III SA/Gl 1267/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-06-13
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która złożyła drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, wykazała w sposób dostateczny zmianę okoliczności sprawy uzasadniającą uwzględnienie wniosku, mimo sprzeczności danych zawartych we wniosku z materiałem źródłowym?Ratio decidendi
Spółce nie przyznano prawa pomocy, ponieważ nie wykazała w sposób dostateczny zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej uwzględnienie drugiego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Dane zawarte we wniosku były sprzeczne z materiałem źródłowym, a strona nie przedstawiła pełnych informacji o swojej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że nie dysponuje środkami finansowymi z powodu zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności, poniesionej straty w 2016 r. oraz zawieszenia działalności. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe. Sąd zauważył, że jest to drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy i stwierdził, że przedstawione przez spółkę dane finansowe są sprzeczne z dołączonymi dokumentami źródłowymi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego podała, że równolegle z niniejszą sprawą zaskarżyła też inną. Łączna kwota zobowiązania podatkowego, do którego uiszczenia została zobowiązana w obu sprawach wynosi ponad 30.000.000,00 zł. Obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi. Jej rachunki bankowe oraz wierzytelności na skutek prowadzonej egzekucji zostały zajęte. Tymczasem suma opłat, do których uiszczenia została przez Sąd wezwana wynosi 200.000,00 zł. Kwoty tej nie jest w stanie uiścić, albowiem w 2016 r. poniosła stratę w kwocie 128.204,85 zł. Co więcej jej zobowiązania wynoszą ponad 6 milionów złotych. W chwili obecnej nie uzyskuje żadnego przychodu ponosi jedynie wydatki rzędu ok. 100.000,00 zł, albowiem jej działalność jest zawieszona od 1 lipca 2016 r.
Do wniosku dołączono kserokopie:
- wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego w B;
- zeznania podatkowego CIT-8 wraz ze sprawozdaniem finansowym za 2016 r. (to jest bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową).
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Jak bowiem ustalono treść urzędowego formularza nie pokrywa się z dołączonym do akt materiałem źródłowym. Mianowicie z treści formularza ustalono, że poza kapitałem zakładowym rzędu 50.000,00 zł skarżąca Spółka żadnych środków pieniężnych ani majątku nie posiada (vide: rubryka nr 7 i 9). Jednakże z dokumentów źródłowych, które przedłożono ustalono, że rzeczowe aktywa trwałe Spółki od dwóch lat wynoszą 28.419,00 zł (vide: bilans). Natomiast środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych na koniec grudnia 2016 r. kształtowały się na poziomie 888.201,43 zł, choć działalność Spółki od 1 lipca 2016 r. (vide: odpis z KRS) jest zawieszona. Podobnie w bieżącym roku na rachunku bankowym w B, odnotowano saldo końcowe wynoszące 269.173,17 zł (vide: zbiorcze zestawienie wyciągów i saldo na dzień 30 kwietnia 2017 r.), podczas gdy w rubryce nr 9.3 formularza w miejscu stan konta wpisano 0,00 zł. Wprawdzie wydruk z rachunku bankowego, który przedłożono jest nieczytelny, niemniej jednak z treści dokonywanych operacji ustalono, że transakcje obciążeniowe przewyższały transakcje uznaniowe. Wśród transakcji obciążeniowych znajdowały się spłaty zajęć egzekucyjnych (vide: przelew z dnia 11 lutego 2016 r.). Innych informacji o dokonywanych zajęciach na rachunku nie odnotowano, podczas gdy powyższe mają istotne znaczenie w sprawie, albowiem na dzień 31 grudnia 2015 r. w kasie i na rachunkach bankowych Spółki odnotowano środki rzędu 888.201,43 zł. Kwota ta nie uległa zmianie na koniec 2016 r., albowiem z zeznania podatkowego CIT-8 oraz z rachunku zysków i strat ustalono, że zarówno przychody, jak i koszty ich uzyskania w 2016 r. wynosiły 0,00 zł. Tymczasem według danych podanych w rubryce nr 8 formularza, rok 2016 Spółka zakończyła ze stratą bilansową netto 128.204,85 zł przy przychodach wynoszących 0,00 zł i poniesionych kosztach wynoszących ok. 100.000,00 zł (vide: rubryka nr 5 formularza). Ponieważ dane te nie znalazły potwierdzenia w przedłożonym do akt materiale źródłowym (vide: zerowy rachunek zysków i strat oraz zerowe zeznanie podatkowe CIT-8), co więcej budziły wątpliwości z uwagi na źródło pochodzenia wydatkowanych kwot, gdyż stan kasy i rachunków bankowych Spółki od dwóch lat pozostaje bez zmian (vide: bilans z tego okresu) brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje bowiem pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło