III SA/Gl 1282/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-02-13
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy żądanie zostało wniesione po upływie rocznego terminu od jej doręczenia?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Termin roczny do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, określony w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją), jest terminem prawa materialnego, którego przekroczenie skutkuje odmową wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca J. M. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu podatku VAT. Wniosek o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji Urzędu Skarbowego został złożony po upływie rocznego terminu od jej doręczenia. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej, powołując się na przekroczenie terminu. Strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Asesor WSA Katarzyna Golat, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2009r. przy udziale - sprawy ze skargi J. M. (M.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono J. M. stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowego w [...] z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. o nr [...] o umorzeniu postępowanie w sprawie zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług za lata [...] - [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. Podkreślono, że Urząd Skarbowy w R. decyzją z dnia [...] r. o nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług za lata [...] - [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Decyzję tą doręczono stronie w dniu [...] r., a wobec nie wniesienia odwołania stała się ona ostateczna z dniem [...] r.
W konsekwencji wniosku strony z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności tejże decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzją z dnia [...] r. o nr [...] (doręczonej stronie dnia [...] r.) Izba Skarbowa w [...] odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji z uwagi na upływ terminu do wniesienia żądania w tej sprawie. Od decyzji tej również nie wniesiono odwołania i stała się ona ostateczna z dniem [...] r.
Natomiast w dniu [...] r. wpłynął wniosek J. M. m.in. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. oraz – jak określił to wnioskodawca - "poprzedzającej ją" decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. o nr [...]. Wobec wezwania do doprecyzowania zakresu żądania zawartego we wniosku strona uściśliła, że wnosi o rozpoznanie nieważności zarówno decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. znak [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r., albowiem pomiędzy obydwiema decyzjami zachodzi oczywisty związek przyczynowy i proceduralny. Skutkiem powyższego organ w dwóch odrębnych postępowaniach rozpatrzył wniosek strony o stwierdzenie nieważności każdej z wnioskowanych decyzji.
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wydał pierwszoinstancyjną decyzję, w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona składając od niej odwołanie i wskazując, że kwestionuje jej treść z powodu nie ustosunkowania się do podniesionych zarzutów, a w szczególności do zarzutu rażącego naruszenia prawa przez organy podatkowe. Powołując art. 247 § 3 Ordynacji podatkowej, strona podniosła również, że przepis ten obliguje organ do stwierdzenia czy decyzja zawiera wady określone w § 1.
Nie znajdując podstaw do uznania argumentów strony Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję pierwszoinstancyjną. Podkreślił, że odmowa wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. nastąpiła z uwagi na fakt, iż organ nie dopatrzył się przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej mogących skutkować jej uchyleniem, gdyż wnioskowana do unieważnienia decyzja wydana została w oparciu o prawidłową podstawę prawną i w zgodzie z obowiązującymi przepisami.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] r. poddana została dogłębnej analizie, w wyniku której nie stwierdzono, aby dotknięta ona była wadą mogącą skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Pozbawione racji jest także powoływanie się przez stronę na zapis art. 247 § 3 Ordynacji podatkowej, bowiem wydanie decyzji w oparciu o ten przepis mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby w trakcie postępowania stwierdzone zostały wady określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, lecz wydanie nowej decyzji nie mogłoby nastąpić z uwagi okoliczności wymienione w art. 247 § 2 tj. ze względu na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Tymczasem w postępowaniu w odniesieniu do decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r., nie stwierdzono ani okoliczności wymienionych art. 247 § 2, ani też wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego strona żądała stwierdzenia jej nieważności powołując się na art. 2 i art. 217 Konstytucji RP, art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 210 Ordynacji podatkowej oraz art. 19 i art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty wyrażone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r., głównie podkreślając rażące naruszenie prawa przy jej wydawaniu.
Organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyj-nego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić, że wnioskowaną do unieważnienia decyzją z dnia [...] r., Izba Skarbowa w [...] odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r., którą umorzono postępowanie w sprawie zwrotu bezpośredniego podatku od towarów i usług za lata [...]-[...]. Powodem odmowy wszczęcia postępowania był upływ rocznego terminu do wniesienia żądania w tej sprawie, zgodnie z art. 249 § 1 pierwotnego tekstu Ordynacji podatkowej. Zresztą od tej decyzji nie wniesiono odwołania i tym samym stała się ona ostateczna z dniem [...] r. Dopiero w dniu [...] r. J. M. zwrócił się o stwierdzenie nieważności m.in. decyzji Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. uzasadniając swe żądanie związkiem przyczynowym i proceduralnym między decyzją przedmiotową i z [...] r.
Zauważyć jednak należy, że wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych we wskazywanym przez stronę trybie nadzwyczajnym może nastąpić wyłącznie w oparciu o przesłanki taksatywnie wymienione w art. 247§ 1 Ordynacji podatkowej. Katalog ten ma charakter zamknięty i niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja zawartych w nim sytuacji. Natomiast przedmiotem wniosku strony w tej konkretnej sprawie była decyzja z dnia [...] r. Izby Skarbowej w [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był – jak wskazano wyżej – upływ rocznego terminu od daty doręczenia żądanej do unieważnienia decyzji. W świetle bowiem regulacji prawnych, obowiązujących w dacie wydawania kwestionowanej przez stronę decyzji z [...] r., tj. ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – art. 24 § 1 żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast pierwotny tekst art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej stanowił, że organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia.
Reasumując zatem powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne należało uznać prawidłowość wydanej decyzji i brak przesłanek uzasadniających jej wzruszenie we wnioskowanym przez stronę trybie.
Natomiast wskazywane przez stronę nieprawidłowości w decyzji z dnia [...] r. oraz związek przyczynowy i prawny między obydwoma rozstrzygnięciami pozostają bez wpływu na wynik tej konkretnej sprawy. Rozpatrzenie bowiem danej sprawy administracyjnej zdeterminowane jest granicami przedmiotu danego postępowania. Skoro więc przedmiotem była decyzja z [...] r. to badaniu podlegała wyłącznie jej zgodność z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło