III SA/Gl 1396/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. przy udziale – sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. , działając na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku S. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie płatności obszarowych, odmówił przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. , na podstawie m.in. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 i odmówił S. W. przyznania płatności ONW na rok 2012 do działek rolnych lub ich części położonych na obszarze ONW - Nizinne strefa II. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ zawarł stosowne pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a., poprzez tzw. fikcję doręczenia, przy czym organ nie sprecyzował terminu (dnia) w którym doręczenie nastąpiło ograniczając się do wskazania, że przesyłkę awizowano w dniach 12 czerwca 2014 r. i 23 czerwca 2014 r. Pismem z dnia [...] r. (nadane u operatora pocztowego dnia [... ] r.) S.W. wniósł od powyższej decyzji odwołanie i jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia podając, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero w dniu [...] r., decyzja ta nie została mu doręczona, a zatem nie weszła do obrotu prawnego. Organ wskazał w tym zakresie, że osoba składająca wniosek o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy, swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a przynajmniej ustała najpóźniej w ciągu 7 dni przed złożeniem tego wniosku. Tymczasem S. W. w podaniu o przywrócenie terminu nie wskazał na okoliczności, które przeszkodziły mu w terminowym złożeniu pisma odwoławczego. Wskazał jedynie na fakt, iż fizycznie nie otrzymał decyzji, jednak w opinii organu odwoławczego, takiego uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie można uznać za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Sytuacja taka nie nosi bowiem cech okoliczności, na które strona nie ma wpływu, które wynikają ze zdarzeń losowych, czy siły wyższej. Tylko bowiem takie zjawiska, jak np. choroba, śmierć, czy wypadek, a także pożar czy powódź, dotykające majątku strony, czy jej osoby, bądź osób dla niej najbliższych, traktowane są jako powodujące uchybienie terminu bez winy osoby, która miała go zachować. W efekcie organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania akcentując, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] twierdząc, że awizowanie przez operatora pocztowego przesyłki zawierającej decyzję było nieprawidłowe. Pierwsze awizo pozostawiono w dniu [...] r., a drugie w dniu [...] r., a zatem za późno, przez co wprowadziło ono adresata w błąd niejako sugerując, że przesyłka jest do odbioru jeszcze przez 7 dni. Skarżący stwierdził jednocześnie, że nigdy żadnego awiza nie dostał. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona, Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia w całości albo w części w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, według powyższych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie odpowiada ono wymogom prawa, gdyż wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i skutkującym koniecznością jego uchylenia. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji od której złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia twierdząc, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego. Zagadnienie to, jako warunkujące bieg przedmiotowej sprawy, podlega rozpoznaniu w pierwszej kolejności. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany wyżej operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa wyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z akt przedłożonych sądowi wynika, że decyzja z dnia [...] r. nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. została wyekspediowana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 11 czerwca 2014 r. i, z uwagi na nieobecność adresata, awizowana w dniu 12 czerwca 2014 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że informację o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni od pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni powtórne zawiadomienie (awizo) pozostawiono w dniu 23 czerwca 2014 r. Wobec niepodjęcia przesyłki także w tym terminie operator pocztowy dokonał jej zwrotu do nadawcy w dniu 1 lipca 2014 r. Zauważyć trzeba, że siódmym dniem terminu liczonego od pozostawienia pierwszego awiza (12 czerwca 2014 r.) był dzień 19 czerwca 2014 r., który był dniem ustawowo wolnym od pracy (czwartek - dzień Bożego Ciała). W tej sytuacji ostatni dzień terminu przypadał na piątek. Powtórne zawiadomienie pozostawiono adresatowi 23 czerwca 2014 r. (poniedziałek), przy czym w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki powinno zostać złożone w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Tego warunku organ dochował. W związku z tym doręczenie należało uznać za dokonane z upływem ostatniego dnia w/w czternastodniowego terminu, który przypadał na dzień 26 czerwca 2014 r. W dalszej kolejności należy stwierdzić, dokonując analizy przepisów art. 58 oraz art. 134 k.p.a. na tle stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, że przedwczesne było merytoryczne wypowiadanie się przez organ w spornym postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2014 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy uprzednio nie nastąpiło w prawem przewidziany sposób stwierdzenie uchybienia temu terminowi. Zauważyć bowiem trzeba, że postanowienie w tej ostatniej sprawie organ wydał w dniu [...] r., co potwierdzają akta przedłożone Sądowi. Tymczasem rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi i to niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim) – por.: wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1443/11, wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1653/11. Zatem organ powinien najpierw wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a dopiero potem postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do jego wniesienia. Pogląd powyższy wynika wprost z kategorycznej treści art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, oraz konieczności formalnego potwierdzenia okoliczności faktycznej jaką jest uchybienie terminu i ewentualnych wątpliwości co do zachowania terminu. Innymi słowy warunkiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że termin ten został uchybiony. Rozpatrując ponownie wniosek strony organ winien uwagi powyższe uwzględnić. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie możliwości skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin. Z treści wskazanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nim przesłanek, a niespełnienie którejkolwiek czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym, na co słusznie zwrócił uwagę organ w zaskarżonym postanowieniu. Przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie powinny zostać jednak przez organ ustalone i rozważone na tle konkretnych faktów, od strony ich wpływu na wynik postępowania, a odzwierciedlenie tego powinno zawierać uzasadnienie postanowienia; wymogu tego sporne postanowienie nie zrealizowało jednak w pełni. Również powyższe organ powinien uwzględnić rozstrzygając sprawę ponownie. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie.