III SA/Gl 1288/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i osiemnastoletnim synem, który kontynuuje naukę. Ich miesięczne dochody z prowadzonych oddzielnie działalności gospodarczych wynoszą: 105.530,00 zł i 2.685,00 zł, czyli łącznie 108.215,00 zł brutto. Dodatkowo jako składniki posiadanego majątku wymienił: dom o pow. [...] m2, nieruchomości rolne o pow. [...] ha i [...] ha, działkę budowlaną o pow. [...] ha oraz warsztat wraz z wyposażeniem. Z kolei w rubryce "posiadane zasoby pieniężne" takie jak oszczędności i papiery wartościowe wpisał kwotę ok. 700.000,00 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645). Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący jak wynika z analizy formularza nie kwalifikuje się do osób znajdujących się w ubóstwie lub mogących popaść w ubóstwo wskutek partycypowania w kosztach postępowania. Miesięczny dochód jego rodziny oraz posiadane składniki majątku, w tym zgromadzone zasoby pieniężne są w ocenie rozpoznającego wniosek w zupełności wystarczające na wygospodarowanie kwoty 1.504,00 zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków. Dlatego też przyjąć należało, iż w tej sytuacji domaganie się częściowego zwolnienia z powyższych kosztów, które zgodnie z art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a. może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej, kłóci się z ratio legis instytucji przyznania prawa pomocy, jako że ta została stworzona jedynie dla osób, które ze względu na swoje niewielkie dochody, kształtujące się na poziomie minimalnego lub przeciętnego wynagrodzenia za pracę oraz brak jakiegokolwiek majątku, który mógłby posłużyć jako zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu bądź pożyczki, nie mogą dochodzić swych praw przed sądem (por.: postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt II GZ 52/11, LEX nr 1071161 i postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Kr 206/11, LEX nr 997254). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.