III SA/Gl 1282/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-02-13

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy żądanie zostało wniesione po upływie rocznego terminu od jej doręczenia?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Termin roczny do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, określony w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), jest terminem prawa materialnego, którego przekroczenie skutkuje odmową wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J. M. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT. Wniosek o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji Urzędu Skarbowego został złożony po upływie rocznego terminu od jej doręczenia. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej, powołując się na przekroczenie terminu. Strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Katarzyna Golat, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009r. przy udziale - sprawy ze skargi J. M. (M.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono J. M. stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowego w [...] z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. o nr [...] o umorzeniu postępowanie w sprawie zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług za lata [...] - [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. Podkreślono, że Urząd Skarbowy w R. decyzją z dnia [...] r. o nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług za lata [...] - [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Decyzję tą doręczono stronie w dniu [...] r., a wobec nie wniesienia odwołania stała się ona ostateczna z dniem [...] r. W konsekwencji wniosku strony z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności tejże decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzją z dnia [...] r. o nr [...] (doręczonej stronie dnia [...] r.) Izba Skarbowa w [...] odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji z uwagi na upływ terminu do wniesienia żądania w tej sprawie. Od decyzji tej również nie wniesiono odwołania i stała się ona ostateczna z dniem [...] r. Natomiast w dniu [...] r. wpłynął wniosek J. M. m.in. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. oraz – jak określił to wnioskodawca - "poprzedzającej ją" decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. o nr [...]. Wobec wezwania do doprecyzowania zakresu żądania zawartego we wniosku strona uściśliła, że wnosi o rozpoznanie nieważności zarówno decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. znak [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r., albowiem pomiędzy obydwiema decyzjami zachodzi oczywisty związek przyczynowy i proceduralny. Skutkiem powyższego organ w dwóch odrębnych postępowaniach rozpatrzył wniosek strony o stwierdzenie nieważności każdej z wnioskowanych decyzji. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wydał pierwszoinstancyjną decyzję, w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona składając od niej odwołanie i wskazując, że kwestionuje jej treść z powodu nie ustosunkowania się do podniesionych zarzutów, a w szczególności do zarzutu rażącego naruszenia prawa przez organy podatkowe. Powołując art. 247 § 3 Ordynacji podatkowej, strona podniosła również, że przepis ten obliguje organ do stwierdzenia czy decyzja zawiera wady określone w § 1. Nie znajdując podstaw do uznania argumentów strony Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję pierwszoinstancyjną. Podkreślił, że odmowa wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. nastąpiła z uwagi na fakt, iż organ nie dopatrzył się przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej mogących skutkować jej uchyleniem, gdyż wnioskowana do unieważnienia decyzja wydana została w oparciu o prawidłową podstawę prawną i w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] r. poddana została dogłębnej analizie, w wyniku której nie stwierdzono, aby dotknięta ona była wadą mogącą skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Pozbawione racji jest także powoływanie się przez stronę na zapis art. 247 § 3 Ordynacji podatkowej, bowiem wydanie decyzji w oparciu o ten przepis mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby w trakcie postępowania stwierdzone zostały wady określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, lecz wydanie nowej decyzji nie mogłoby nastąpić z uwagi okoliczności wymienione w art. 247 § 2 tj. ze względu na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Tymczasem w postępowaniu w odniesieniu do decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r., nie stwierdzono ani okoliczności wymienionych art. 247 § 2, ani też wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego strona żądała stwierdzenia jej nieważności powołując się na art. 2 i art. 217 Konstytucji RP, art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 210 Ordynacji podatkowej oraz art. 19 i art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty wyrażone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r., głównie podkreślając rażące naruszenie prawa przy jej wydawaniu. Organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyj-nego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić, że wnioskowaną do unieważnienia decyzją z dnia [...] r., Izba Skarbowa w [...] odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r., którą umorzono postępowanie w sprawie zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług za lata [...]-[...]. Powodem odmowy wszczęcia postępowania był upływ rocznego terminu do wniesienia żądania w tej sprawie, zgodnie z art. 249 § 1 pierwotnego tekstu Ordynacji podatkowej. Zresztą od tej decyzji nie wniesiono odwołania i tym samym stała się ona ostateczna z dniem [...] r. Dopiero w dniu [...] r. J. M. zwrócił się o stwierdzenie nieważności m.in. decyzji Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. uzasadniając swe żądanie związkiem przyczynowym i proceduralnym między decyzją przedmiotową i z [...] r. Zauważyć jednak należy, że wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych we wskazywanym przez stronę trybie nadzwyczajnym może nastąpić wyłącznie w oparciu o przesłanki taksatywnie wymienione w art. 247§ 1 Ordynacji podatkowej. Katalog ten ma charakter zamknięty i niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja zawartych w nim sytuacji. Natomiast przedmiotem wniosku strony w tej konkretnej sprawie była decyzja z dnia [...] r. Izby Skarbowej w [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był – jak wskazano wyżej – upływ rocznego terminu od daty doręczenia żądanej do unieważnienia decyzji. W świetle bowiem regulacji prawnych, obowiązujących w dacie wydawania kwestionowanej przez stronę decyzji z [...] r., tj. ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – art. 24 § 1 żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast pierwotny tekst art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej stanowił, że organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Reasumując zatem powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne należało uznać prawidłowość wydanej decyzji i brak przesłanek uzasadniających jej wzruszenie we wnioskowanym przez stronę trybie. Natomiast wskazywane przez stronę nieprawidłowości w decyzji z dnia [...] r. oraz związek przyczynowy i prawny między obydwoma rozstrzygnięciami pozostają bez wpływu na wynik tej konkretnej sprawy. Rozpatrzenie bowiem danej sprawy administracyjnej zdeterminowane jest granicami przedmiotu danego postępowania. Skoro więc przedmiotem była decyzja z [...] r. to badaniu podlegała wyłącznie jej zgodność z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło