III SA/Gl 1164/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant st. ref. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007r. sprawy ze skargi firmy "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia zawiesić postępowanie sądowe. W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga firmy "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...]: nr [...] ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] oraz nr [...] ustalającą dodatkowe (sankcyjne) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc [...]. W skardze tej zawarto również wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wniosku do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (zwany dalej ETS) o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a dotyczącego art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54 poz. 535 z późn. zm. ; dalej powoływanej jako ustawa o VAT). W odpowiedzi na skargę z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie. W dniu 11 kwietnia 2007 r. postanowieniem, wydanym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił zawiesić przedmiotowe postępowanie do czasu wydania orzeczenia przez ETS. W dniu 6 marca 2007 r. ETS postanowieniem C-68/06 (Dz. U. UE.C 2007/96/22) stwierdził, że: "Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na pytania, z którymi zwrócił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi". W konsekwencji postanowieniem z dnia 9 lipca 2007 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił podjąć zawieszone postępowanie i skierować sprawę na rozprawę. W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej o ponowne zawieszenie postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie do czasu rozpatrzenia przez ETS pytania prejudycjalnego skierowanego do tegoż Trybunału przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie Sygn. akt III SA/Gl 1164/07 NSA z dnia 31 lipca 2007 r., I FSK 1062/06), z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie, co do zasadności ustalenia podatnikowi przez organ podatkowy dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn.zm.; powoływana dalej jako P.p.s.a.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministarcyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten przewiduje więc możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania przez Sąd, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed organem administracji publicznej lub przed organem wymiaru sprawiedliwości. Natomiast art. 126 p.p.s.a. wskazuje na możliwość zawieszenia przez Sąd postępowania na zgodny wniosek stron. Warunkiem zawieszenia postępowania na wniosek, jest zgoda wszystkich stron postępowania na taki sposób prowadzenia sprawy. Przypomnieć należy, iż strona skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu za pośrednictwem organu odwoławczego. W skardze tej zamieszczony był wniosek o zawieszenie postępowania na który organ odwoławczy nie wyraził zgody, wnosząc jedynie o oddalenie skargi. Ponowny wniosek o zawieszenie postępowania strona skarżąca zawarła w piśmie procesowym z dnia [...]. W takim wypadku Sąd nie był uprawniony do zawieszenia postępowania na tej podstawie, co nie zwalnia jednak z powinności rozważenia, czy nie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu przewidziane w art. 124 § 1 i 125 § 1 p.p.s.a. (por.: M. Niezgódka – Medek: [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków-Zakamycze 2005 r., s. 306). Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania. Pojęcie zawarte w tym artykule "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", jest rozumiane w praktyce orzeczniczej szeroko. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występującej w orzecznictwie zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały. Ten kierunek rozumienia przepisu jest zgodny z poglądami doktryny i praktyką orzeczniczą, w oparciu o wykładnię celowościową, która tym wypadku odpowiada istocie prawa administracyjnego, jakim jest jednolitość orzecznictwa administracyjnego. W orzecznictwie sądowym pojawiły się wątpliwości, co do zasadności ustalenia podatnikowi przez organ podatkowy dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 109 ust. 4 Ustawy VAT, a w szczególności, czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe na tej podstawie jest formą podatku, czy też formą kary pieniężnej. Uznanie, iż ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego ma charakter podatkowy ma istotne znaczenie, gdyż regulacje w zakresie podatków pośrednich podlegają harmonizacji w ramach systemu wspólnotowego (od chwili przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej). Dlatego też rozstrzygnięcie skargi wniesionej do tut. Sądu wymaga wyjaśnienia wątpliwości co do wykładni przepisów unijnych przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wątpliwości jakie pojawiły się w niniejszej sprawie, a dotyczące dodatkowego zobowiązania podatkowego, wyłoniły się również w sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt I FSK 1062/06, który postanowieniem z 31 lipca 2007 r. na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską skierował do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne. W świetle obowiązujących przepisów nie ulega wątpliwości, iż orzeczenie ETS dotyczące wykładni prawa wspólnotowego ma moc wiążącą w sprawie, w której Sąd skierował pytanie prejudycjalne, jak i w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne. W związku z powyższym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało postanowić o zawieszeniu postępowania z urzędu.