III SA/Gl 1154/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata; 2. w pozostałym zakresie umorzyć postępowanie. W dniu [...]r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek D.K. o przyznanie mu prawa pomocy w całkowitym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na urzędowym formularzu PPF skarżący uzasadnił swój wniosek tym, że ma kłopoty finansowe spowodowane ograniczonymi możliwościami zawodowymi, a co za tym idzie także ograniczonymi możliwościami zarobkowymi. Przyczyną tych problemów jest nieuleczalna choroba psychiczna, która go dotknęła. W efekcie wnioskodawca ma problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, zarówno swoich, jak i swojej rodziny. W rubryce 6 urzędowego formularza PPF skarżący wymienił dwoje swoich dzieci, jako osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym: T.K. oraz M.K. (mają po 20 lat). Skarżący jest zatrudniony i z tego tytułu osiąga wynagrodzenie w wysokości 1.276 zł miesięcznie, natomiast jego syn T. jest zatrudniony na ¼ etatu i jego miesięczne wynagrodzenie stanowi około 300 – 400 zł miesięcznie. Córka nie osiąga żadnego dochodu. Ponadto wnioskodawca stwierdził, że od ponad 5 lat obowiązuje w jego małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej i w tej sytuacji nie posiada żadnych praw do dochodów żony E.K. W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2009 r. i z dnia 15 stycznia 2010 r. skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną, rzeczywistą sytuację majątkową. W pierwszej kolejności, D.K. oświadczył, że jego wspólne gospodarstwo prowadzi łącznie sześć osób. Oprócz niego samego, żony i dwójki dzieci, zamieszkują w nieruchomości położonej w O., przy ul. [...] jego teściowie: K. i K.P. W piśmie przewodnim skarżący zaznaczył, że koszty utrzymania domu są rozłożone w ten sposób, że opłaty za prąd elektryczny i za telefon opłaca razem z żoną po połowie, natomiast pozostałe opłaty pokrywa w ⅓. Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.012 zł brutto miesięcznie, żona jest nauczycielką w szkole podstawowej w O. (jej wynagrodzenie miesięczne zamyka się średnio w kwocie 4.020 zł brutto miesięcznie), syn jest studentem 2 roku Wydziału Automatyki, Elektroniki i Informatyki "A" w G. i zatrudniony jest w "B", gdzie zarabia miesięcznie od 448 zł – do 605 zł. Córka skarżącego studiuje na kierunku analityki medycznej Wydziału Farmacji w S. i nie osiąga żadnego dochodu. Teściowie skarżącego otrzymują co miesiąc świadczenie emerytalne: K.P: 1.787 zł i K.P: 1.013 zł. Na koszty utrzymania domu składają się następujące opłaty: za prąd (324 zł); woda (212 zł – 256 zł); gaz (54 zł); śmieci (39 zł); odprowadzanie ścieków (186 zł); opłaty za telefon (Telekomunikacja – 57 zł; Netia – 84 zł). Ponadto podatek od nieruchomości wynosi 134 zł kwartalnie. Skarżący przedstawił również rachunek z maja 2009 r. za zakup węgla kamiennego. Łączny koszt wraz z przewózką węgla zamknął się w kwocie 1.380 zł. Jednocześnie wnioskodawca udokumentował swoją chorobę alkoholową i przedkładając karty informacyjne leczenia szpitalnego, wykazał fakt leczenia tej choroby. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że D.K. składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania mu prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W niniejszej sprawie, wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ stosownie do art. 239 pkt 1 "e" P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma w ogóle obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej kategorii spraw obowiązuje z mocy samego prawa ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych. Tak więc skarżący nie będzie ponosił w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych (wpisów, ani opłat), związanych z tą sprawą. W tym stanie rzeczy, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 3 P.p.s.a. Pozostał jednak do rozpoznania wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla skarżącego adwokata. Aktualnie wniosek skarżącego obejmuje więc jedynie częściowe przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował aktualny stan majątkowy swój oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie majątkowym w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez skarżącego dokumentów, wynika, że spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Dochód uzyskiwany przez skarżącego nie jest relatywnie wysoki. Wprawdzie prowadzi on wspólne gospodarstwo z teściami oraz żoną, jednak uwzględniając koszty utrzymania domu, wydatki związane z uiszczaniem opłat za media oraz zakup środków utrzymania skarżącego i jego rodziny należy stwierdzić, że opłacenie fachowego pełnomocnika rzeczywiście może w istotnym stopniu przekroczyć jego możliwości płatnicze. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.