III SA/Gl 1271/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddala. U Z A S A D N l E N l E Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł, skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podała, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe. Ponieważ jest osobą niepełnosprawną jej jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 613,38 zł brutto, tj. 542,18 zł netto. Dodatkowo jako składniki posiadanego majątku wymieniła: dom o pow. 96 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 8.5048 ha, która wraz z lasem wynosi 11.6148 ha. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożyła: postanowienie Sądu Rejonowego o założeniu księgi wieczystej, dla działek, których była współwłaścicielem w ¼ części wraz z zawartą umową o dział spadku (vide: akt notarialny z dnia 16 października 1997 r.), a nadto decyzję ZUS z dnia 25 listopada 2009 r. o ponownym ustaleniu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która wygasa 30 listopada 2012 r. oraz PIT-40A za 2011 r. Jednocześnie z nadesłanego zaświadczenia o zameldowaniu ustalono, że poza skarżącą w jej miejscu zamieszkania zameldowany jest jej brat L. K.. Zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi w tym zakresie "od 1 czerwca 2007 r. mieszka on u swojej żony", czyli pod innym adresem. Pomimo stałego meldunku nie dokłada się finansowo do kosztów utrzymania prowadzonego przez siostrę gospodarstwa domowego i rolnego (vide: oświadczenie z dnia 5 września 2012 r.). Tymczasem ponoszone przez skarżącą wydatki obejmują następujące opłaty: gaz (55,00 zł), telefon (58,13 zł), konserwacja melioracji (62,00 zł), ubezpieczenie (264,00 zł i 359,00 zł), energia elektryczna (54,59 zł), wywóz nieczystości (33,00 zł - za ostatni kwartał), abonament telewizyjny cyfrowego POLSATU (29,80 zł – za dwa miesiące), podatek rolny, leśny oraz podatek od nieruchomości (117,00 zł i 88,00 zł – rata). Dodatkowo oświadczono, iż suma uzyskiwanych dopłat nie pokrywa kosztów utrzymania prowadzonego gospodarstwa rolnego, które nie przynosi żadnych dochodów. Jak wynika z rachunku bankowego jego saldo końcowe na dzień 9 września 2012 r. wynosiło 109,79 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Wprawdzie skarżąca jest osobą częściowo niezdolną do pracy, której miesięczne dochody z tytułu pobieranej renty rzeczywiście wystarczają jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb. Niemniej jednak nie można zapominać, że jest ona jeszcze właścicielem gospodarstwa rolnego znacznych rozmiarów. I choć z tego tytułu – jak twierdzi - nie uzyskuje dochodów (vide: stan konta na dzień 9 września 2012 r.) to majątek ten może przecież stanowić zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Co więcej może też być przedmiotem dzierżawy (vide: postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt I OZ 110/10 oraz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Szczecinie i Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 428/12 oraz z dnia 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1138/12 publikowane na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Dlatego mając na uwadze powyższe okoliczności oraz obecny etap sprawy stwierdzić należało, iż skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym należne opłaty sądowe i wydatki, do których zalicza się również wpis od skargi w kwocie 200,00 zł. W chwili obecnej nie dysponuje bowiem wystarczającą kwotą środków pieniężnych na ich poniesienie. Tym bardziej, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie jest jedyną, którą zaskarżyła do tut. Sądu. Ponadto ustalając ten zakres zwolnienia uznano, iż stanowi on gwarancję konstytucyjnego prawa strony do Sądu, jako że w myśl art. 6 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza wszechstronne zbadanie całej sprawy nawet przy wadliwym sformułowaniu skargi czy znikomej aktywności strony skarżącej w postępowanie sądowoadministracyjne. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.