III SA/Gl 124/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-09-21
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, uwzględniając w postępowaniu przedawnione należności?Ratio decidendi
Organ rentowy, rozpatrując wniosek o umorzenie składek, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez objęcie decyzją przedawnionych należności. Skoro część składek uległa przedawnieniu, organ powinien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania w tym zakresie lub w inny sposób zakończyć sprawę dotyczącą tych należności, a nie rozpatrywać je w kontekście wniosku o umorzenie. Zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. w odniesieniu do przedawnionych należności było konieczne.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.M. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o umorzenie części (30%) zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz o rozłożenie pozostałej części na raty, a także o umorzenie odsetek. ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki do umorzenia składek z powodu całkowitej nieściągalności ani ważnego interesu wnioskodawcy. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS częściowo skorygował decyzję, ale nadal odmówił umorzenia większości należności. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia części składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje ZUS.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi W.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...].
Decyzją Nr [...] znak [...] z dnia [...]r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w Z.), działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i 2 oraz 3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; dalej jako u.s.u.s.), po rozpatrzeniu wniosku W.M. z dnia [...] r., odmówił umorzenia w części (30%) należności z tytułu składek w tym:
1) ubezpieczenie społeczne za okres od 01/99 do 02/99, od 06/99 do 09/2004, 05/2005, 01/2006 r. – należność główna w kwocie [...] zł,
2) ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01/2004 do 09/2004 r. – należność główna w kwocie [...] zł,
3) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/99 do 02/99, od 06/99 do 09/2004, 04/2005, 06/2005, 02 i 10/2006 w łącznej kwocie [...] zł,
4) odsetki za zwłokę (liczone na [...] r.) – w kwocie [...] zł,
5) koszty upomnienia – w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji ZUS w pierwszej kolejności wskazał na stan faktyczny sprawy.
Wnioskiem z [...] r. ([...] r. data wpływu do organu) skarżący wystąpił o umorzenie połowy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zawarcie umowy w przedmiocie rozłożenia na [...] rat drugiej połowy należności oraz umorzenie należnych odsetek. Jako podstawę żądania wskazano brak środków na jednorazowe uiszczenie zaległych należności, niskie zarobki nie wystarczające na zaspokojenie bieżących potrzeb rodziny, niewielkie i nierówne dochody z prowadzonej działalności zmuszające do podejmowania dorywczej pracy poza granicami kraju. Postępowanie to zostało zawieszone ze względu na zaskarżenie przez wnioskodawcę do sądu powszechnego decyzji ZUS w Z. w sprawie podlegania ubezpieczeniom i obowiązkowi uiszczania składek.
W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył kolejny wniosek o rozłożenie należności z tytułu składek na raty i częściowe ich umorzenie. Pismem z [...] r. pełnomocnik stwierdził, że jego wniosek stanowi doprecyzowanie wcześniejszego wniosku przez zmianę treści żądania do umorzenia 30% zaległych składek.
W wyniku przeprowadzonego postępowania - w oparciu o dowody przedłożone przez stronę oraz uzyskane przez organ w toku postępowania - ZUS ustalił, iż działalność gospodarcza nie jest już przez wnioskodawcę prowadzona. Została zlikwidowana z dniem [...] r. Aktualnie wnioskodawca utrzymuje się z prac dorywczych zagranicą. Jest zatrudniony w angielskiej służbie zdrowia a jego wynagrodzenie jest nieregularne. Oświadczenie to nie zostało poparte żadnymi dokumentami. Natomiast z informacji [...] Urzędu Skarbowego w K. wynikało, że w latach 2008 – 2009 osiągał dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Za rok 2007 odnotował stratę, ale osiągnął dochody z praw autorskich. Zamieszkuje u pracodawców a jedynym wydatkiem są alimenty w kwocie [...] zł, które łoży na utrzymanie syna. Podkreślono, że zaległe składki są jedynym jego zobowiązaniem.
Dalej organ rentowy przytoczył brzmienie art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. stwierdzając, iż należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności.
Jednocześnie zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być także umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Zasady umarzania należności z tytułu składek na podstawie przepisów art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ rentowy stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek wymienionych w zapisie art. 28 ust. 3 pkt. 3, 5 i 6 u.s.u.s. uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne, co jest warunkiem koniecznym do ich ewentualnego umorzenia. Działalność gospodarcza nie jest już co prawda przez stronę prowadzona, jednakże komornik sądowy ani naczelnik urzędu skarbowego nie stwierdzili jak dotąd braku majątku, z którego można prowadzić skuteczne postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie jest wykluczone, że w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. Z przyczyn oczywistych w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w pkt. 1, 2, 4 i 4a art. 28 ust. 3 ustawy. Wnioskodawca posiada składnik majątkowy w postaci wynagrodzenia za pracę.
Organ podkreślił, że wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji materialnej a w szczególności osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, co powoduje, że nie przedstawił swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i nie wykazał, że opłacenie zaległych należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W związku z powyższym, zdaniem organu, strona nie udokumentowała okoliczności przytoczonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r., uzasadniających umorzenie ze względu na trudną sytuację rodzinną czy majątkową.
Nadto organ wskazał na konieczność zachowania zasady równego traktowania wszystkich płatników składek, ochronę interesu ubezpieczonych, w tym zapewnienie przekazania do właściwych funduszy części składek wraz z odsetkami za zwłokę, traktowanymi jako rekompensata dla ubezpieczonego w przypadku, gdy należna składka została opłacona po terminie, obowiązek ustawowy płacenia składek oraz fakt, iż decyzje w sprawie umorzenia podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, albowiem ZUS nie jest zobligowany do umarzania należności.
Nawet ustalenie, że istnieją przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozpatrzenie wniosku płatnika, stanowi jedynie warunek konieczny rozważenia takiej możliwości i nie zobowiązuje ZUS do wydania decyzji uwzględniającej żądanie wnioskodawcy. Zastosowanie instytucji umorzenia mogą zatem uzasadniać jedynie wyjątkowe okoliczności, a zatem takie, na które płatnik nie miał wpływu lub które były niezależne od sposobu jego postępowania, jak np.: znaczne obniżenie zdolności płatniczej płatnika, spowodowane klęską żywiołową lub wypadkiem losowym, podważające w sposób istotny warunki egzystencji płatnika i jego rodziny co w niniejszej sprawie nie zostało udokumentowane.
Strona zaskarżyła powyższą decyzję ZUS składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając błędne ustalenia faktyczne co do czasokresu i wysokości zaległych składek. Podkreślono, że część składek objętych decyzja została opłacona w terminie – 05/2005 czy 01/2006. Opłacone zostały również składki na FPiGŚP za 04/2005, 06/2005, 02/2006 i 10/2006, co powoduje konieczność skorygowania kwoty zaległych odsetek. Na koniec strona podkreśliła, że wartości należnych składek wskazane w decyzji nie pokrywają się z informacją ZUS o aktualnym stanie zadłużenia.
Po ponownym przeanalizowaniu wymienionych dowodów w sprawie ZUS decyzją z dnia [...]r. Nr [...] znak [...] zmienił zaskarżona decyzję uchylając decyzję [...] w części dotyczącej okresu oraz wysokości zadłużenia czyli wskazanej daty naliczenia odsetek od nieopłaconych składek oraz wskazanej zaległości na ubezpieczenie społeczne za miesiąc maj 2005 r., tym samym odmawiając częściowo umorzenia należności z tytułu składek, wynoszących na:
- ubezpieczenie społeczne za okres od 01/99 do 02/99, od 06/99 do 09/2004, 05/2005, 01/2006 r. – należność główna w kwocie [...] zł,
- ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01/2004 do 09/2004 r. – należność główna w kwocie [...] zł,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FPiGŚP) za okres od 01/99 do 02/99, od 06/99 do 09/2004, 04/2005, 06/2005, 02 i 10/2006 w łącznej kwocie [...] zł,
- odsetki za zwłokę (liczone na [...] r.) – w kwocie [...] zł,
- koszty upomnienia – w kwocie [...] zł jednocześnie pozostawiając w mocy decyzję w pozostałej, a zaskarżonej części.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że skorygował zaskarżoną decyzję przyjmując zadłużenie jaki posiadał wnioskodawca na dzień złożenia wniosku czyli [...]r. Był to też dzień na który naliczano odsetki, a nie jak błędnie wskazano [...] r. Również skorygowano błędnie wykazane zadłużenie za maj 2005 r. w sytuacji, kiedy dotyczyło ono miesiąca sierpnia 2005 r. Odwołano się w tym zakresie do pisma oddziału ZUS z dnia [...]r. przedstawiającego wnioskodawcy szczegółowe rozliczenie istniejących zaległości na rzecz ZUS. Organ nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż podzielił w całości ustalenia dotyczące braku przesłanek faktycznych i prawnych uzasadniających umorzenie zaległych należności objętych wnioskiem W. M.
Decyzja ta stałą się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o braku obowiązku uiszczenia składek objętych zaskarżoną decyzją z racji ich opłacenia i wygaśnięcia przez przedawnienie. W uzasadnieniu podkreślono, że na stronie internetowej ZUS oraz piśmie ZUS z [...]r. wskazano, że zadłużenie za okres od 01.10.1999 do 09.2000 r. na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] zł i FP w kwocie [...] zł uległo przedawnieniu. Pismem z [...]r. skarżący powiadomił ZUS o uregulowaniu całości zadłużenia wskazanego wyżej a pismem ZUS z dnia [...]r. został powiadomiony pozostawieniu bez biegu postępowania o układ ratalny z uwagi na uregulowanie całości zadłużenia.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał swoje stanowisko oraz argumenty prawne i faktyczne na jego poparcie, zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Przyznał, że zaległe składki zostały uregulowane w całości jednakże nie mógł umorzyć postępowania w przedmiocie zaległości na podstawie art. 105 kpa – jako bezprzedmiotowego, gdyż przedmiotem postępowania była kwestia umorzenia składek. Odwołano się w tej kwestii do wyroku WSA w Warszawie z dnia 24.11.2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2074/06. Na koniec podkreślono, że wniosek skargi nie znajduje umocowania w prawie, gdyż wyroki sądów administracyjnych mają charakter kasacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył,
co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę wykonują biorąc pod uwagę kryterium legalności. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tych aktów w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.) lub w innych przepisach.
Stosownie do unormowań art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.
Dokonana we wskazanych wyżej granicach ocena legalności zaskarżonej decyzji ZUS pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów aniżeli w niej podniesione. Okoliczności, które zadecydowały o sposobie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należą przede wszystkim do materii prawa procesowego.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych,
2) przebiegu ubezpieczeń,
3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu
składek,
4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie nie przysługuje. Strona może natomiast wnieść do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a. (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.). Prezes ZUS lub działający z jego upoważnienia ZUS podejmujący decyzję administracyjną w trybie określonym w powołanym art. 83 u.s.u.s. związany jest zatem rygorami procedury administracyjnej.
Zaskarżona decyzja ZUS wydana została w wyniku rozparzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem mają do niej zastosowanie przepisy k.p.a. To z kolei oznacza, że wniosek ten powinien być rozpatrzony w oparciu o odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołań. Stwierdzenie to implikuje z kolei następne, a mianowicie, że decyzja II instancji stanowi wyraz ponownego rozpatrzenia sprawy, w granicach wyznaczonych wnioskiem strony oraz rozstrzygnięciem organu I instancji, do którego to rozstrzygnięcia organ odwoławczy musi się odnieść, rozstrzygając tę samą sprawę, która stanowiła przedmiot postępowania organu I instancji.
Celem postępowania odwoławczego jest ponowne wnikliwe rozpatrzenie przez organ II instancji wszystkich zebranych w sprawie materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego w spawie, ewentualne przeprowadzenie o ile jest to konieczne uzupełniającego postępowania dowodowego z własnej inicjatywy lub na wniosek strony oraz ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Te same zasady dotyczą postępowania, które toczy się z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzupełnieniu dodać należy, że skoro między datą wydania decyzji przez Zakład a datą wydawania decyzji w trybie odwoławczym nastąpiła zmiana wysokości zaległych składek, to organ odwoławczy winien wydać decyzję reformatoryjną - uchylić w określonym zakresie decyzję organy pierwszej instancji i orzec w tym uchylonym zakresie. Tym bardziej winien prawidłowo określić czasokres i wysokość zaległości wnioskodawcy organ I instancji. Bez znaczenia dla tych ustaleń jest data złożenia wniosku. To organ odmawiając umorzenia wnioskowanych zaległości winien ustalić jakie zaległości ciążą na wnioskodawcy w dacie orzekania i jakie są przedmiotem rozważań organu w kontekście warunków ustawowych dla ich umorzenia.
Zatem i te podniesione wyżej nieprawidłowości musiały zadecydować o uznaniu, iż w sprawie rażąco naruszono art. 138 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a.
Art. 104 k.p.a stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (§ 1). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę (§ 2). Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Natomiast organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżona decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie (art. 138 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie doszło niewątpliwie do naruszenia w toku postępowania organu I instancji oraz organu odwoławczego podstawowych zasad proceduralnych. Organ I instancji objął decyzją z dnia [...]r. zaległe składki i inne należności za okres od 01/1999 do 02/1999, od 06/1999 do 09/2000 r., które uległy przedawnieniu, o czy poinformowano wnioskodawcę na jego żądanie pismem z [...] r. Organ odwoławczy, mimo podniesienia tych okoliczności przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy całkowicie pominął tą kwestię czym uchybił obowiązkowi z art. 77 k.p.a. czyli wyczerpującego i wnikliwego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zmodyfikował zaskarżoną decyzję co do daty naliczania odsetek i błędnego określenia zaległych składek za 05/2005 zamiast 08/2005 r. Mimo naliczania odsetek na dzień [...]r. objął rozstrzygnięciem należności przedawnione w dacie orzekania organu I instancji i daty złożenia wniosku. Tym bardziej, że wnioskodawca w dniu [...]r. uregulował ciążące na nim zaległości, pomijając należności przedawnione objęte decyzją, która to okoliczność również została całkowicie pominięta przez organ odwoławczy. Objęcie decyzją o odmowie umorzenia składek przedawnionych spowodowało zaskarżenie przedmiotowej decyzji i wniosek o jej wyeliminowanie z obrotu prawnego z racji ich niewymagalności. Treść decyzji organów obu instancji była dla strony myląca i rodziła przekonanie o obowiązku zapłaty składek przedawnionych za okres do 09/2000 r.
W tym miejscu należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zapłata przez skarżącego zaległych należności nie daje organowi odwoławczemu podstaw do modyfikowania zakresu toczącego się postępowania w sprawie o ich umorzenie. Zaspokojenie roszczeń nie czyni bowiem tego postępowania bezprzedmiotowym w części zapłaconych należności. Nie można tego powiedzieć o zaległych należnościach, które uległy przedawnieniu. W tej części postępowanie wszczęte wnioskiem strony z 2008 r. a zmodyfikowanym w dniu [...]r. winno uwzględniać tylko należności wymagalne. Organ w pierwszej kolejności winien określić czasokres zaległych składek objętych wnioskiem, ich wysokość oraz należne odsetki. W przedmiotowej sprawie ZUS mimo sprecyzowania przez wnioskodawcę treści żądania w dniu [...]r. objął decyzją należności przedawnione (do 09/2000 r.), które stanowiły kwotę [...] zł z tytułu składek oraz kwotę [...] zł na FP. Powyższe wprowadzało w błąd dłużnika, co do oceny możliwości spłaty rzeczywiści zaległych należności i stanowiło naruszenie art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania w toku postępowania interesu społecznego, ale i słusznego interesu obywateli), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), art. 77 § 1 k.p.a. (organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy), art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej...), które to przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Naruszenia te, w ocenie Sądu mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i muszą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Postępowanie odwoławcze polega bowiem na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia organu I instancji, nie ogranicza się tylko do kontroli podjętej przez ten organ decyzji. Wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania wymusza na organie odwoławczym odniesienia się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wszystkich argumentów, na których została oparta również tych wskazanych przez organ I instancji a w szczególności zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania o różnej kwocie zadłużenia wynikającej z zaskarżonej decyzji a widniejącej na stronie internetowej ZUS.
Również samo sformułowanie rozstrzygnięcie organu odwoławczego budzi wątpliwości, gdyż zostało sformułowane nieczytelnie.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Sąd - uwzględniając skargę na decyzję – uchyla ją, gdy organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Wykazane wady zaskarżonej decyzji sprawiają, że wniosek o umorzenie zaległych składek, jeżeli zostanie przez skarżącego podtrzymany winien być ponownie rozpatrzona przez organ administracji z uwzględnieniem zmiany okoliczności faktycznych sprawy. W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony [...]r. (data wpływu do organu), ponowiony [...]r. i sprecyzowany [...]r. Obejmował on zaległe składki za okres od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł plus odsetki.
Nie zwalniała jednak jego treść poinformowanie dłużnika, że część zaległych składek uległa przedawnieniu i nie może być objęta postępowaniem o ich umorzenie, gdyż w tym zakresie brak jest przedmiotu rozstrzygnięcia. Nadto Sąd zwraca uwagę na konieczność przestrzegania zasad ogólnych prowadzenia postępowania administracyjnego. Zasady te wymagają od organu między innymi ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego okoliczności dotyczących istoty sprawy a w szczególności kwestii wymagalności należności objętych wnioskiem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło