III SA/Gl 1370/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka podała, że zajmuje się sprzedażą hurtową [...] i [...]. Wprawdzie jej kapitał wynosi 50.000,00 zł, a wartość środków trwałych zamyka się w kwocie 50.529,38 zł, to za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu 123.108,87 zł. Podobnie od stycznia do sierpnia bieżącego roku nie wypracowała zysku tylko stratę wynoszącą 211.916,20 zł. Ponieważ wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne poza kwotą 2.317,12 zł zgromadzoną na rachunkach bankowych (vide: saldo na dzień 27 września 2016 r. podane w rubryce 9.3 formularza) nie posiada żadnych innych środków, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową; - deklaracje VAT-7 za ostatnie trzy miesiące wraz z raportami kasowymi i wyciągami z konta z tego okresu; - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 r.; - tytuły wykonawcze z [...]r. na kwotę 318.752,00 zł i 311.825,00 zł oraz protokół zajęcia ruchomości, których wartość pozostawiono wycenie rzeczoznawcy. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na jego poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia Spółki z o.o. A z należnego wpisu sądowego, nie została spełniona. Należy bowiem zauważyć, że poza kapitałem (funduszem) podstawowym, który wynosi 50.000,00 zł posiada ona jeszcze kapitał (fundusz) rezerwowy, który według bilansu za 2015 r. wynosi 555.047,71 zł. I choć na koniec sierpnia bieżącego roku ten uległ zmniejszeniu o 123.108,87 zł, to jednak nadal przedstawia znaczną wartość wynoszącą 431.938,84 zł. W tej sytuacji wykazana w rubryce nr 8 formularza strata za ubiegły rok obrotowy rzędu 123.108,87 zł nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że jak wynika z dołączonych do akt dokumentów źródłowych była ona spowodowana nadwyżką ponoszonych kosztów nad uzyskanym przychodem, który w tym okresie wynosił 2.938.490,82 zł (vide: zeznanie podatkowe CIT-8). Podobnie w bieżącym roku wykazana na koniec sierpnia strata rzędu 211.916,20 zł, nie jest spowodowana nierentownością prowadzonej działalności, albowiem zadeklarowana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania wynosiła w ostatnim kwartale: 267.177,00 zł (sierpień), 480.306,00 zł (wrzesień) i 245.492,00 zł (październik). Mając na uwadze powyższe, w tym prezentowany w doktrynie pogląd, zgodnie z którym wydatki dotyczące postępowania sądowego należą do normalnych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44) przyjąć należało, iż należny od wniesionej skargi wpis sądowy może się znaleźć w strukturze ponoszonych przez Spółkę wydatków przyjmujących dużo wyższe wartości. Tym bardziej, że jak ustalono z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych w postaci wyciągów z konta prowadzonego w B w ostatnim kwartale tytułem spłaty pożyczki Spółka wydatkowała kwotę 244.500,00 zł, którą sukcesywnie przelewała na rachunek jednego ze wspólników (vide: przelewy z dnia 17 sierpnia, 02, 23, 28, 29 września, 03, 11, 14 i 31 października), podczas gdy wpływy na konto w tym okresie wynosiły: 89.721,80 zł (sierpień - B), 276.599,60 (wrzesień - B), 150.086,80 zł (październik - B), 93.000,00 zł (sierpień - C), 12.000,00 zł (wrzesień - C), 126.000,00 zł (październik – C). A ponieważ w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych oraz preferowaniem jednych zobowiązań mających zresztą charakter publicznoprawny względem drugich, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty należnych w sprawie kosztów sądowych nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, że odmowa zwolnienia z obowiązku ich ponoszenia jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem (por. postanowienia NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04, GZ 64/04 oraz z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 478/12 dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też działając, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.