładzie [...]. Ściana ta miała być prowadzona poniżej poziomu udostępnienia, w pokładzie [...] zaliczonym do IV kategorii zagrożenia metanowego, a więc była to ściana prowadzona w warunkach specjalnych, co zresztą potwierdza strona zarówno w trakcie złożonych wyjaśnień [...] r. w Okręgowym Urzędzie Górniczym w K., jak i w trakcie przesłuchania w charakterze strony [...] r. w Wyższym Urzędzie Górniczym w K.. Prowadzenie ściany [...] w IV kategorii zagrożenia metanowego i poniżej poziomu udostępnienia skutkuje uznaniem takiej ściany za ścianę prowadzoną w warunkach specjalnych, co jednoznacznie wynika z § 30 ust. 5 pkt 3 lit. b i pkt 8 rozporządzenia bhp. Oddanie do ruchu w zakładzie górniczym ściany prowadzonej w warunkach specjalnych wymaga, w myśl art. 114 ust. 2 Pgg w związku z § 30 ust. 1 rozporządzenia bhp, pozwolenia (zezwolenia) wydanego, w drodze decyzji, przez właściwy organ nadzoru górniczego, w przedmiotowej sprawie przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K.. Wiedzę na ten temat i świadomość konieczności uzyskania stosownego pozwolenia strona miała, co wyraziła [...] r. w trakcie składanych wyjaśnień w Okręgowym Urzędzie Górniczym w K.: "Oczywiście. Jest to wymóg wynikający z ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz aktów wykonawczych do tej ustawy (...)", przyznając jednocześnie, że: "Za procedury odpowiada kierownik ruchu zakładu górniczego lub jego zastępca". Co więcej strona przyznała w trakcie składania tych wyjaśnień: " (...) poleciłem uruchomienie urządzeń po odbiorze ściany w dniu [...]r., polecenie wydałem ustnie (...) " oraz "Nie przypominam sobie, abym widział taką decyzję ".
Pomimo więc braku pozwolenia, strona wyraziła zgodę na rozpoczęcie eksploatacji tej ściany: "Nie pamiętam tej daty, ale było to po odbiorze tej ściany przez komisję zakładową, który miał miejsce [...] r. Dodatkowo o postępie przedmiotowej ściany, świadczącym jednocześnie o jej uruchomieniu, stanowi pismo kierownika ruchu zakładu górniczego z [...] r., łdz.: [...]. Informacja zawarta w tym piśmie znalazła potwierdzenie w przeprowadzonej przez pracownika Okręgowego Urzędu Górniczego w K. kontroli doraźnej, rejonu ściany [...] w pokładzie [...] Dz na poziomie [...] m, w dniu [...] r. Kontroli przeprowadzonej "w związku z wnioskiem o wydanie pozwolenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. na oddanie do ruchu ściany [...] w pokładzie [...] na poziomie [...]m. Kontrola ta stanowi kolejny dowód, że ściana [...] była oddana do ruchu bez stosownego pozwolenia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K.."
Te okoliczności świadczą o tym, że stanowisko skarżącego, że prowadzone [...] r. skrawy próbne nie były równoznaczne z oddaniem ściany do ruchu i prowadzeniem jej eksploatacji są całkowicie chybione.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty opisane w pkt 5 skargi, dotyczące naruszenia art. 175 ust. 3 i 4 Pgg.
Stosownie do treści art. 175 ust. 5 pkt 2 Pgg podmiot jest obowiązany do dostarczenia Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego na każde jego żądanie, w terminie 30 dni od dnia otrzymania żądania, danych niezbędnych do określenia podstawy wymiaru kary pieniężnej. W przypadku niedostarczenia danych lub gdy dostarczone dane uniemożliwiają ustalenie podstawy wymiaru kary, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego może ustalić podstawę wymiaru kary pieniężnej w sposób szacunkowy, nie mniejszą jednak niż kwota 5000 zł - w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 tj. karę pieniężną nakłada się na kierownika ruchu zakładu górniczego w wysokości do 300% jego miesięcznego wynagrodzenia, naliczanego jak dla celów ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Przepis ten ma charakter fakultatywny a decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne odnosi się do ostatniego etapu stosowania prawa, jakim jest ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionych faktów sprawy na podstawie stosowanego przepisu prawa materialnego. Decyzja taka posiada tzw. luz decyzyjny w postaci szeregu konsekwencji prawnych możliwych do wyboru, przy czym wybranie jednej z tych konsekwencji wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wybór zaś danego rozstrzygnięcia winien być poprzedzony wszechstronnym rozważeniem interesu strony i słusznego interesu społecznego.
Z akt administracyjnych wynika, że Prezes WUG wystąpił do strony pismem z [...] r., o dostarczenie stosownych danych dla określenia podstawy wymiaru kary pieniężnej. Wobec niedostarczenia przedmiotowych danych przez stronę, Prezes WUG dodatkowo wystąpił do Prezesa "A" S.A. w K., pismem z [...] r., o dostarczenie informacji dotyczącej miesięcznego wynagrodzenia, otrzymywanego na stanowisku kierownika ruchu zakładu górniczego, naliczanego jak dla celów ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, w odniesieniu do strony, ewentualnie o udzielenie przedmiotowej informacji w odniesieniu do stanowiska kierownika ruchu podziemnego zakładu górniczego w "A" S.A.
Mając na uwadze treść pisma "A" S.A. w K. z [...] r. i fakt niedostarczenia przez stronę, do dnia wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, danych niezbędnych do określenia podstawy wymiaru kary pieniężnej, Prezes WUG, zgodnie z art. 175 ust. 5 pkt 2 Pgg, ustalił podstawę wymiaru kary pieniężnej w sposób szacunkowy, biorąc pod uwagę miesięczne wynagrodzenie na kwotę: [...] zł (płaca zasadnicza [...] zł + premia w wysokości 60% płacy zasadniczej, co stanowi kwotę: [...] zł) i uznał, że wystarczającym będzie, aby wysokość kary pieniężnej nałożonej na stronę wynosiła 200% ustalonego w powyższy sposób miesięcznego wynagrodzenia kierowników ruchu zakładów górniczych wchodzących w skład "A" S.A. w K., co stanowi kwotę: [...] zł.
Z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, ze uzasadniając ustalenie wysokości kary pieniężnej, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego uwzględnił zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu oraz możliwości finansowe strony:
1) "zakres naruszenia" - poprzez poddanie analizie dowodów zgromadzonych w ramach postępowania dowodowego, które jednoznacznie wykazało, że nieprawidłowości zarzucane stronie są słuszne i udowodnione oraz, że znajdują oparcie we wskazanych przepisach,
2) "dotychczasową działalność podmiotu " - poprzez fakt, że wobec strony do chwili obecnej nie orzeczono kary pieniężnej,
3) "możliwości finansowe" - wobec niedostarczenia przez stronę danych niezbędnych do określenia podstawy wymiaru kary pieniężnej, organ określił wymiar kary w sposób
szacunkowy, uwzględniając dane dostarczone przez "A" S.A. w K..
Ponadto organ wskazał, że kara pieniężna nie została wymierzona w pełnej wysokości, w jakiej mogłaby być wymierzona na podstawie art. 175 ust. 3 pkt 2 Pgg, gdyby strona podała dane niezbędne do określenia podstawy wymiaru kary pieniężnej i gdyby Prezes WUG uwzględnił w ustalonej kwocie miesięcznego wynagrodzenia ekwiwalent z tytułu deputatu węglowego, o którym mowa w piśmie "A" S.A. w K. z [...] r. Dodatkowo Prezes WUG podkreślił, że nieprawidłowość opisana w pkt II mogła stanowić odrębny przedmiot postępowania skutkujący wydaniem decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną.
Te rozważania organu I instancji podzielił organ odwoławczy na str. 17 uzasadnienia decyzji.
W tym stanie rzeczy wszystkie zarzuty strony skarżącej dotyczące rażąco wysokiej kary i zaniechania organów w zakresie badania jej stanu majątkowego są chybione. W ocenie Sądu strona otrzymała karę wyjątkowo niską, biorąc pod uwagę ilość stwierdzonych zarzutów i odstąpienie od prowadzenia odrębnego postępowania w zakresie zarzutu II decyzji. Ponadto strona na wezwanie organu nie ujawniła swego stanu majątkowego, zatem zasadne było odwołanie się do jej miesięcznego wynagrodzenia. Nie wiadomo czemu organ nie uwzględnił w ustalonej kwocie miesięcznego wynagrodzenia ekwiwalentu z tytułu deputatu węglowego. Jednakże jest to uchybienie, które nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż Sąd nie może działać na niekorzyść strony skarżącej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w zakresie zarzutów procesowych skargi opartych na naruszeniu zdaniem skarżącego art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. należy stwierdzić, że są one chybione, gdyż rozpatrując wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Wyższego Urzędu Górniczego oparł się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, uzyskanym w związku z badaniem przyczyn i okoliczności zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego zaistniałego w [...] r. w KWK ""B". Podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności. Zajęte stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 107 k.p.a.). W tym zakresie zatem podnoszone zarzuty należało uznać za bezpodstawne.
Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, który analizował organ - w tym szczególności m.in.: "Projekt techniczny ściany [...] w pokładzie [...] partia [...] wschód, na poziomie [...] m", zatwierdzony [...] r. przez kierownika ruchu zakładu górniczego, Technologię prowadzenia ściany [...] wraz z jej załącznikami - Instrukcją nr [...] rabowania obudowy chodnikowej w chodniku [...] a wschodnim w pokł. [...] , na poz. [...] m, przesłuchania świadków; zakres czynności strony - Sąd uznał wbrew twierdzeniom skarżącego, iż jest pełny, nie wymagał uzupełnienia i potwierdzał stanowisko organu zajęte w spornej decyzji.
W ocenie Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ zasadnie uznał, iż strona pełniąca obowiązki kierownika ruchu podziemnego zakładu górniczego naruszyła regulacje prawne m.in. § 7, 10 pkt 1, 40 ust. 1, 42, 44 rozporządzenia bhp w związku ze szczególnymi regulacjami aktów wewnętrznych zakładu, wskazanymi w zaskarżonej decyzji; art. 105 ust. 1, art. 114 ust. 2, art. 119 ust. 3 i 4 Pgg; Zakresu uprawnień, obowiązków i odpowiedzialności", w którym w punkcie II ustalono, że: "Do zakresu obowiązków dyrektora kopalni - Kierownika Ruchu Zakładu Górniczego należy w szczególności: 1. Kierowanie całokształtem działalności organizacyjnej, technicznej i gospodarczej Kopalni zgodnie z zasadą jednoosobowego kierownictwa i szczegółowymi przepisami dotyczącymi zasad prowadzenia ruchu Zakładu Górniczego. "
Odnosząc się szczegółowo do podniesionych zarzutów, stwierdzić przyjdzie, że niezasadny okazał się zarzut podniesiony w pkt 6 skargi, dotyczący naruszenia art. 7 Kpa, w zw. z art. 75 Kpa i art. 77 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu, ani na zarzut strony zawarty w odwołaniu, dowodu z planu ratownictwa dla zakładu górniczego KWK "B". Z akt administracyjnych wynika, że strona skarżąca zarzuciła we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że organ nie przeprowadził z urzędu dowodu z planu ratownictwa. Jednakże zauważyć przyjdzie, że strona w trakcie postępowania prowadzonego w I instancji, nie wniosła, o przeprowadzenie dowodu z planu ratownictwa, nie wskazała także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na jaką okoliczność organ powinien przeprowadzić dowód z planu ratownictwa. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że przeprowadzenie takiego dowodu nie było konieczne. Takie też jest stanowisko Sądu. Kierowanie akcją ratowniczą należy do kierownika ruchu zakładu górniczego. Wynika to z art. 123 ust. 4 i 5 Pgg oraz § 82 ust. 1 rozporządzenia ws ratownictwa.
Odnosząc się do zarzutu skargi opisanego w pkt. 7, naruszenia art. 7 Kpa w zw. z art. 75 i 77 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu ze schematu organizacyjnego KWK "B" oraz zakresów czynności kierowników i osób dozoru poszczególnych działów tej kopalni, wskazać przyjdzie, że i ten zarzut jest bezzasadny.
Słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, że skarżący, jako kierownik ruchu zakładu górniczego, osoba kierownictwa kopalni, był m.in. odpowiedzialny za ruch kopalni "B" w M., w tym także za bezpieczne prowadzenie robót górniczych w rejonie ściany [...]. Roboty te należało prowadzić zgodnie z planem ruchu kopalni oraz projektem technicznym ściany [...], tj. dokumentacją określającą w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą oraz zasadami sztuki górniczej. Skarżący powinien wyegzekwować od swoich podwładnych prawidłowe i zgodne z przepisami prowadzenie robót górniczych, jest bowiem w pełni odpowiedzialny za prawidłową organizację pracy, w tym za działania i zaniechania podległych mu służb, wpływające na organizację tej pracy. Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca odpowiedzialność pozostałych osób kierownictwa kopalni i osób dozoru ruchu nie zwalnia skarżącego z prawidłowego wykonywania obowiązków określonych w jego zakresie czynności i obowiązujących przepisach prawa. Zatem zasadny jest wniosek organu, że przeprowadzenie dowodu ze "schematu organizacyjnego KWK "B" oraz zakresów czynności kierowników i osób dozoru poszczególnych działów tej kopalni, w celu ustalenia zakresu ich odpowiedzialności i podległości służbowej oraz odpowiedzialności za prowadzenie poszczególnych robót przewidzianych w projekcie technicznym eksploatacji ściany [...]", nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Ponadto skarżący z wnioskiem tym wystąpił dopiero na etapie skargi do Sądu.
Nie mógł odnieść także pożądanych skutków prawnych zarzut opisany w pkt. 8 skargi, naruszenia art. 7 Kpa w zw. z art. 75 i 77 Kpa poprzez wybiórczą ocenę opracowania naukowego pn. Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany [...] w pokładzie [...] na poziomie [...] m w "A" S.A. KWK "B" w M. ze [...] r., wykonanego w "C" w K.. W kwestii tej wypowiedział się tut. Sąd na stronie 27 uzasadnienia.
Sąd nie podzielił także zarzutów opisanych w pkt. 9 i 10 skargi. Organ zebrał obszerny materiał dowodowy i należycie go przeanalizował. Słusznie organ nie dał wiary w części zeznaniom osób kierownictwa lub wyższego dozoru ruchu, wskazanym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skardze, dlatego że osoby te mają także postawione przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego zarzuty, takie same lub podobne jak skarżący.
Za niezasadne należy uznać także zarzuty skargi opisane w pkt. 11, dotyczące naruszenia art. 6 Kpa w zw. z art. 8 Kpa poprzez pominięcie w czasie dokonywania ustaleń faktycznych treści art. 119 ust. 1 Pgg jako skierowanego do pracowników wszystkich szczebli, którzy mają obowiązek informowania przełożonych o zaistniałym lub zauważonym zagrożeniu i uczynienie zarzutu skarżącemu w oparciu o treść § 241 pkt 1 rozporządzenia bhp, podczas gdy adresatami tego przepisu odpowiedzialnymi za informowanie o aktualnych zagrożeniach są osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz bezpośredni przełożeni pracowników.
Art. 119 ust. 1 Pgg stanowi: "Kto spostrzeże zagrożenie dla ludzi, zakładu górniczego lub jego ruchu, uszkodzenie albo nieprawidłowe działanie urządzeń tego zakładu, jest obowiązany niezwłocznie ostrzec osoby zagrożone, podjąć środki dostępne w celu usunięcia niebezpieczeństwa oraz zawiadomić o niebezpieczeństwie najbliższą osobę kierownictwa lub dozoru ruchu. 2. W przypadku powstania stanu zagrożenia życia."
W myśl § 241 rozporządzenia bhp: "Pracownicy zatrudnieni w ruchu zakładu górniczego powinni być zapoznani z: 1) aktualnym stanem zagrożeń występujących w miejscach ich pracy."
Są to przepisy skierowane do poszczególnych osób odpowiedzialnych za informowanie o aktualnych zagrożeniach. Jednakże treść tych przepisów nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności.
Sąd nie podziela zarzutów dotyczących braku zawinienia strony w braku działań mających na celu rozpoczęcie akcji przeciwpożarowej, niepodawanie mieszaniny popiołowo – wodnej, niewystarczająca kontrola i niepobieranie próbek powietrza, brak informowania innych służb górniczych o zaistniałej sytuacji itd. Przede wszystkim podnieść trzeba, iż skarżący miał wiedzę (a przynajmniej powinien ją mieć), że [...] r. wystąpił pożar endogeniczny w zasobach pokładu [...] w rejonie ściany [...], objawiający się utrzymywaniem w opływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyższej 0,0026%. Skoro zgodnie z § 370 rozporządzenia w sprawie bhp przez pożar podziemny rozumie się m.in. utrzymywanie się w przepływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyżej 0,0026%, co w sprawie niewątpliwie miało miejsce i o czym skarżący miał wiedzę, tym samym zdaniem Sądu miał on obowiązek postąpić zgodnie z normą art. 119 ust. 3 i ust. 4 Pgg, które nakazują, że w przypadku powstania stanu zagrożenia życia lub zdrowia osób przebywających w zakładzie górniczym, niezwłocznie wstrzymuje się prowadzenie ruchu w strefie zagrożenia, wycofuje się ludzi w bezpieczne miejsce i podejmuje się niezbędne działania, w tym środki dostępne w celu usunięcia stanu zagrożenia. Ust. 4 - kierownik ruchu zakładu górniczego jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwy organ nadzoru górniczego, w sposób ustalony w przepisach wydanych na podstawie art. 120 ust. 1, o każdym wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym, zgonie naturalnym, jak również o związanych z ruchem zakładu górniczego niebezpiecznych zdarzeniach, stwarzających zagrożenie życia, zdrowia ludzkiego lub bezpieczeństwa powszechnego. Powyższych powinności skarżący nie dopełnił, co jednoznacznie wykazał organ.
W konsekwencji zatem należało uznać, że zasadnie organ stwierdził, że strona organizowała i prowadziła prace w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego. Jako osoba kierownictwa najwyższego szczebla, kierująca ruchem podziemnego zakładu górniczego, powinna podjąć działania, o których mowa w art. 119 Pgg celem organizowania i prowadzenia pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i zakładu górniczego.
W niniejszej sprawie wystarczające zatem było wykazanie spornych naruszeń i zaniedbań skarżącego w zakresie bezpieczeństwa, dyscypliny i porządku pracy, w tym podstawowych obowiązków pracowniczych z przywoływanego wyżej "Zakresu obowiązków dyrektora kopalni" – co nastąpiło w stopniu znacznym. Orzeczony skarżącemu wymiar kary wynikał w ocenie Sądu ze stwierdzonych powyżej uchybień w prawidłowym organizowaniu robót górniczych i nadzorze nad ich wykonywaniem, z postanowień zakresu czynności skarżącego, projektu technicznego ściany [...] . Odpowiedzialność za prawidłową organizację i prowadzenie robót eksploatacyjnych spoczywa bowiem przede wszystkim na kierowniku ruchu podziemnego zakładu górniczego oraz na personelu nadzoru górniczego. Osoby te są zobligowane do rzetelnego przestrzegania postanowień zawartych w specjalnie ustanowionych aktach, umowach, zakresach czynności i postanowieniach dot. funkcjonowania zakładu. Naruszenie tych postanowień pociąga za sobą określone konsekwencje dyscyplinarne w ramach stosownych regulacji prawnych.
Reasumując przedstawione okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organy nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania. W szczególności prawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie naruszyły przy tym art. 77 Kpa przez to, że skorzystały z zebranych dowodów i odmówiły przeprowadzenia dalszych ponieważ działały również w tym zakresie na podstawie przepisów prawa (art. 6 i art. 81 Kpa.) realizując przy tym obowiązek wynikający z art. 7 Kpa. W toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 8 Kpa). W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organy administracji prawidłowo ustaliły wszystkie okoliczności sprawy na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, który wszechstronnie i wnikliwe oceniły z zachowaniem reguł tej oceny i z uwzględnieniem reguł procesowych.
Na zakończenie należy wskazać, że Sąd oddalił wniosek skarżącego o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podst. art. 193 Konstytucji oraz art. 3 ustawy z 3 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym o rozstrzygnięcie, czy przepisy art. 175 Pgg są zgodne z art. 78 Konstytucji.
W kwestii tej wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 grudnia 2011 r., SK 3/11, OTK-A 2011/10, poz. 113, który przyznał, że "brak cechy dewolutywności (w wymiarze personalnym lub organizacyjnym) środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym nie przesądza automatycznie o niekonstytucyjności takiego rozwiązania, jeżeli brak ten jest zrównoważony gwarancjami procesowymi chroniącymi podmiot, o którego prawach i wolnościach rozstrzyga się w tymże postępowaniu".
Sąd podziela pogląd TK i stwierdza, że art. 175 Pgg jest zgodny z art. 78 Konstytucji.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło