III SA/Gl 1119/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi ,,A’’ na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania zespołu szkół postanawia: odrzucić skargę. "A" Oddział w K. (dalej w skrócie jako "A") zaskarżył uchwałę Rady Miasta K. z [..] r., o numerze [...], w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] w K. Zdaniem "A", uchwała ta została podjęta z naruszeniem prawa: art. 12 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w zw. z art. 91 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe oraz w zw. z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. w Dz.U. z 2019, poz. 263). "A" stwierdził, że przepis art. 19 ustawy o związkach zawodowych przyznaje organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Jednocześnie nakłada na organy samorządu terytorialnego obowiązek kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Tryb ten nie został dochowany w przypadku zaskarżonej uchwały. "A" jest organizacją związkową w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, uchwała Rady Miasta K. odnosi się wprost do działalności związków zawodowych – reprezentowania i obrony praw i interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, w tym przypadku pracowników Zespołu Szkół Specjalnych nr [...] w K., a mimo to projekt uchwały nie został przedstawiony "A" do zaopiniowania. Wejście w życie uchwały spowoduje negatywne skutki prawne w stosunkach pracy pracowników Zespołu. Naruszenie trybu uchwalania prawa jest jego istotnym naruszeniem, które daje podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. w Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Miasto K. wniosło o oddalenie skargi "A". Stwierdziło, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 91 ust. 7 i ust. 10 ustawy z dnia 10 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 1082 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami organ prowadzący zespół szkół lub placówek albo szkół i placówek może wyłączyć z zespołu szkołę lub placówkę, włączyć do zespołu szkołę lub placówkę, a także może rozwiązać zespół, a wyłączenie z zespołu oraz rozwiązanie zespołu, o których mowa w ust. 7, jest dokonywane z dniem 31 sierpnia danego roku. Zespół szkół nie jest szkołą i nie może być tak traktowany. Jego rozwiązanie ma charakter techniczny i organizacyjny, nie wywołuje skutku w postaci likwidacji wchodzących w jego skład szkół. Związek nie wykazał naruszenia swego interesu prawnego wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały. Uchwała ta ma charakter organizacyjny i wewnętrzny, żadna ze szkół tworzących zespół nie ulega likwidacji w wyniku podjęcia uchwały, uchwala nie wpływa na stosunki pracy jej pracowników. Wszystko to, zdaniem Miasta, stanowi o tym, że uchwała nie podlegała konsultacji przewidzianej w art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U z 2021r., poz. 1372). Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. To jest przepis, który wskazuje, kto ma legitymację do zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały lub zarządzenia, podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Powołany w skardze przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, przyznając im prawo orzekania w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Nie mniej, wskazanie uprawnionego do złożenia takiej skargi zawarte jest w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślić zatem należy, że jest nim każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem. Interes prawny lub uprawnienie muszą mieć umocowanie w przepisie prawa. To odróżnia je od interesu lub uprawnienia faktycznego, które takiego oparcia w prawie nie muszą mieć. Wnosząc skargą, "A" powołał się na przepis art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych, który przyznaje organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, jednocześnie nakłada na organy samorządu terytorialnego obowiązek kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, do odpowiednich władz statutowych związku w celu ich zaopiniowania. Zdaniem "A", nieprzedstawienie mu projektu uchwały do zaopiniowania przed jej podjęciem było naruszeniem przysługującego mu z mocy prawa uprawnienia. Żeby jednak przyjąć takie założenie, koniecznym byłoby wykazanie, że uchwała Rady Miasta K. o rozwiązaniu Zespołu Szkół Nr [...] w K. jest aktem prawnym w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Obowiązek wykazania tej przesłanki spoczywa na "A", jako wnoszącym skargę do Sądu i domagającym się ochrony swych praw. "A" z obowiązku tego nie wywiązał się. Trudno w skardze znaleźć argumenty przemawiające za tym, że zaskarżona uchwała dotyczy zadań związków zawodowych. Poza ogólnym stwierdzeniem, nie zostały w niej powołane fakty potwierdzające tę tezę. Z drugiej strony Miasto wskazało, że: uprawnienie do rozwiązania zespołu szkół przynależy organowi prowadzącemu zespół, który może go rozwiązać (art. 91 ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe) i uchwała została podjęta przez uprawniony do tego organ, rozwiązanie Zespołu Szkól Nr [...] w niczym nie przekłada się na stosunki pracownicze osób zatrudnionych w poszczególnych szkołach, tworzących do tej pory zespół szkół, żadna z tych szkół nie uległa likwidacji. Gdyby zatem "A" wykazał, że rozwiązanie Zespołu Szkół Nr [...] w K. wywołuje zmianę warunków zatrudnienia zatrudnionych w nim osób, bądź w inny sposób rzutuje na sferę uprawnień pracowniczych, w najszerszym rozumieniu tego pojęcia, to przyjęcie, że uchwała skutkuje w sferze objętej zadaniami związków zawodowych byłoby możliwe. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Jak dotychczas, nie ma podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała dotyczy zadań związków zawodowych. To z kolei skutkuje wnioskiem, że "A" nie wykazał, by zaskarżona uchwała wymagała obrony praw osób zatrudnionych w Zespole Szkól Nr [...] w K., nie wykazał zatem, by zaskarżona uchwała była aktem prawnym w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, nie wykazał w końcu, że ma legitymację do zaskarżenia uchwały do sądu. Pogląd, jak przyjęty w niniejszej sprawie, o tym, że uchwała o rozwiązaniu zespołu szkół nie jest aktem prawnym, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych, został już wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tak orzekł WSA w Krakowie w postanowieniu z 3 października 2017 r. , w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 481/17. W niniejszej sprawie Sąd podzielił to stanowisko. W konkluzji stwierdzić należy, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., jako że interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.