III SA/Gl 131/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. D. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 grudnia 2025 r. nr TW-PR.433.84.2025 w przedmiocie oddalenia protestu oddala skargę. Przedmiotem skargi K. D. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Śląskiego (dalej "ZWŚ lub "organ") w przedmiocie nieuwzględniania protestu. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 24 listopada 2025 r. Lokalna Grupa Działania [...] (dalej "LGD"), działając na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2025 r. poz. 182 z późn. zm.; dalej: "ustawa o rozwoju lokalnym"), poinformowała Wnioskodawcę, że jego wniosek o przyznanie pomocy z dnia 24 września 2025 r. (dalej również "WoPP" lub "wniosek") złożony w ramach naboru Nabór nr [...] - start DG - podejmowanie pozarolniczej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, został negatywnie oceniony przez Radę LGD na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2025 r. W wyniku przeprowadzonej oceny operacji uznano, że: a) Operacja nie jest zgodna z warunkami oceny formalnej i nie mogła podlegać ocenie zgodności z warunkami udzielenia wsparcia. lub b) Operacja nie jest zgodna z warunkami udzielenia wsparcia na wdrażanie LSR i nie mogła podlegać ocenie przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji. LGD wyjaśniła, że niezgodność polega na tym, że Wnioskodawca nie spełnił warunku posiadania miejsca zamieszkania na obszarze wiejskim objętym strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (dalej "LSR") co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WoPP. Do wniosku Wnioskodawca dołączył zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały na obszarze wiejskim objętym LSR od dnia 10 września 2025 r. W ramach uzupełnienia WoPP Wnioskodawca dołączył pismo z informacją o miejscu zamieszkania oraz PIT 37 za rok podatkowy 2024 r. Tymczasem załącznik do Regulaminu naboru wniosków - załącznik numer 2 "Wykaz załączników do wniosku o przyznanie pomocy" wskazuje że w celu udokumentowania miejsca zamieszkania podmiotu na obszarze wiejskim LSR wnioskodawca powinien przedstawić wydane przez organ gminy zaświadczenie z właściwej ewidencji ludności o miejscu zameldowania na pobyt stały lub czasowy potwierdzającego zamieszkanie na obszarze wiejskim objętym LSR, co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WoPP. W związku z tym chociaż inne dokumenty dołączone przez Wnioskodawcę mogą wskazywać na faktyczne zamieszkiwanie na danym obszarze, to jednak nie zastępują one zaświadczenia z ewidencji ludności o zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy. 2. Wnioskodawca złożył protest, w którym zakwestionował w całości ustalenia LGD wynikające z postępowania w ramach obsługi WoPP. Uzasadniając protest, argumentował, że podstawą uczestnictwa w naborze wniosków stanowił REGULAMIN NABORU WNIOSKÓW O PRZYZNANIE POMOCY w ramach Przedsięwzięcia P.3.1.1 Wspieranie innowacyjnej, społecznie odpowiedzialnej i stabilnej przedsiębiorczości, poprzez podejmowanie usługowej pozarolniczej działalności gospodarczej, który stanowi załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Lokalnej Grupy Działania "[...]" z dnia 17 czerwca 2025 r. W pkt 1.4.1. tego Regulaminu, wskazującego "Warunki podmiotowe" stwierdzono, że wsparcie może zostać udzielone, jeżeli Wnioskodawca jest osobą fizyczną, która ukończyła lat 18 w dniu złożenia w WOPP i co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WOPP posiada miejsce zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR. Załącznik nr 2 stanowi immanentną część całości wniosku i jest aktem niższej rangi niż sam Regulamin. Zdaniem Wnioskodawcy niedopuszczalnym jest, aby miejsce zamieszkania (o którym mowa w Regulaminie) zamiennie dla tegoż miejsca wskazywać miało kolejną przesłankę (w Załączniku nr 2) jaką stanowi zameldowanie na pobyt stały lub czasowy, abstrahując od desygnatów nazw i odrębnych definicji prawnych tychże pojęć. Adres zameldowania jest odmiennym pojęciem od adresu i miejsca zamieszkania, a samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania, choć stanowi pewną przesłankę przy ustalaniu tego miejsca. Odmienność tych pojęć wiąże się z celami, których realizacji służą. Miejsce zamieszkania to określenie obowiązujące w prawie cywilnym, ma istotne znaczenie dla sytuacji prawnej osoby fizycznej, natomiast zameldowanie stanowi kategorię prawa administracyjnego. W większości innych rejestrów publicznych rejestrowany jest adres lub miejsce zamieszkania, ponieważ przepisy prawa najczęściej wymagają do załatwienia sprawy podania miejsca/adresu zamieszkania. Wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający dla pozytywnego procedowania jego wniosku, że posiada miejsce zamieszkania (zgodnie z dyspozycją Regulaminu), a formalny adres został potwierdzony, o czym wspomina pismo skierowane do Wnioskodawcy, poprzez dołączenie dokumentacji przesłanej na adres organu skarbowego. 3. ZWŚ pismem z dnia 30 grudnia 2025 r., działając na podstawie art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym poinformował Wnioskodawcę, że uchwałą nr [...] z dnia 23 grudnia 2025 r. rozpatrzył złożony protest dotyczący negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] w zakresie warunków wsparcia i oddalił go. Uzasadniając stanowisko, organ argumentował, że zgodnie z ustawą Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz Regulaminem Naborów Wnioskodawca jest obowiązany przedstawiać dowody oraz składać wyjaśnienia niezbędne do oceny Wniosku o przyznanie pomocy, wyboru operacji i na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktu spełniania warunków. Wytyczne Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Regulamin naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji 1.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) - komponent Wdrażanie LSR, jednoznacznie określają, że warunkiem koniecznym jaki musi spełniać Wnioskodawca jest posiadanie miejsca zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W tej sytuacji dokumentem, który stanowi podstawę do jednoznacznego potwierdzenia powyższego jest Zaświadczenie z właściwej ewidencji ludności o miejscu zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Nazwa tego dokumentu została ujęta w Wykazie załączników do wniosku o przyznanie pomocy (Załącznik nr 2 do Regulaminu). Na podstawie analizy przedstawionej dokumentacji związanej z protestem złożonym przez Wnioskodawcę w ramach naboru nr [...] stwierdzono, że przedstawione dokumenty, tj. PiT-37 oraz zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały z dnia 10 września 2025 r. nie potwierdzają warunku podmiotowego w zakresie wymaganego okresu zamieszkiwania na obszarze objętym LSR. ZWŚ potwierdził poprawność oceny dokonanej przez LGD i nie uwzględnił protestu złożonego przez Wnioskodawcę dotyczącego Wniosku. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o: 1) uchylenie rozstrzygnięcia ZWŚ z dnia 30 grudnia 2025 r. z powodu naruszenia przepisu pkt 1.4 "Regulaminu Naboru Wniosków o Przyznanie Pomocy" będącego podstawą procedowania wniosków poprzez zamienne stosowanie przez organy pojęć "miejsce zamieszkania" i "miejsce zameldowania", które to stanowią odrębne definicyjnie pojęcia i podlegają innym reżimom prawnym. Przy czym jako wiążące i priorytetowe potraktowane zostało "miejsce zameldowania" zawarte jedynie w załączniku do wskazanego wyżej regulaminu. Skarżący wniósł o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania i orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa adwokackiego. Uzasadniając skargę, wskazał, że dla niego dokumentem podstawowym był "Regulamin Naboru Wniosków o Przyznanie Pomocy", będący załącznikiem do Uchwały Nr [...] Zarządu Lokalnej Grupy Działania "[...] z dnia 17 czerwca 2025 roku. W pkt 1.4. tego Regulaminu odwołano się do miejsca zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR i ten warunek został spełniony przez Skarżącego. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa o rozwoju lokalnym. Według jej art. 22h w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnego wyniku ponownej oceny operacji lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 22m ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola sądowa zaskarżonego aktu sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy, o której mowa w ustawie o rozwoju lokalnym jest postępowaniem konkursowym. Tak więc to na stronie skarżącej ciążył obowiązek przedstawienia dowodów oraz składania wyjaśnień niezbędnych do wyboru operacji do dofinansowania w prawem przewidzianej fazie i trybie. Zgodnie z art. 23 ust. 1a ustawy o rozwoju lokalnym, jeżeli w trakcie oceny wniosku o wsparcie jest konieczne uzyskanie wyjaśnień lub dokumentów niezbędnych do oceny wniosku o wsparcie, wyboru operacji lub ustalenia kwoty wsparcia na wdrażanie LSR, LGD wzywa wnioskodawcę do złożenia tych wyjaśnień lub dokumentów. Wnioskodawca - o czym stanowi art. 23 ust. 1c ustawy o rozwoju lokalnym - jest obowiązany przedstawiać dowody oraz składać wyjaśnienia niezbędne do oceny wniosku o wsparcie, wyboru operacji lub ustalenia kwoty wsparcia na wdrażanie LSR zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie, który z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący, składając WoPP, oświadczył, że zapoznał się z Regulaminem Naboru wniosków o przyznanie pomocy w ramach Przedsięwzięcia P.3.1.1 Wspieranie innowacyjnej, społecznie odpowiedzialnej i stabilnej przedsiębiorczości, poprzez podejmowanie usługowej pozarolniczej działalności gospodarczej. Zakres PS WPR: rozwój przedsiębiorczości, w tym rozwój biogospodarki lub zielonej gospodarki poprzez podejmowanie pozarolniczej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne (skrót start DG), dalej "Regulamin Naboru" i akceptuje jego postanowienia. Regulamin Naboru jest obowiązującym aktem prawnym – stanowi Załącznik do Uchwały Nr [...] Zarządu Lokalnej Grupy Działania "[...]" z dnia 17 czerwca 2025 r. W pkt 1.4.1 Regulaminu Naboru "Warunki podmiotowe" wskazano, że wsparcie może zostać udzielone, jeżeli "Wnioskodawca jest osobą fizyczną, która ukończyła 18 lat w dniu złożenia WoPP i co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WoPP posiada miejsce zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR." Zgodnie z pkt 3.1. Regulaminu Naboru "Sposób i forma składania WoPP i załączników" wnioskodawca składa WoPP wraz z załącznikami, które potwierdzają spełnienie warunków przyznania pomocy. Wykaz dokumentów niezbędnych do przyznania pomocy, które powinny zostać dołączone do WoPP, stanowi załącznik nr 2 do Regulaminu." Stosownie do pkt 5.2. Regulaminu Naboru "Zakres, w jakim jest możliwe uzupełnienie lub poprawienie WoPP oraz sposób, forma i termin złożenia uzupełnienia i poprawek" "Wnioskodawca jest obowiązany przestawiać dowody oraz składać wyjaśnienia niezbędne do oceny WoPP, wyboru operacji lub ustalenia kwoty pomocy zgodnej z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na Wnioskodawcy." (...) "W przypadku nieprzedstawienia przez Wnioskodawcę za pośrednictwem PUE, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień lub dokumentów, o których mowa w wezwaniu, LGD uzna, że okoliczności, których dotyczyć miały wyjaśnienia lub dokumenty nie zostały należycie wyjaśnione, na skutek czego LGD może w szczególności uznać, że WoPP, którego dotyczyło wezwanie, nie spełnia warunków przyznania pomocy, nie spełnienia określonego kryterium wyboru operacji lub na operację objętą tym WOPP nie powinna zostać przyznana kwota wsparcia w wysokości wskazanej w WoPP." Z kolei załącznik nr 2 do Regulaminu Naboru stanowi "Wykaz załączników do wniosku o przyznanie pomocy". Zgodnie z tym załącznikiem (poz. 3) do WoPP należało dołączyć: "Zaświadczenie z właściwej ewidencji ludności o miejscu zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Załącznik nr 2 jest integralną część Regulaminu Naboru i Skarżący, jak i każdy wnioskujący o wsparcie finansowe, zobowiązany jest go stosować. Sąd nie dostrzega sprzeczności pomiędzy zapisem pkt 1.4.1. Regulaminu Naboru, a treścią ww. pozycji Załącznika nr 2. Warunkiem sine qua non uzyskania wsparcia finansowego przez osobę fizyczną jest posiadanie miejsca zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR, co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WoPP . Aby ten warunek konieczny wykazać należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwej ewidencji ludności o miejscu zameldowania na pobyt stały lub czasowy. Zaświadczenie to, jak słusznie zauważył ZWŚ stanowi środek dowodowy, za pomocą którego można wykazać spełnienie tego warunku udziału w naborze. Skarżący nie wykazał warunku koniecznego określonego w pkt 1.4.1. Regulaminu Naboru. Do WoPP złożył zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały na obszarze wiejskim objętym LSR od dnia 10 września 2025 r. Na wezwanie organu o wyjaśnienie terminu zameldowania, pisemnie poinformował, że jego miejscem zamieszkania i stałego pobytu jest miejscowość N., ul. [...], na dowód czego dołączył PIT-37 za rok 2024. które do dokumenty nie potwierdzają, że Skarżący co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WoPP posiada miejsce zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR. Na pytanie Sądu (zadane na rozprawie w dniu 17 marca 2026 r.) jak Skarżący wykazał miejsce zamieszkania, pełnomocnik Skarżącego odpowiedział, że przedłożył dokument zeznania podatkowego za 2024 r. Regulamin Naboru nie dopuszcza wykazywania faktu zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR, w inny sposób aniżeli wskazany w załączniku nr 2, czyli poprzez dołączenie do wniosku stosownego zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy. Niezależnie zauważyć trzeba, że złożone przez Skarżącego ww. dokumenty, nie potwierdzają, że Skarżący co najmniej od roku poprzedzającego dzień złożenia WoPP posiada miejsce zamieszkania na obszarze wiejskim objętym LSR. że (co do zasady zeznanie roczne składa się bowiem do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania w dniu składania zeznania, art. 45 ust. 1b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; Dz.U. 2025.163). Równe traktowanie wnioskodawców wiąże się z obowiązkiem stosowania takich samych zasad wobec wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie w ramach danego postępowania, w tym jednakowego sposobu liczenia terminów i jednakowych skutków ich niedochowania. Równe traktowanie wnioskodawców wymaga, aby właściwa instytucja nie stosowała w trakcie postępowania żadnych indywidualnych preferencji. Zakaz ten dotyczy zarówno procedur wyboru projektów, jak i kryteriów. Zatem nie może być tak, że Skarżący, w sposób odmienny, preferencyjny wobec innych wnioskodawców, może wykazywać warunek konieczny do uzyskania środków pomocowych. Przy czym, co trzeba podkreślić, warunku zamieszkania – warunku koniecznego wskazanego w pkt 1.4.1. Regulaminu Naboru Skarżący w ogóle nie wykazał – ani w sposób określony w załączniku nr 2 do Regulaminu Naboru, ani przez złożenia zeznania rocznego, czy pisemnej informacji o miejscu zamieszkania. W ocenie Sądu LGD zapewniło wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie, a ocena wniosku Skarżącego została przeprowadzona w oparciu o akty znane mu. W WoPP Skarżący złożył oświadczenie, iż zapoznał się z treścią Regulaminu Naboru i akceptuje jego zapisy. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 22h ust. 9 pkt 2 ustawy o rozwoju lokalnym i art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.