II GSK 2326/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-24
Skład orzekający: Maria Jagielska, Joanna Kabat-Rembelska, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które odnosi się do zarzutów innych niż te podniesione w skardze, nie przedstawia stanu faktycznego sprawy i nie odnosi się do kluczowych zarzutów materialnoprawnych, narusza przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uzasadniony. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ odnosiło się do zarzutów innych niż te podniesione w skardze, nie przedstawiło stanu faktycznego sprawy, nie odniosło się do kluczowych zarzutów materialnoprawnych i powoływało się na stanowisko organu, który nie brał udziału w postępowaniu. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na E.M. jako kierownika ruchu podziemnego zakładu górniczego za dopuszczenie do wykonywania czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E.M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego utrzymującą karę w mocy. E.M. złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które miało odnosić się do innych spraw i zarzutów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zasądził od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz E.M. koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1423/16 w sprawie ze skargi E.M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej związanej z ruchem zakładu górniczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz E.M. 3356 (trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1423/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E.M. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: Prezes WUG) z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej związanej z ruchem zakładu górniczego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Prezes WUG, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2016 r. o nałożeniu na E.M., na podstawie art. 175 ust. 2 pkt 1 lit. b) i pkt 2 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 868 ze zm.; dalej: p.g.g.), kary pieniężnej 37.004 zł. za dopuszczenie – jako kierownik ruchu podziemnego zakładu górniczego w [...] (dalej: Kopalnia, KWK) – do wykonywania czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia.
"W skardze na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła:
1. Naruszenie art. 175 ust.1 pkt.1 lit. b Pgg poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedsiębiorca nie obsadził stanowiska osoby wyższego dozoru ruchu specjalności technicznej górniczej - technika strzałowego - w sytuacji gdy uprawnienia takie posiadał kierownik ruchu zakładu górniczego [...];
2. Naruszenie art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji I instancji, przemilczenie w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy;
3. Niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy poprzez zignorowanie systemu hierarchicznego prac strzałowych, gdzie nadzór sprawuje kierownik ruchu zakładu górniczego, a nie prokurent firmy;
4. Naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący.
W uzasadnieniu zaakcentowano, że z przesłuchania strony wynikało bowiem, że [...] jako przełożony technika strzałowego, czyli również [...], obowiązki w zakresie dozoru techniki strzałowej przejął 21 lipca 2013r. Natomiast zeznania [...] są niewiarygodne, gdyż świadek ten próbował uniknąć odpowiedzialności za brak nadzoru.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.".
Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i wskazał, że skarżący jako osoba najwyższego szczebla kierownictwa w Kopalni organizowała, nadzorowała i kierowała pracą w sposób niezapewniający bezpieczeństwa kadry pracowniczej i zakładu górniczego w zakresie szczegółowo opisanym w decyzjach obu instancji, co stanowiło naruszenie konkretnie powołanych przez organy norm prawnych.
Sąd stwierdził, że sprawy odpowiedzialności poszczególnych osób dozoru w podziemnym zakładzie górniczym w KWK "[...]" związane z wypadkiem zbiorowym zaistniałym 6 października 2014 r. w wyniku zapalenia się metanu w rejonie ściany 560, w pokładzie 510, warstwa III przystropowa, były już przedmiotem orzekania, zatem dokładny obraz warunków prowadzenia urobku oraz specyfika pracy górniczej są Sądowi znane z urzędu.
Sąd podkreślił, że decyzja, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną, ma charakter uznaniowy, zaś zarzuty procesowe skargi uznał za chybione, wskazując, że organ oparł się na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, uzyskanym w związku z badaniem przyczyn i okoliczności zapalenia się metanu oraz wypadku zbiorowego zaistniałego 6 października 2014 r. w ww. KWK. W ocenie Sądu, organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonał wszechstronnej oceny okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a zajęte stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, kierując się zasadą prawdy obiektywnej.
Jak stwierdził Sąd, to czy skarżący działał osobiście czy też przez podległe mu służby pozostaje bez wpływu na kwalifikację zawinienia, ponieważ skarżący jako osoba kierownictwa najwyższego stopnia w Kopalni odpowiada za bezpieczne i prawidłowe funkcjonowanie zakładu oraz należyte wykonywanie obowiązków pracowniczych; w konsekwencji odpowiada za personel bezpośrednio mu podległy na zasadzie ryzyka.
Sąd podzielił konkluzję organu, że skarżący organizował i prowadził prace w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego. W ocenie WSA, wystarczające było wykazanie konkretnych naruszeń i zaniedbań skarżącego w zakresie bezpieczeństwa, dyscypliny i porządku pracy, w tym w zakresie podstawowych obowiązków pracowniczych, co nastąpiło w stopniu znacznym. Orzeczony wymiar kary wynika ze stwierdzonych uchybień. WSA dodał, że odpowiedzialność za prawidłową organizację i prowadzenie robót eksploatacyjnych spoczywa przede wszystkim na kierowniku kopalni oraz na personelu nadzoru górniczego. Osoby te są zobligowane do rzetelnego przestrzegania postanowień zawartych w specjalnie ustanowionych aktach, umowach, zakresach czynności i postanowieniach dot. funkcjonowania zakładu, których naruszenie pociąga za sobą określone prawem konsekwencje dyscyplinarne.
Reasumując WSA stwierdził, że organ "podatkowy" nie naruszył prawa materialnego, a ponadto działał z poszanowaniem reguł postępowania.
Skargą kasacyjną E.M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, jak również przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
a) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):
– art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku nie na podstawie akt sprawy dotyczącej strony niniejszego postępowania, lecz innego skarżącego, skoro jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd odniósł się do zarzutów postawionych w zupełnie innym postępowaniu, z udziałem innych stron niemających nic wspólnego z niniejszą sprawą – co stanowi rażące naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.;
– 134 § 1 p.p.s.a. poprzez uczynienie przedmiotem rozpoznania innej sprawy, dotyczącej zarzutów stawianych innym osobom w innym postępowaniu, a to poprzez powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia na ustalenia faktyczne poczynione w innych sprawach, bez jakiegokolwiek wskazania, w jakim zakresie te ustalenia pokrywają się ze stanem faktycznym niniejszego postępowania oraz poprzez odniesienie się w zaskarżonym wyroku do rzekomych zarzutów skarżącego, które w ogóle nie były przez niego podniesione i nie stanowiły podstawy jego skargi;
– art. 11 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla sądu administracyjnego wiążące mogą być ustalenia poczynione w innych sprawach administracyjnych (bez wskazania w jakich), podczas gdy z treści tego przepisu wynika, że wiążące są wyłącznie ustalenia prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu karnym;
– art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez omówienie i wskazanie zarzutów dotyczących innego skarżącego, odniesienie się w uzasadnieniu do zarzutów jeszcze innych, także niepostawionych w skardze, a co za tym idzie – podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nieprzystającej do treści skargi i zaskarżonej decyzji;
– art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze;
b) prawa materialnego, mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):
– § 10 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 3 i w zw. z § 7 ust. 1 i 2 oraz § 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie BHP") poprzez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że naruszenia § 10 rozporządzenia BHP może dopuścić się kierownik ruchu zakładu górniczego, podczas gdy z treści § 7 ust. 3 wynika, że osobami kierownictwa i dozoru ruchu są osoby, przy pomocy których kierownik ruchu zakładu wykonuje swoje obowiązki, które są mu podległe i ponoszą określoną odpowiedzialność, opisaną m.in. w § 10 pkt 1 i 2 rozporządzenia BHP, a zatem kierownik ruchu zakładu nie może być zaliczony do osób kierownictwa i dozoru ruchu w rozumieniu tych przepisów i w związku z tym nie może mu być skutecznie zarzucane naruszenie § 10 pkt 1 lub 2 rozporządzenia BHP;
– § 40 ust. 1 rozporządzenia BHP i § 44 ust. 1 rozporządzenia BHP w zw. z § 7 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz ust. 3 oraz w zw. z § 42 ust. 3 rozporządzenia BHP poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że kierownik ruchu zakładu górniczego może dopuścić się naruszenia postanowień § 40 rozporządzenia BHP, podczas gdy prowadzenie robót górniczych zgodnie z dokumentacją podlega kontroli (i odpowiedzialności) odpowiedniego oddziału ruchu zakładu górniczego (co wynika z § 44 rozporządzenia), który te roboty prowadzi, zaś kierownik ruchu zakładu odpowiada za ustalenie zakresów działania tych poszczególnych działów i ich organizację oraz za zatwierdzenie projektów technicznych, technologii wykonywania robót, a osoby kierownictwa i dozoru ruchu mają obowiązek przestrzegać ustalonych dla nich zakresów obowiązków związanych z kierowaniem podległymi im działami oraz prowadzić roboty górnicze zgodnie z dokumentacją dotyczącą tych robót;
– art. 82 § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie ratownictwa górniczego (Dz. U. Nr 94, poz. 838 ze zm.) poprzez wadliwą wykładnię i uznanie, że kierowanie akcją ratowniczą może być prowadzone wyłącznie przez jedną osobę, tj. kierownika ruchu zakładu górniczego w randze dyrektora, podczas gdy ratio legis tego przepisu zmierza do zapewnienia prowadzenia tej akcji przez osobę posiadającą uprawnienia kierownika ruchu zakładu górniczego (najwyższe w ruchu takiego zakładu), zgodnie z planem ratownictwa, natomiast nie wyklucza przejęcia i prowadzenia takiej akcji przez osoby posiadające takie uprawienia, a które nie pełnią funkcji dyrektora kopalni;
– wadliwą wykładnię art. 119 ust. 3 p.g.g. w zw. z § 10 i § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia BHP polegającą na przyjęciu konstrukcji bezwarunkowej odpowiedzialności kierownika ruchu zakładu górniczego za niewstrzymanie ruchu zakładu, bez względu na fakt, czy miał on informację i wiedzę o powstaniu stanu zagrożenia opisanego w tych przepisach, podczas gdy zarzut naruszenia tych przepisów jest możliwy wyłącznie w sytuacji, gdy ich adresat faktycznie posiada wiedzę o istniejącym stanie takiego zagrożenia i ma realne przesłanki dla wstrzymania ruchu zakładu w strefie zagrożenia;
– art. 113 ust. 1 pkt 3 p.g.g. w zw. z §§ 10 pkt 1 i 40 ust. 1 rozporządzenia BHP, a to poprzez uznanie, że nie ma znaczenia dla zastosowania sankcji określonych w tym przepisie, czy strona akceptowała, wydawała polecenia oraz czy miała wiedzę odnośnie naruszeń dyscypliny i porządku pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że właśnie te indywidualne, ściśle powiązane z osobami przesłanki i okoliczności decydują o możliwości zastosowania wobec tych osób sankcji przewidzianych w p.g.g.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd nie omówił ani nie doniósł się do zarzutów skargi, zaś ze stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu wyroku wynika, że przedmiotem rozpoznania Sąd uczynił inną sprawę.
Prezes WUG udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że kontrola kasacyjna jaką sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., przebiega wyłącznie w obszarze zakreślonym przez wnoszącego skargę kasacyjną, co oznacza, że sąd kasacyjny związany jest postawionymi, w ramach podstaw wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzutami i ich uzasadnieniem. Z urzędu sąd kasacyjny bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a z których żadna w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła.
Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, z których najdalej postawiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. legł u podstaw jej uwzględnienia. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wyrok wymyka się spod kontroli, bowiem Sąd I instancji odniósł się do innych, niż postawione w skardze zarzutów, nie przedstawił stanu faktycznego, uznając, że "zna go z innych spraw" oraz nie orzekał na podstawie akt sprawy.
Zarzut należy uznać za usprawiedliwiony.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy konstrukcyjne prawidłowo sporządzonego uzasadnienia wyroku i adresowany jest do sądu. Jak wynika z treści owej normy, sąd zobowiązany jest do zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze i stanowisk pozostałych stron, do podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – udzielenia wskazań co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, sformułowanego w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zasadniczo wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia lub gdy sporządzone jest w sposób, który nie pozwala na przeprowadzenie instancyjnej kontroli wyroku np. zawarta w uzasadnieniu relacja jest niepełna, niejasna, niespójna lub zawierająca innego rodzaju wadę uniemożliwiającą kontrolę kasacyjną (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39 oraz wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1349/14, z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 191/13, z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 1696/11; te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie w CBOSA).
Objaśniając sens i znaczenie art. 141 § 4 p.p.s.a., można powiedzieć, że uzasadnienie orzeczenia służy wyjaśnieniu powodów wydania rozstrzygnięcia określonej treści i powinno być tak sporządzone, aby umożliwić stronom postępowania sądowoadministracyjnego oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie rozumowania sądu, które do wyniku sprawy doprowadziło; uzasadnienie wyroku powinno dawać wyczerpującą odpowiedź na pytania identyfikujące spór prawny w danej sprawie (por.: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1799/12, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 191/13, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 1696/11).
Analizując zarzuty kasacyjne naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez omówienie i wskazanie przez Sąd I instancji innych, niż postawione w skardze zarzutów oraz nieodniesienie się do zarzutów skargi złożonej w kontrolowanej sprawie, stwierdzić należy, że są one w pełni uzasadnione.
Po pierwsze, Sąd niewątpliwie przywołał w części historycznej uzasadnienia zarzuty nieodpowiadające treści tych zarzutów, które sformułowane zostały we wniesionej przez skarżącego skardze opatrzonej datą 3 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzuty postawione przez skarżącego ujęte zostały w dwa bloki naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w łącznej liczbie 11 zarzutów, podczas gdy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, postawione zostały tylko cztery zarzuty naruszenia przepisów postępowania o treści odmiennej od zarzutów procesowych postawionych przez skarżącego. Również przywołana przez WSA argumentacja zarzutów skargi nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistym stanie rzeczy.
Po wtóre, jak trafnie podniósł skarżący kasacyjnie, w części analitycznej uzasadnienia WSA odniósł się do niepostawionych w skardze: zarzutu braków w materiale dowodowym w zakresie dokumentacji prowadzenia ściany oraz zarzutów dotyczących kierownika działu wentylacji; nie były kwestionowane ustalenia w zakresie zawału chodnika i niekwestionowano faktu wykonania zawarcia z płótna. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło odniesienia się do zasadniczych, podniesionych w skardze, zarzutów naruszenia prawa materialnego, co dotyczy zarzutu naruszenia art. 119 ust. 3 p.g.g. w związku z § 10 i § 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia BHP oraz zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów rozporządzeń w sprawie ratownictwa oraz BHP.
Wreszcie nie sposób nie dostrzec wieńczącego część analityczną uzasadnienia posumowania rozważań Sądu I instancji, które w swej treści stanowi aprobującą ocenę działań organu podatkowego, który w sprawie kontrolowanej nie występuje.
Wszystkie wymienione wyżej mankamenty uzasadnienia kontrolowanego kasacyjnie wyroku nie tylko czynią uzasadnionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ale czynią również w pełni usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wynikający z art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek przeprowadzenia przez sąd administracyjny pełnej, niezależnej od przywołanych w skardze zarzutów, wniosków i podstawy prawnej, kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego nie oznacza i nie może oznaczać – już choćby ze względu na zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a. dyspozycję prawidłowego uzasadnienia wyroku i jego perswazyjną funkcję – pominięcia lub częściowego odniesienia się do stanowiska wyrażonego w skardze tak w zakresie zarzutów, jak też przywołanej na ich poparcie argumentacji. Nie stoi przy tym w sprzeczności z powyższą zasadą pozostawienie przez sąd na uboczu swoich rozważań tych pojedynczych zarzutów skargi, które są obojętne dla istoty problemu prawnego, zaś stanowiące wynik rozważań w sferze faktycznej i prawnej danej sprawy uzasadnienie Sądu nie pozostawia wątpliwości co do słuszności rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 1970/10, LEX nr 1138027; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 706/11, LEX nr 1291632).
Warto w tym miejscu odwołać się do literatury przedmiotu, gdzie zauważa się, że konstrukcja i dyskursywność uzasadnienia mogą być postrzegane jako gwarancja "prawa do uzasadnienia" mieszcząca się w prawie o sądu (patrz: Iwona Rzuciło, Uzasadnienie orzeczenia, a prawo do sadu [w:] Administracja i prawo administracyjne w kontekście ochrony praw człowieka, red. Iwona Rzuciło, Lublin 2012, str. 112-117, przywołane za: Mateusz Grochowski, Uzasadnienie orzeczenia sądu drugiej instancji i jego deficyty [w:] Państwo i Prawo nr 2/2014, str. 72).
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala przyjąć, że nieuwzględnione i nierozpatrzone przez Sąd I instancji zarzuty skargi nie dotyczą istoty rzeczy, a jeśli tak, to prawo skarżącego do uzasadnienia, w którym sąd rozprawił się z argumentacją skargi i objaśnił powody jej nieuwzględnienia, zostało naruszone. Nadto, oparcie rozumowania Sądu na zarzutach i argumentach spoza rozpoznawanej sprawy, a także nawiązywanie do stanowiska organu, który nie rozstrzygał w postępowaniu administracyjnym sprawia, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), zasądzając od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz E.M. 3356 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zasądzona kwota kosztów obejmuje: uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 556 zł, opłatę kancelaryjną za uzasadnienie wyroku w wysokości 100 zł oraz stawkę minimalną w wysokości 2700 zł (3600 zł x 75%) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło