III SA/Gl 1307/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-11-21
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Magdalena Jankiewicz, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług, gdy strona powołuje się na chorobę i nieaktualny adres zamieszkania?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Strona podawała w dokumentach stały adres zamieszkania i nie poinformowała o jego zmianie, a przedstawione okoliczności dotyczące stanu zdrowia nie stanowiły wystarczającej przeszkody uniemożliwiającej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku.Stan faktyczny
Strona skarżąca T. S. nie wniosła odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług w ustawowym terminie. Pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę strony i fakt, że strona faktycznie zamieszkiwała pod innym adresem niż wskazany w dokumentach urzędowych. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]., [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. o numerach: [...], [...], [...] określających T. S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] r. do [...] r. oraz stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od przedmiotowych decyzji.
Z akt sprawy wynika, że decyzje z dnia [...] r. określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] r. do [...] r. zostały przesłane T. S. (dalej-"Strona") listami poleconymi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzje zostały uznane za doręczone w dniu [...] r. W dniu [...] r. do [...] Urzędu Skarbowego w [...] wpłynął wniosek pełnomocnika Strony z dnia [...] r. o przekazanie informacji o ewentualnych toczących się w [...] r. postępowaniach i decyzjach zapadłych w stosunku do jego mandanta. Pełnomocnik stwierdził, że Strona mogła nie odbierać korespondencji kierowanej na adres "ul. [...],[...]" gdyż w tym czasie faktycznie zamieszkiwała pod innym adresem. Do wniosku dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię karty wypisowej z dnia [...] r. wystawionej przez Szpital Specjalistyczny Nr [...] w [...], potwierdzającej pobyt T. S., zamieszkałego: [...], ul. [...] w Klinice od [...] r. do [...] r.
W odpowiedzi na wniosek Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...] r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu [...] r.) udzielił żądanych informacji. Organ stwierdził, że korespondencja kierowana była na adres wskazany przez Stronę między innymi w dokumentach związanych z rejestracją działalności gospodarczej. Organ zaakcentował, że Strona do pewnego etapu brała czynny udział w postępowaniu kontrolnym w zakresie podatku od towarów i usług za [...] r. i mając wiedzę o prowadzonym postępowaniu T. S. nie odpowiadał na kolejne wezwania organu, nie wskazał nowego adresu do korespondencji, jak również nie wyznaczył pełnomocnika do reprezentowania go w prowadzonym postępowaniu kontrolnym i podatkowym.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. wraz z odwołaniem od wskazanych decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Strony stwierdził, że z datą [...] r. tj. z dniem doręczenia pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. wraz z decyzjami wiąże on rozpoczęcie biegu 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania gdyż w tej dacie, przy zachowaniu najwyższej staranności, podatnik mógł podjąć wiedzę o istnieniu skarżonej decyzji. Nadto pełnomocnik Strony przedstawił okoliczności stawienia się przez T. S. dnia [...] r. w Urzędzie Skarbowym, gdzie przedstawiono mu zarzuty w postępowaniu karnym skarbowym. Pełnomocnik Strony podkreślił, że Strona nie miała świadomości, że sprawa o charakterze karno-skarbowym jest konsekwencją niezrealizowania obowiązków orzeczonych przez organ w innym postępowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem pełnomocnika taki stan faktyczny uniemożliwił ustalenie zarówno sygnatury wydawanej decyzji jak i jej treści. Nadto pełnomocnik Strony podniósł, że T.S. faktycznie nie zamieszkuje pod wskazanym przez niego adresem lecz jest to miejsce zamieszkania jego matki. Nadto podkreślał, że T. S. nie ma dobrych relacji ze swoją matką. Dalej wskazał, że faktycznie od [...] r. Strona zamieszkuje pod innym adresem. Pełnomocnik Strony wskazywał na zły stan zdrowia T. S., nasilenie się od [...] r. objawów chorobowych co "zasadzie wyłączało go z normalnego życia". Pełnomocnik załączył do wniosku kartę wypisową ze szpitala wnosząc o jej załączenie w poczet dowodów. Wskazywał nadto na dokumentację medyczną będącą w posiadaniu Strony oraz na konieczność przesłuchanie stron, świadków, opinię biegłego z zakresu medycyny na okoliczność m.in. ustalenia objawów choroby, jej przebiegu i wpływu na funkcjonowanie T. S.
W opinii Pełnomocnika Strony przedstawione okoliczności wskazywały na brak winy Podatnika w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji i złożony wniosek o jego przywrócenie czyniły zasadnym.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uznał, że wniosek Strony w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazał, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe wyłącznie przy kumulatywnym spełnieniu przesłanek przewidzianych art. 162 § 1 i § 2 O.p., a mianowicie uprawdopodobnienie braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu (art. 162 § 1 O.p.), złożenie przez zainteresowanego podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 162 § 2 O.p.) oraz jednoczesne z wniesieniem podania dopełnienie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 O.p.).
Organ stwierdził, że jakkolwiek Strona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła odwołanie od decyzji, to nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ stwierdził, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonującej, że zaistniała nie dająca się usunąć przeszkoda uniemożliwiająca dotrzymanie terminu. Dalej organ wskazał, iż okoliczności powiadomienia Strony przez matkę o wezwaniu do organu podatkowego oraz jego stawienia się w [...] Urzędzie Skarbowym w [...] i kancelarii pełnomocnika, dotyczą postępowania karnego skarbowego wszczętego wobec T. S. z powodu uchylania się od opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym oraz decyzji z dnia [...] r. wydanej w zakresie tegoż podatku. Zatem organ uznał, że okoliczności te, jako nie mające związku z rozpatrywanym postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r. w podatku do towarów i usług, nie uprawdopodobniają braku winy Strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od tych decyzji.
Organ uznał, że podnoszone przez Stronę okoliczności związane z miejscem jego faktycznego zamieszkania nie znajdują poparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dalej zaakcentował, że we wszystkich dokumentach składanych do organu podatkowego przed dniem [...] r. tj. przed dniem wniesienia przez pełnomocnika pisma z dnia [...] r. o podanie informacji, Strona podawała wyłącznie adres miejsca zamieszkania [...] ul. [...]. Nadto adres ten wskazany został również jako adres do korespondencji oraz jako adres wykonywania działalności gospodarczej. Organ podkreślił dalej, że T. S. wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. nr 269, poz. 2681 ze zm.) oraz art. 96 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U z .2011, Nr 177, poz.1054 ze zm.) nie poinformował właściwego urzędu skarbowego o zmianie adresu zamieszkania, a zatem konsekwencje z tego faktu wypływające - łącznie z zastosowaniem instytucji domniemania prawnego doręczenia przesyłki awizowanej dwukrotnie w urzędzie pocztowym zawierającej decyzje z dnia [...] r. kończącyce postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług obciążają T. S. Zdaniem organu argumentacja pełnomocnika odnośnie zamieszkiwania Strony na stałe pod innym adresem od [...] r. nie zasługuje na uwzględnienie bowiem T. S. składając w dniu [...] r. wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie tylko zaznaczył (w rubryce 04) ww. adres jako adres zamieszkania, ale również - wobec braku wypełnienia rubryki 05 - adres ten podał również jako adres zameldowania, nadto adres ten figuruje jako adres zamieszkania na kserokopii wypisu ze szpitala z dnia [..] r.
Wobec powyższego organ uznał za niedopuszczalną próbę przerzucania przez Stronę ujemnych skutków braku powiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania na organy podatkowe. Jednocześnie organ uznał, że bez znaczenia są okoliczności dotyczące relacji T. S. z matką.
Organ uznał za chybione twierdzenia Strony, iż nie spodziewała się "ważnej korespondencji" wskazując, że Strona nie wskazała nowego adresu do korespondencji, jak również nie wyznaczyła pełnomocnika do reprezentowania jej przed organem podatkowym
Organ stwierdził, że twierdzenia dotyczące stanu zdrowia T. S. jako przyczyny wyłączającej brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem organu odwoławczego w świetle art. 162 § 1 O.p., brak winy w uchybieniu terminu musi zostać uprawdopodobniony przez wnioskodawcę w tym znaczeniu, że to on - a nie organ podatkowy - ma uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niego niezależna i uniemożliwiła mu działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Organ podkreślił, że kserokopia karty wypisowej ze szpitala z dnia [...] r. świadczy o pobycie T. S. w szpitalu w okresie od [...] do [..] r. zatem nie stanowi ona dokumentu, którym by uprawdopodobniono, że w okresie od [...] r. do dnia [...] r. (tj. w okresie udostępnienia w placówce pocztowej przesyłki listowej zawierającej zaskarżone decyzje) zmiany chorobowe uniemożliwiły Stronie podjęcie wyżej wskazanej korespondencji lub uniemożliwiały wyręczenie się w tym celu inną osobą. Organ wskazał również na sprzeczność i brak konsekwencji między twierdzeniami o pogarszającym się stanie zdrowia, gdyż z jednej strony pełnomocnik twierdził, że stan zdrowia T. S. pogorszył się w [...] r. wyłączając normalne funkcjonowanie, a zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że w [...] r. Strona świadczyła pracę będąc zatrudniona przez matkę (co potwierdził ZUS O/[...] informując o zgłoszeniu T. S. do ubezpieczeń przez płatnika składek [...]). Ponadto organ wskazał, że pełnomocnik Strony nie przedstawił dokumentacji medycznej będącej w posiadaniu T. S., na którą się powoływał.
Podsumując, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył, że ogólnikowość wyjaśnień Strony w zasadzie popartych jedynie wypisem ze szpitala, dokumentującym ponadto niezdolność do pracy Strony ponad dwa miesiące po dacie doręczenia skarżonych decyzji, nie jest wystarczająca dla stwierdzenia, że uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W świetle przedstawionej argumentacji Dyrektor Izby Skarbowej w [...] odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził również, że odwołanie strony z dnia zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności zgodnie bowiem z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie. Organ podkreślił, że skoro decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] zawierające prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym, zostały uznane za skutecznie doręczone z dniem [...] r. to termin do wniesienia odwołania od tych decyzji upłynął z dniem [...] r. Organ uznał, że odwołanie zostało wniesione w dniu [...] r. - a zatem na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. należało stwierdzić uchybienie terminowi do jego wniesienia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik T. S. zarzucił naruszenie art. 121 O.p., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez m.in. brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie; naruszenie zasady wyrażonej w art. 122 O.p., stosownie do której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności na skutek niepodjęcia takich działań, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; naruszenie art. 187 § 1 O.p., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym jak również poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie; naruszenie art. 191 O.p., który określa na gruncie postępowania podatkowego zasadę swobodnej oceny dowodów, poprzez dokonanie dowolnych, nie znajdujących oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym ustaleń w zakresie oceny działania skarżącego oraz naruszenie art. 162 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i/lub niewłaściwe zastosowanie polegające na zawężeniu pojęcia winy do przesłanek nie
ujętych wprost w cytowanym przepisie i to bez pozyskania pełnej wiedzy w przedmiocie przyczyn uchybienia terminowi, nadto zaś poprzez wprowadzenie nieujętych w tym przepisie przesłanek mających przesądzać o niewłaściwym - zawinionym - zachowaniu skarżącego. Wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji oraz przyjęcie tychże do rozpoznania, względnie o uchylenie w/w postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę, skarżący podniósł, że w jego ocenie organ dowolnie przyjął zawężony katalog zdarzeń pozwalających na wykazanie braku zawinienia w niedochowaniu terminu czym naruszył zasady prowadzenia postępowania podatkowego oraz art. 162 O.p. Dalej pełnomocnik zaakcentował, że w newralgicznym czasie skarżący miał poważne problemy ze zdrowiem, uniemożliwiające mu wniesienie odwołania czy zadbanie o swoje interesy - także w sprawach o fundamentalnym znaczeniu. W ocenie skarżącego przedstawione okoliczności powinny skutkować znaczną ostrożnością przy ocenie istotnych okoliczności faktycznych. Podkreślił nadto, że skarżący złożył wnioski dowodowe czyli uprawdopodobnił istnienie choroby. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że podając adres Strona wskazywała adres zameldowania, który był właściwy z punktu wiedzenia prowadzenia wszelkich spraw urzędowych. Dalej wskazał, że zmiana adresu była utrudniona z uwagi na pozostawanie skarżącego w nieformalnym związku i nie wydawała się skarżącemu konieczna, a ponadto była związana z koniecznością wymiany szeregu dokumentów.
W ocenie skarżącego jego zachowania nie można oceniać jako ewidentnie nagannego w stopniu niweczącym możliwość powoływania się na przesłankę braku winy w niedochowaniu terminu.
Zdaniem skarżącego powody niedochowania terminu wykraczają poza zwy -czajne okoliczności związane z odbieraniem korespondencji. Nadto zarzucił, że organ nie przeprowadził analizy złego stanu zdrowia skarżącego pomimo złożonych wniosków dowodowych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Podkreślił, że w zaskarżonym postanowieniu w sposób obszerny wyjaśniono skarżącemu przesłanki, którymi kierowano się przy jego wydaniu. Nadto wyjaśnił, że brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 162 § 1 i § 2 O.p. skutkuje brakiem możliwości przywrócenia terminu, gdyż jest ono możliwe jedynie przy kumulatywnym spełnieniu warunków, a zatem stwierdzenie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi w przedmiotowej sprawie, dla skuteczności odmowy przywrócenia terminu nie wymagało dalszego badania pozostałych przesłanek. Dalej organ wskazał, że interpretacja art. 162 § 1 i § 2 O.p w kontekście badanego stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności związanych z brakiem aktualizacji adresu oraz stanu zdrowia skarżącego, znajduje odwierciedle - nie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ odwoławczy zaakcentował przy tym, że ogólnikowość wyjaśnień skarżącego w zakresie jego stanu zdrowia popartych jedynie wypisem ze szpitala dokumentującym ponadto niezdolność do pracy Skarżącego ponad dwa miesiące po dacie doręczenia skarżonych decyzji, nie jest wystarczająca - podobnie jak okoliczności związane z brakiem aktualizacji adresu - dla stwierdzenia, że uprawdopodobniony został jej brak winy i uchybieniu terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Istotne w sprawie jest ustalenie, czy organ odwoławczy zasadnie uznał, że w rozpatrywanym przypadku doszło do uchybienia ustawowego terminu do wniesienia odwołania i brak jest przesłanek do jego przywrócenia.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, brak winy strony jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przesłanka taka zaistnieć może tylko w sytuacji, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, na pokonanie której strona nie miała wpływu. Taką przeszkodą może być siła wyższa np. powódź, oraz niektóre zdarzenia losowe, których strona nie mogła przewidzieć i im zapobiec i których konsekwencją było to, że nie mogła samodzielnie dokonać czynności procesowych, ani też skorzystać z pomocy innych osób w ich dokonaniu. Wobec powyższego zgodnie z treścią przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści tego przepisu wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że "jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenia terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (por. " Ordynacja podatkowa. Komentarz" Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, komentarz do art. 162). Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przepis art. 162 O.p. przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, gdy spełnione zostaną trzy wymogi, tj.: gdy zainteresowany uprawdopodobni, że niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy, a wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i, jednocześnie ze złożeniem wniosku, zostanie dokonana czynność, dla której był określony termin. Z tych trzech wymogów skarżący spełnił tylko ostatni, tj. dokonał czynności (wniósł odwołanie), dla której był określony termin. Natomiast, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
W ocenie Sądu prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż niedochowanie terminu nastąpiło nie z jego winy. Z przeprowadzonej bowiem przez ten organ analizy materiału dowodowego, w tym korespondencji kierowanej do skarżącego w toku postępowania podatkowego wynikało, że skarżący został prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] r. do [...] r. Należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, że [...] r. skarżącemu doręczono imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] r. jak również wezwano Skarżącego do przedłożenia dokumentów dotyczących prowadzonej działalności. T. S., do pewnego etapu brał udział w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w [...] r., a więc wiedział o prowadzonym wobec niego postępowaniu kontrolnym, nie odpowiadał na kolejne wezwania organu, nie wskazał nowego adresu do korespondencji, jak również nie wyznaczył pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym. Nadto skarżący podawał we wszystkich dokumentach składanych do organu podatkowego przed dniem [...] r. to jest np. VAT-R, NIP-1, VAT-R (aktualizacja) wyłącznie adres miejsca zamieszkania [...] ul. [...]. W zgłoszeniu NIP-1 z dnia [...] r. adres ten wskazany został również jako adres do korespondencji (poz. 98 części C.5.1) oraz jako adres wykonywania działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że T. S. nie poinformował właściwego urzędu skarbowego o zmianie adresu zamieszkania co więcej jak stwierdzono w skardze zmiana adresu "nie wydawała się podatnikowi konieczna". Organ zatem zasadnie kierował całą urzędową korespondencję związaną z postępowaniem w zakresie podatku od towarów i usług na adres wskazany przez skarżącego.
Sąd zauważa nadto, że skarżący również w innych dokumentach z [...] r podawał adres: [...] ul. [...] a to: we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej złożony [...] r. ( gdzie skarżący podał ten adres jako adres zamieszkania i adres do korespondencji), w wypisie ze szpitala z dnia [...] r. Mimo, iż skarżący podnosi argument, że nie wiedział o wydaniu decyzji określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] r. do [...] r. to w sytuacji, gdy wszczęto i prowadzono postępowanie kontrolne wobec skarżącego, winien spodziewać się, że wkrótce wydana zostanie decyzja w tej sprawie i oczekiwać jej doręczenia. Skoro zatem skarżący nie wskazał nowego adresu do korespondencji, jak również nie wyznaczył pełnomocnika do reprezentowania go przed organem podatkowym to doręczenie skarżącemu decyzji w trybie zastępczym, określonym w art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm. – dalej "O.p."), było skuteczne i zgodne z przepisami.
Sąd zauważa również, że jak wynika z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii karty wypisowej z dnia [...] r. wystawionej przez Szpital Specjalistyczny Nr [...] w [...], potwierdzającej pobyt T. S. w Klinice w dniach [...] r. do [...] r. u skarżącego zdiagnozowano [...] i zalecono kontrolę poradni [...]. Zatem nie można uznać, iż była to choroba nagła i obłożna. Dokumentów potwierdzających zły stan zdrowia skarżącego w innym okresie i z innych powodów nie przedstawiono. Należy przy tym wskazać, że decyzje z dnia [...] r. określające T. S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] r. do [...] r. zostały przesłane T. S. listami poleconymi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, a po powtórnej awizacji w dniu [...] r. organ przyjął za datę doręczenie przesyłek dzień [...] r. W tym samym czasie, to jest [...] r. skarżący złożył wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zasadnie zatem, zdaniem Sądu należy uznać, że w tym czasie skarżący był w stanie funkcjonować i podejmować działania, lecz podejmował je wybiórczo. Skarżący nie uprawdopodobnił także swojej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw.
W tych okolicznościach za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 121, art. 122, art.187 § 1 oraz art. 191 O.p . Ponadto uzasadnienie postanowienia wyraźnie wskazuje, iż organ badał, czy w sprawie zaistniały przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu.
Uznając więc, że zarzuty skargi nie są uzasadnione, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło