III SA/Gl 1121/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Mirosław Kupiec Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 r. przy udziale- sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. powołując się art. 1 pkt. 2, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.), art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora w Z. z dnia [...] r., nr [...], którą orzeczono, że brak jest podstaw do stwierdzenia u B. B. choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia narządu słuchu, wskazanej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) i stwierdził u B. B. chorobę zawodową słuchu wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w latach 1969 -1998 B. B. pracował u różnych pracodawców, w tym w latach 1995-1998 w "A" w Z. jako [...], gdzie był eksponowany na działanie hałasu ponad normy higieniczne. Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu słuchu. Następnie powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez placówki diagnostyczne przypomniał, że [...] r. u pracownika rozpoznano obustronny niedosłuch odbiorczy o poziomie UP-[...] dB, Ul-[...] dB, lecz nie rozpoznano choroby zawodowej słuchu z uwagi na ustanie narażenia na hałas w [...] r. Kolejną opinię w tej sprawie wydał [...] r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Przychodnia Chorób Zawodowych. U badanego ponownie rozpoznano obustronny niedosłuch odbiorczy o poziomie UP-[...]dB, Ul- [...] dB, a w konsekwencji - chorobę zawodową. Następnie organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądowe wyjaśnił, że B. B. pracował w hałasie ponadnormatywnym i doznał uszkodzenia słuchu typowego dla warunków wykonywanej pracy. Mając na uwadze powyższe orzeczono o stwierdzeniu choroby zawodowej - wyjaśnił na końcu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zakład pracy - "A" Spółka z o.o. w Z. zarzuciła organowi odwoławczemu rażące naruszenie prawa poprzez ustalenie, że był to jedyny zakład pracy, w którym pracownik był narażony na hałas ponadnormatywny wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wbrew twierdzeniem strony skarżącej, nie doszło do naruszenia prawa, ponieważ organ administracji sanitarnej dysponując orzeczeniami placówek diagnostycznych ustalił, że B. B., u którego stwierdzono obustronny niedosłuch typu odbiorczego pracował u wszystkich pracodawców w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny. Wobec nieustalenia innej przyczyny niedosłuchu prawidłowo przyjął zatem, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy i stwierdzoną chorobą zawodową. Organ administracji sanitarnej dokonał oceny opinii diagnostycznych w ramach art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, mając przy tym na uwadze ukształtowane orzecznictwo sądowe. Uznał zatem, że przyczyną obniżenia poziomu słuchu u skarżącego były warunki występujące w środowisku pracy przez cały okres zatrudnienia. Dokonując tej oceny, nie posłużył się kryterium stopnia uszkodzenia słuchu, ponieważ w sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), a nie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które takie kryterium przewiduje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji sanitarnej nie naruszył prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem:" Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: -należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, -materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, -ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, (tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 r. str. 376-378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył wnikliwie zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również przeprowadził kolejny dowód z orzeczenia lekarskiego, zebrał zatem i ocenił wszystkie dowody niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zarzuty postawione organowi administracji w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez ten organ art. 80 k.p.a. To, że organ administracji sanitarnej dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy przede wszystkim zauważyć, że stosownie do § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze, zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana przez niego praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między schorzeniem będącym chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W prowadzonym przez właściwego inspektora sanitarnego postępowaniu w tym przedmiocie należy więc zebrać w pierwszej kolejności dane dotyczące stopnia, rodzaju i czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy (§ 1 ust. 2 tego rozporządzenia), a następnie poddać pracownika badaniom w wyspecjalizowanych jednostkach diagnostycznych powołanych do rozpoznania chorób zawodowych, które orzeczenia wydają nie tylko w oparciu o własne badania kliniczne i dostępną dokumentację lekarską, ale również na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych i wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy (§ 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia). Dopiero wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych stanowią podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań, w konsekwencji wydania decyzji o stwierdzeniu bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (§ 10 ust. 1 rozporządzenia, art. 77 i art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie wyniki dochodzenia epidemiologicznego wykazały, że B. B. w okresie wykonywania pracy zawodowej w latach od 1969 –1998 był narażony na działanie hałasu o natężeniu ponadnormatywnym. Ponowne orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej po dokonaniu oceny stanu zdrowia pracownika wydał [...] r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznając chorobę zawodową. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że u badanego rozpoznano niedosłuch odbiorczy obustronny. Zatem istota sporu w tej sprawie sprowadza się do ustalenia czy organ administracji sanitarnej dokonując oceny tego orzeczenia lekarskiego, mającego charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 19 lutego 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1452/97, opubl. w Pr.Pracy 1999/11/39) zasadnie uznał, że jest to opinia pełna, jasna i nie zawierająca żadnych sprzeczności. W ocenie Sądu, organ odwoławczy był uprawniony do przyjęcia, że ten dowód - w istocie decydujący o sposobie rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej - posiada wskazane walory. Istotność tego dowodu polega bowiem na tym, że ze względów medycznych biegli nie wykluczył istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, a warunkami wykonywania pracy przez B. B.. Organ administracji sanitarnej dokonał zatem prawidłowej oceny tej opinii. Należy przypomnieć, że o chorobie zawodowej nie decydują względy medyczne, a tylko prawne. Pojęcie choroby zawodowej oznacza kwalifikację prawną choroby biologicznej i można o niej mówić w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, w wypadku stwierdzenia, że zachorowanie ma swą przyczynę w warunkach wykonywania pracy. Zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, rozpoznaną u pracownika chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych należy zakwalifikować jako chorobę zawodową po uprzednim ustaleniu, że był on zatrudniony w warunkach narażenia na jej powstanie. To zaś oznacza, że przy braku innych ustaleń dotyczących narażenia i domniemaniu związku przyczynowego – takie schorzenie z mocy prawa uznane jest za chorobę zawodową. Należy podnieść, że omawianej problematyki dotyczy utrwalone już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Sądu Najwyższego, który stwierdził, że o tym, czy schorzenie jest chorobą zawodową, decyduje związek przyczynowy między tym schorzeniem a warunkami pracy (...), jeśli dane schorzenie figuruje w oficjalnym wykazie chorób zawodowych (orzeczenie SN, sygn. III RN 110/98). Odmienne rozstrzygnięcie w sprawie choroby zawodowej może zapaść tylko wówczas, gdy wykazano inną przyczynę jej powstania. Takiej innej przyczyny powstania choroby zawodowej w toku niniejszego postępowania nie wskazano. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).