III SA/Gl 1355/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego; W skardze z dnia [...] r. skarżący K. K. wniósł między innymi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości z uwagi na stan ubóstwa. Na wezwanie referendarza sądowego wniosek ten skarżący sporządził następnie na formularzu urzędowym, zgodnie z wymogami art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie P.p.s.a. W druku PPF z dnia [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) rozszerzył zakres wniosku o ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku skarżący oświadczył, że nie pracuje i do [...] będzie otrzymywał zasiłek dla [...]. Podkreślił przy tym, że na jego utrzymaniu pozostaje małoletnia córka, na którą łoży kwotę [...] zł tytułem świadczenia [...]. K. K. podniósł nadto, że ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania. W tych ramach wskazał jednak, że posiada zadłużenie z tytułu opłaty czynszowej w kwocie ok. [...] zł. Dochód gospodarstwa domowego oszacowano na kwotę ok. [...] zł. Przy wniosku nadesłano zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia [...] r., z którego wynika, że skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. pobrał zasiłek dla [...] w łącznej kwocie [...] zł netto. W dalszym toku postępowania skarżącego wzywano dwukrotnie do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych oraz wyjaśnienia stanu faktycznego (wezwania referendarza z dnia [...] r. i z dnia [...] r.). W oparciu o dokumenty nadesłane w odpowiedzi na wezwania referendarza ustalono, co następuje. W roku [...] skarżący osiągnął dochód brutto w kwocie [...] zł. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] r. rozwiązano przez [...] związek małżeński A. K. z K. K. Z sentencji tego wyroku wynika, że obie strony mają obowiązek utrzymania małoletniego dziecka. K. K. został zobowiązany do świadczenia [...] na rzecz dziecka na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w B. w dniu [...] r. Z nadesłanych dowodów nadania przekazu pocztowego wynika, że jest to kwota [...] zł, którą skarżący uiszcza pomiędzy [...] i [...] dniem każdego miesiąca. Z tytułu wykonawczego z dnia [...] r. wynika, że na skarżącym ciąży zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie [...] zł. Na dzień [...] r. lokal, w którym skarżący jest zameldowany był zadłużony czynszowe na kwotę [...] zł. Spłaty tego zadłużenia dokonała - zgodnie z oświadczeniem skarżącego - daleka krewna K. K. Ta sama osoba uregulowała zaległości skarżącego z tytułu opłaty za studia. Stałe miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego w mieszkaniu, w którym przebywa skarżący stanowią kwotę bez mała [...] zł. Nabywcą wszystkich usług, w tym: dostawa gazu, energii elektrycznej, usług telekomunikacyjnych, jest A. K. (ojciec skarżącego). Wypada w tym miejscu odnotować, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w ramach odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych, dokonał dwukrotnie oceny stanu majątkowego skarżącego i na mocy postanowień z dnia 18 grudnia 2007 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w sprawach o sygn. III SA/GI 1036/07 i III SA/GI 1037/07. Z kolei postanowieniami z dnia 7 sierpnia 2008 r. ustanowiono w tamtych sprawach adwokata z urzędu. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 P.p.s.a.). Z uwagi na to, że K. K. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego, jego wniosek podlega rozpoznaniu w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. albowiem dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jest więc regułą, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w tym zakresie, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W toku rozpoznania wniosku ujawniono wprawdzie pewne niejasności, przede wszystkim skarżący nie wypowiedział się, czy jego ojciec w rzeczywistości zamieszkuje lokal, w którym przebywa skarżący. Nie mniej jednak przyjęto, że skarżący jest w chwili obecnej [...] i w dacie orzekania w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie pobiera już zasiłku z tego tytułu. Zdaniem rozpoznającego wniosek nie można przerzucić ciężaru opłat sądowych na ojca skarżącego, pomimo tego, że zgodnie z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dzieci i rodzice powinni wspierać się wzajemnie. W ocenie referendarza do wsparcia, o którym mowa w tym przepisie, nie sposób zaliczyć partycypacji w kosztach sądowych w szczególności, gdy dziecko jest pełnoletnie i dodatkowo ukończyło [...] lat. Mając na uwadze ustalony wyżej stan faktyczny, a przede wszystkim ograniczone możliwości płatnicze skarżącego, rozpoznający wniosek uznał, że K. K. zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czemu wyraz dano w części dyspozytywnej postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., art. 254 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy.