III SA/Gl 1393/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-03-26
Skład orzekający: Anna Apollo, Henryk Wach, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek gruntu, nabytych w ramach wspólnoty majątkowej i następnie podzielonych na działki budowlane, na które uzyskano pozwolenia na budowę, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, skutkującą obowiązkiem zapłaty podatku VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż działek gruntu, które zostały nabyte w celu lokaty kapitału, podzielone, uzyskane na nie pozwolenia na budowę, a następnie sprzedane, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z tym, zapłacony podatek nie był nienależny, a organ podatkowy prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty. Kluczowe jest, że działania podatnika wskazują na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej, a nie wykorzystania majątku na cele osobiste.Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył korektę deklaracji VAT-7 za luty 2007 r., wnosząc o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że sprzedaż działek budowlanych, nabytych w ramach majątku osobistego, nie stanowiła działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały, że działania podatnika (podział nieruchomości, uzyskanie pozwoleń na budowę, sprzedaż) wskazują na prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkowało odmową stwierdzenia nadpłaty. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
26 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowy stwierdzenia nadpłaty) oddala skargę.
Zaskarżoną tu decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] nr [...] odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2007 r.
W uzasadnieniu przedstawił następującą argumentację prawną i faktyczną:
W deklaracji VAT-7 za luty 2007 r. J.D. wykazał nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w kwocie [...] zł.
Następnie podatnik [...] wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku za luty 2007 r. w kwocie [...] zł składając równocześnie korektę deklaracji podatkowej, w której wykazał zobowiązanie podatkowe w wysokości 0 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wraz z małżonką [...] nabyli nieruchomość gruntową, którą następnie podzielili na 8 działek budowlanych, które sprzedali, w tym dwie w lutym 2007 r. W ocenie J.D., skoro zbycie działek należących do majątku osobistego nie zostało dokonane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), to tym samym zapłacony podatek we wskazanej już kwocie był podatkiem nienależnym.
Postanowieniem z [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za luty 2007 r., które zakończyło się wydaniem [...] decyzji nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ten miesiąc w wysokości [...] zł, utrzymanej w mocy rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] nr [...].
W konsekwencji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzją z [...] nr [...] orzekł o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za luty 2007 r. prezentując następujące stanowisko:
[...] J.D. wspólnie z małżonką A.D. nabyli w ramach wspólnoty ustawowej małżeńskiej nieruchomość gruntową o powierzchni [...] m2 , dla której Wójt Gminy P. [...] ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania i zabudowy poprzez budowę 8 budynków mieszkalnych, a Starosta [...] udzielił pozwolenia na budowę. W dniu [...] doszło do sprzedaży działek nr [...] i [...] powstałych w wyniku podziału nieruchomości. J.D. zarejestrował się jako podatnik podatku od towarów i usług składając deklarację VAT-7 za luty 2007 r., w której wykazał podatek należny z tytułu tej sprzedaży. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. stwierdził, że w tym wypadku miała miejsce działalność gospodarcza, co wynika z kolejności działań podatnika mających na celu przygotowanie towaru do sprzedaży. Konsekwencją tych działań była sprzedaż towaru, który poprzez wskazane działania podatnika stał się bardziej atrakcyjny.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił odwołania J.D. powołując się przy tym na art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 15 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług akcentując, iż od podatku jest zwolniona dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. W rozumieniu tej ustawy, podatnikiem jest każdy podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą w sposób samodzielny, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Poza zakresem działalności gospodarczej pozostaje wyłącznie sprzedaż majątku osobistego danej osoby nabytego na własne potrzeby, a nie z przeznaczeniem na działalność gospodarczą. W okresie posiadania przez podatnika tego majątku musi wynikać jednak zamiar wykorzystania go na cele osobiste. Tymczasem, J.D. jako cel nabycia nieruchomości wskazał lokatę posiadanych środków finansowych oraz poprzez działania wykazał, że nabycie nieruchomości nie nastąpiło na cele osobiste. Również jej zbycie w częściach wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej, tym bardziej, że wcześniej uzyskano pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego z [...] z powodu naruszenia art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez błędne przyjęcie, że sprzedaż działki gruntu stanowiła samodzielne wykonywanie działalności gospodarczej, a także z powodu naruszenia art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że nabycie nieruchomości nie nastąpiło na cele osobiste lecz było związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, i że sprzedając tę nieruchomość J.D. wykonywał działalność gospodarczą. W uzasadnieniu, powołując się na wyrok NSA z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 oraz niesporne fakty pełnomocnik stwierdził, że J.D. nie wykonywał i nie wykonuje zawodowo i w sposób profesjonalny działalność handlowca w zakresie obrotu nieruchomościami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko:
Skarga nie jest zasadna.
Przechodząc do zasadniczego zagadnienia, które jest sporne w tej sprawie należy przypomnieć, że według 99 ust. 1 i 12, art. 15 ust. 1 i 2 ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu. Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z kolei, według art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.), zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Natomiast art. 72 § 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że za nadpłatę uważa się kwotę
nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
Zgodnie z art. 75 § 1 i 2 pkt 1lit. b, § 3, § 4 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. To uprawnienie przysługuje również podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, jeżeli w deklaracjach wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. W przypadkach, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. a) i b) oraz w pkt 2 lit. a) i b), podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty są obowiązani złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę.
Ta regulacja prawna jest jasna i czytelna, wolą ustawodawcy w przypadku powstania nadpłaty w podatku od towarów i usług jest bezdecyzyjny zwrot nadpłaty.
W tej sprawie bezspornym jest, że organ podatkowy zakwestionował prawidłowość skorygowanej deklaracji VAT-7 dotyczącej lutego 2007 r., a następnie wydał decyzję określającą w trybie art. 99 ust. 12 ustawy ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zobowiązanie podatkowe w kwocie innej, niż ta wynikająca ze skorygowanej deklaracji podatkowej.
To rozstrzygnięcie spowodowało zatem, że upadło domniemanie prawidłowości zobowiązania podatkowego wykazanego w skorygowanej deklaracji za miesiąc luty 2007 r.
Konsekwencją tego stanu rzeczy jest z kolei prawidłowe nie stwierdzenie przez organ podatkowy nadpłaty, ponieważ kwota zapłaconego podatku za luty 2007 r. nie była kwotą zapłaconą nienależnie.
Z tych powodów zarzuty podniesione w skardze należało ocenić jako bezzasadne, ponieważ przedmiotem tej sprawy było jedynie nie stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego nadpłaty wobec pozostawania w obiegu prawnym ostatecznej i wykonalnej decyzji wymiarowej dotyczącej lutego 2007 r., która przesądziła o tym, że J.D. został uznany za podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Inaczej mówiąc, przedmiotem tej sprawy o stwierdzenie nadpłaty nie było ponowne badanie rozstrzygniętej już kwestii, co powoduje, że zarzuty podniesione w skardze, nie dotyczące tej sprawy nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż organy podatkowe nie naruszyły prawa i dlatego oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło