III SA/Gl 1145/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. G. (G.) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści wniesionej skargi, skarżący zamieścił dodatkowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Żądanie to powtórzył następnie na druku urzędowego formularza, czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia 10 sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu powyższego podał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną. Jedynym źródłem ich utrzymania jest emerytura skarżącego w kwocie 1.883,58 zł netto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym rzędu 195,67 zł. Do powyższej skierowana została egzekucja komornicza, a potrącenia dokonywane z tego tytułu wynoszą 735,94 zł. Tymczasem bieżące koszty utrzymania wynoszą łącznie 1.000,00 zł. Obejmują one nie tylko opłaty ale również żywność, ubrania i środki czystości. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2011 r., z którego ustalono, że dochody skarżącego w tym okresie kształtowały się na poziomie 34.300,72 zł; - wyciągi z rachunku bankowego, którego saldo końcowe za trzy ostatnie miesiące wynosiło: 2.421,42 zł (czerwiec), 1.760,52 zł (lipiec) oraz 2.098,39 zł (sierpień); - rachunki ponoszonych wydatków za telefon (35,63 zł), gaz (91,26 zł), energię elektryczną (72,53 zł), czynsz (507,82 zł), leki (204,96 zł). Dodatkowo wyjaśniono, że mieszkanie o pow. 71,76 m2 jest własnością córki. Z zaświadczenia o zameldowaniu wynika, że na pobyt stały zameldowano w nim 7 osób. Jednakże z rozliczenia czynszu ustalono, że opłaty naliczane są za dwie osoby. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako p.p.s.a.). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Miesięczny dochód skarżącego - jak wynika z analizy formularza oraz nadesłanych jako jego uzupełnienie dokumentów źródłowych - wynosi po potrąceniach egzekucyjnych 1.883,58 zł netto, natomiast ponoszone wydatki obejmują: opłaty za telefon (35,63 zł), gaz (91,26 zł), energię elektryczną (72,53 zł), czynsz (507,82 zł) oraz leki (204,96 zł). To oznacza, że do dyspozycji pozostaje kwota 971,38 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek jest ona w zupełności wystarczająca na wygospodarowanie kwoty 100,00 zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków. Tym bardziej, że na rachunku bankowym skarżącego zgromadzone środki wynosiły: 2.421,42 zł (czerwiec), 1.760,52 zł (lipiec) oraz 2.098,39 zł (sierpień). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.