III SA/Gl 1221/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi postanawia: zwolnić S. P. z wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej [...] zł (słownie: [...] złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddala. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca domagała się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od wniesionej skargi. W uzasadnieniu powyższego wskazała, że nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej. Nie jest też nigdzie zatrudniona. Ponieważ jest w trakcie poszukiwania pracy utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych przez ojca dziecka, które wynoszą [...] zł. Tymczasem ponoszone przez nią wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. [...] zł. Obejmują one opłaty za mieszkanie (ok. [...] zł), wyżywienie (ok. [...] zł), ubranie (ok. [...] zł), przybory szkolne (ok. [...] zł), lekarstwa (ok. [...] zł) i kieszonkowe syna (ok. [...] zł). Dane te potwierdziła nadesłanymi przy piśmie z dnia [...] r. dokumentami źródłowymi, z których ponadto ustalono, że w latach 2011/2012 dochód skarżącej wykazany do opodatkowania wynosił [...] zł. Działalność gospodarczą zlikwidowała bowiem [...] r. Od tego czasu jej źródłem utrzymania są alimenty, których wysokość, na podstawie zawartej w dniu [...] r. umowy, ustalona została na poziomie [...] zł miesięcznie. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r. skarżąca oświadczyła, że jest stanu wolnego, a z ojcem dziecka nie pozostaje i nie pozostawała w związku małżeńskim, jak również nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Korzysta wprawdzie od czasu do czasu z pomocy finansowej B. C. (babki dziecka), niemniej jednak pomoc ta ogranicza się do drobnych spraw np. zakupów, przekazywania na prośbę ojca dziecka częściowych kwot na alimenty oraz dokonywania przelewów, albowiem skarżąca nie posiada rachunku bankowego (vide: oświadczenie z dnia [...] r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając na uwadze powyższe, w tym przedłożone do akt dokumenty źródłowe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Wprawdzie w treści urzędowego formularza skarżąca podała, że utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych na dziecko w wysokości [...] zł, a jej wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. [...] zł. To jednak mimo trudnej jak twierdzi sytuacji finansowej (vide: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wysokości zadeklarowanych w roku 2011 i 2012 dochodów) była w stanie partycypować w kosztach postępowania w dwóch innych zawisłych przed tut. Sądem sprawach o sygn. III SA/Gl 1858/12 i III SA/Gl 1859/12, gdzie łączna kwota uiszczonych opłat wynosiła [...] zł (czyli [...] zł przelanych na konto tut. Sądu w październiku 2012 r. oraz [...] zł przelanych w marcu 2013 r.). Okoliczność ta z pewnością poddaje w wątpliwość drobny charakter pomocy świadczonej przez B. C. (vide: potwierdzenia przelewów z [...] r., [...] i [...] r. dotyczące opłat za tzw. media na łączną kwotę [...] zł). Niemniej jednak mając na uwadze konstytucyjne prawo strony do Sądu, rozpoznający sprawę za zasadne uznał uwzględnienie złożonego wniosku w pewnej jego części, która stosownie do art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a. oznacza zwolnienie strony skarżącej z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie przekraczającej [...] zł. Tym bardziej, że sprawa będąca przedmiotem skargi jest jedną z kilku, które zostały wniesione przez skarżącą, a łączna kwota wpisów do których uiszczenia byłaby zobowiązana wynosiłaby [...] zł i z pewnością przekraczałaby zarówno jej możliwości finansowe jak i osób z pomocy, których korzysta. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.