III SA/Gl 1397/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-01-22
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Mirosław Kupiec, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie nadpłaty podatku akcyzowego, wydana na podstawie szczególnych przepisów, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług, jeśli pierwotna decyzja określająca podatek akcyzowy nie została formalnie uchylona ani zmieniona?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nadpłatę podatku akcyzowego i zarządzająca jego zwrot, wydana na podstawie szczególnych przepisów, modyfikuje wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Ta zmiana wpływa na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, co uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie podatku VAT na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli pierwotna decyzja wymiarowa nie została formalnie uchylona lub zmieniona.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług (VAT) od importowanego samochodu, powołując się na późniejsze decyzje o zwrocie cła i stwierdzeniu nadpłaty podatku akcyzowego. Organ celny odmówił wznowienia, uznając, że decyzje te nie zmieniły pierwotnej decyzji wymiarowej w sposób uzasadniający wznowienie. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że decyzja o zwrocie nadpłaty podatku akcyzowego wpłynęła na podstawę opodatkowania VAT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izy Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (decyzja w trybie wznowieniowym) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy własną decyzję z [...]r. nr [...], którą to jako organ pierwszej instancji - po wznowieniu postępowania na wniosek R. S. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...]r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...]r. nr [...] określającą R. S. kwotę podatku od towarów i usług należną z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z [...]r. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu wskazał następujący stan faktyczny sprawy.
[...]r. R. S. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki [...] jako mienie przesiedlenia przywożone przez osobę fizyczną, przenoszącą swoje miejsce stałego zamieszkania z państwa trzeciego ([...]) na obszar celny Wspólnoty.
Zgłoszenie celne zostało przyjęte na podstawie art. 63 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r., str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, z późn. zm.) i zarejestrowane w ewidencji OGL pod nr 335020/001617. Jednocześnie towar został zwolniony z cła z zastrzeżeniem nieodstępowania przez okres 12 miesięcy od dnia dopuszczenia do obrotu na podstawie art. 2 (z zastrzeżeniem art. 3 do 10) rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28.03.1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. L 105 z 23.4.1983, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne: rozdział 2, t. 1 s. 419 - 455). Natomiast na podstawie § 30 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.04.2004r. w sprawie zwolnień z podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 97, poz.966) towar został zwolniony z podatku akcyzowego, a z podatku od towarów i usług na podstawie art. 47 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.) - w obu przypadkach - pod warunkiem, iż rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie zostały oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego.
Po zwolnieniu towaru Naczelnik Urzędu Celnego w B. dokonał kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a następnie postanowieniem nr [ z [...]r. wszczął postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego [...] z [...]r., podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził niedopełnienie warunków do zwolnienia z należności celnych ww. towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] z [...]r., bowiem strona nie przeniosła miejsca zwykłego zamieszkania z kraju trzeciego (USA) na obszar celny Wspólnoty, a co za tym idzie także nie użytkowała towaru objętego ww. zgłoszeniem przez okres 12 miesięcy od daty dopuszczenia tego towaru do obrotu. Ponieważ wymogi do zwolnienia z cła określone w ww. rozporządzeniu Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28.03.1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych nie zostały spełnione Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] z [...]r. określił R. S. kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł i wezwał do jej zapłaty.
Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 13.02.2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1444/08 oddalający złożoną w tym przedmiocie skargę). Stanowiła ona z analogicznych przyczyn, tj. niedopełnienia ww. warunków do zwolnienia z cła podstawę do określenia należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług (vide: ostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z [...] r. określającą należną do zapłaty akcyzę w wysokości [...] zł oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z [...]r. określającą należny do zapłaty VAT w kwocie [...] zł).
Tymczasem pismem z [...] r. pełnomocnik strony złożył wniosek o wydanie decyzji określającej wysokość nadpłaty w podatku od towarów i usług od samochodu marki [...] powołując się na ostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z [...] r., na mocy której zarządzono zwrot cła w kwocie [...] zł oraz ostateczą decyzję z [...] r. nr [...] stwierdzającą nadpłatę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, co oznaczało, że należna akcyza wynosiła [...] zł.
Natomiast w piśmie z [...] r., nadesłanym na żądanie organu do sprecyzowania trybu, w jakim strona żąda rozpatrzenia wniosku, pełnomocnik wyjaśnił, że domaga się zmiany decyzji określającej wysokość należnego podatku VAT na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako O.p.). Ponieważ po wydaniu decyzji określającej wysokość podatku od towarów i usług wydane zostały dwie decyzje zwrotowe (kwoty cła i podatku akcyzowego) przez Naczelnika Urzędu Celnego w B., tym samym zmianie uległa podstawa opodatkowania w podatku VAT. Konieczne jest zatem wznowienie postępowania i określenie podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości.
Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem nr [...] z [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją decyzją ostateczną z [...] r. Następnie decyzją nr [...] z [...] r. odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej nr [...] z [...] r., którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...]r. nr [...] na mocy której określono R. S. kwotę podatku od towarów i usług należną z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z [...]r. w wysokości [...] zł.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Ponieważ pełnomocnik strony powoływał się na decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w B. zarządzające zwrot cła oraz zwrot podatku akcyzowego, organ ten wyjaśnił, że - wbrew stwierdzeniu strony zawartemu w piśmie z [...] r. – decyzja zarządzająca zwrot cła nr [...] z [...] r. nie uchyliła, ani nie zmieniła decyzji nr [...] z [...]r., w której określono kwotę długu celnego. Została ona bowiem wydana w odrębnym trybie “zwrotu cła" na podstawie art. 236 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego – niezależnym od trybu wymiarowego, a tryb ten nie wymaga wzruszenia decyzji ostatecznej. Podobnie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z [...] r., w której stwierdzono nadpłatę w podatku akcyzowym i zarządzono jej zwrot na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745) nie zmieniła, ani nie uchyliła decyzji ostatecznej z [...] r. nr [...] , w której określono kwotę podatku akcyzowego. Dlatego też – w jego ocenie - brak było podstaw do zmiany decyzji określającej wysokość należnego podatku VAT na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 O.p.
Od tego rozstrzygnięcia pełnomocnik strony wniósł odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zauważył, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. dokonano zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego. Zwrócił także uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.11.2011 r. - sygn. akt I FSK 93/11, w którym NSA orzekł, iż zwrot nadpłaty dokonany na podstawie ustawy z 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego modyfikuje wielkość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i w konsekwencji zmniejsza podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług.
Rozpatrując odwołanie strony, zaskarżonym rozstrzygnięciem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. podzielił wcześniejsze stanowisko odnośnie braku spełnienia przesłanki do wznowienia postępowania wynikającej z art. 240 §1 pkt 7 O.p. i utrzymał je w mocy.
W motywach powyższego przywołał poglądy doktryny i judykatury w zakresie wznowienia postępowania w trybie art. 240 §1 pkt 7 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, iż B. Gruszczyński [w:] (S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str.618-619) w komentarzu do art.240 §1 pkt 7 O.p. zauważa, że mówiąc o "innej decyzji lub orzeczeniu", ustawodawca miał na myśli akt administracyjny lub sądowy, który stanowił szeroko rozumianą podstawę prawną, a nie faktyczną wydania decyzji podatkowej. Oznacza to, że bez tej "innej decyzji lub orzeczenia sądu" nie byłoby podstaw do wydania decyzji podatkowej.
Chodzi więc o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii, zawarte w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym, wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, stanowiące istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie podatkowej w sytuacji, gdy albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja podatkowa, albo nie mogłaby być wydana decyzja określonej treści, bez stanu prawnego lub faktycznego, ukształtowanego albo stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym albo sądowym innej, odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej albo orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo zmienia się jego treść. W obu przypadkach zachodzi podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy podatkowej co do jej istoty (tak uchwała 5 sędziów NSA z 9.11.1998r. sygn. akt OPK 4/98, ONSA 1999, nr 1, poz.13).
Z kolei B. Adamiak [w:] (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2011. Wrocław 2011, str. 988-989) wyjaśnia, że w tym przypadku chodzi o sytuację, gdy decyzja została oparta na "kompetentnym rozstrzygnięciu sądu lub innego organu; rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi oczywiście wywrzeć wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych" (W. Dawidowicz - Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu..., str. 234).
Powołując następnie poglądy judykatury Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.01.2008 r. - sygn. akt I FSK 163/07 (LEX nr 470987), w którym stwierdzono, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 7 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki - decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, która to decyzja lub orzeczenie zostało następnie uchylone lub zmienione, a uchylenie to lub zmiana mogły mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Natomiast w odniesieniu do decyzji kończącej postępowanie w sprawie, którego wznowienia domagał się skarżący, Dyrektor Izby Celnej w K. podkreślił, że w sprawie nie doszło do uchylenia czy też zmiany decyzji stanowiących jej szeroko rozumianą podstawę prawną.
Pismem z [...]r. pełnomocnik strony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 7 i art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Tym samym nie zgodził się z twierdzeniem Dyrektora Izby Celnej w K., że żadna z decyzji poprzedzających decyzję z [...]r. nie została uchylona ani zmieniona, gdyż zawarte w decyzji z [...] r. rozstrzygnięcie określające kwotę należnego podatku akcyzowego zostało zmienione później wydaną decyzją z [...] r. Ponownie wskazał na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z [...] r. zarządzającą zwrot cła oraz nr [...] z [...] r., w której stwierdzono nadpłatę w podatku akcyzowym i zarządzono jej zwrot na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz.745). Zdaniem pełnomocnika wydanie rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu nadpłaty na podstawie ww. ustawy, wprowadzającej szczególny tryb postępowania podatkowego równoznaczny jest ze zmianą decyzji określającej wysokość podatku, której możliwość dopuszcza przepis art. 128 O.p. Zatem spełnione były przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 7 O.p. do zmiany decyzji określającej wysokość należnego podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie. Podtymując dotychczasowe stanowisko wyjaśnił, że na gruncie niniejszej sprawy nie występuje sytuacja, aby decyzja stanowiąca szeroko rozumianą podstawę prawną decyzji, w której określono kwotę podatku od towarów i usług w imporcie została uchylona, zmieniona lub np. stwierdzono jej nieważność. Żadna decyzja poprzedzająca decyzję nr [...] z [...] r., w sprawie której złożono wniosek o wznowienie postępowania nie została bowiem uchylona, a powołana decyzja ostateczna z [...]r. określająca kwotę wynikającą z długu celnego w przywozie pozostaje w obrocie prawnym w niezmienionym kształcie. Aby natomiast zastosowanie miała przesłanka do uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w trybie art. 240 §1 pkt 7 O.p. to uchylona lub zmieniona musiałaby zostać któraś z decyzji wymiarowych poprzedzających decyzję w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przyjęcie przez stronę skarżącą, iż decyzja w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego zmieniła (wzruszyła) ostateczną decyzję wymiarową jest błędne. Jest to bowiem decyzja wydana w odrębnym trybie nie powodująca wzruszenia decyzji określającej jednocześnie wysokość określonej kwoty długu celnego i kwoty podatku akcyzowego i VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - – dalej jako p.p.s.a.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego przyjęte w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej w K. (tak uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), które zresztą są niesporne między stronami, a spór dotyczy ich oceny prawnej.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest bowiem ocena, czy rozstrzygnięcie z [...] r. o zwrocie cła oraz z [...] r. o stwierdzeniu nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu importu samochodu osobowego zmieniło decyzję w przedmiocie określenia wymiaru podatku akcyzowego z tegoż tytułu zawarte w decyzji z [...] r. w sposób uzasadniający wznowienie postępowania w przedmiocie podatku VAT (jak wywodzi skarżący), czy też nie uzasadnia wznowienia postepowania (jak twierdzi organ).
Na wstępie rozważań należy przytoczyć treść stanowiącego podstawę prawną żądania strony art. 240 § 1 pkt 7 O.p. Stosownie do powołanego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Zauważyć należy, że przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania, organ podatkowy winien ocenić dopuszczalność wznowienia, czyli stwierdzić czy we wniosku o wznowienie wskazana została któraś z przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. Jest to etap wstępny, w którym nie bada się istnienia wskazanej przesłanki wznowienia postępowania. Istnienie tej przesłanki może dopiero zostać rozpoznane w drugim etapie postępowania dotyczącego wznowienia postępowania, to jest po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 O.p.
W niniejszej sprawie organ zastosował powyższy tryb, co jest działaniem prawidłowym, jednak badając istnienie wskazanej przez stronę przesłanki doszedł do błędnych – zdaniem Sądu – wniosków o jej braku.
W tym miejscu należy rozważyć charakter prawny rozstrzygnięcia, jakim jest decyzja wydana w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 207 § 2 O.p. decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Oznacza to, że jest to akt o charakterze władczym, kończący postępowanie w sprawie w sposób kształtujący pozycję prawną strony postępowania, wydany przez właściwy organ w granicach jego kompetencji, korzystający przy wydaniu orzeczenia z przysługującego mu władztwa administracyjnego. Jest to akt rozstrzygający w sposób władczy sprawę administracyjną, którą jest przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi (tak wyrok NSA z 27.02.2012 r., sygn. akt I FSK 457/11). Zatem o tym, czy dany akt jest decyzją, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy i treść przepisu będącego podstawą działania organu.
Ustaliwszy charakter prawny decyzji jako władczego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (podatkowej) dokonany przez właściwy organ, należy dokonać rozróżnienia pojęcia "decyzja" w znaczeniu formalnym i materialnym.
W znaczeniu formalnym decyzja jest to dokument odpowiadający wymogom określonym w art. 210 O.p. Natomiast decyzją w znaczeniu materialnym jest każde rozstrzygnięcie przesądzające o istocie danej, konkretnej sprawy administracyjnej. W tym znaczeniu analizując wydane decyzje Naczelnika Urzędu Celnego, tj. z [...]r. nr [...] , gdzie w pkt 3 organ ten określił kwotę wynikającą z długu celnego w przywozie oraz decyzję z [...] r. nr [...] , gdzie w pkt 2 określono podatek akcyzowy od przedmiotowego w sprawie towaru, a nadto decyzję z [...]r. nr [...], gdzie w pkt 2 organ określił należny z tytułu importu podatek od towarów i usług, Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że każda z tych decyzji rozstrzyga o obowiązkach strony w zakresie różnych należności publicznoprawnych, wynikających z odrębnych przepisów. Ze szczegółowego wyliczenia należności celnych i podatkowych, zawartego w uzasadnieniu omawianych rozstrzygnięć, dokonanego na podstawie powołanych w nim przepisów prawa wynika, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług organ wliczył wartość celną towaru powiększoną o kwotę należnego cła i podatek akcyzowy w kwocie [...] zł. Oznacza to, że decyzja w przedmiocie określenia podatku akcyzowego stała się podstawą określenia podatku od towarów i usług. Następnie decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym, określił wysokość nadpłaty w kwocie [...] zł i zarządził jej zwrot. Jakkolwiek faktem jest, że nigdy nie nastąpiło formalne wzruszenie decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego z [...] r. np. w trybie wznowienia postępowania czy stwierdzenia jej nieważności, to przecież nie można pomijać faktu, że na skutek decyzji wydanej w trybie szczególnym – ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz.745) - kwota podatku akcyzowego uległa zmianie z kwoty [...] zł na [...] zł ([...] zł podatku wynikającego z decyzji [...] r. – [...] zł nadpłaty określonej w decyzji z [...] r. = [...] zł podatku istotnie należnego). Przyjęcie, że zmiana wysokości podatku akcyzowego dokonana na skutek stwierdzenia nadpłaty nie ma wpływu na podstawę obliczenia podatku od towarów i usług tylko na tej podstawie, że decyzja z [...] r. nie została formalnie wzruszona jest nie do zaakceptowania.
Po pierwsze, byłoby to nieracjonalne i nielogiczne, zakładałoby bowiem, że kwota tego samego podatku (akcyzowego) z tego samego tytułu (importu samochodu marki [...] o wskazanym numerze nadwozia) może wynosić jednocześnie dwie różne kwoty stosownie do treści dwóch odrębnych decyzji, funkcjonujących jednocześnie w obrocie prawnym.
Po wtóre, przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do sytuacji, gdy podstawą obliczenia podatku od towarów i usług byłaby nadpłata w podatku akcyzowym czyli podatek nadpłacony lub zapłacony nienależnie, zatem podatnik byłby zobowiązany do zapłaty podatku od podatku, który de facto na nim nie ciążył.
Po trzecie wreszcie, stałoby to w sprzeczności z orzecznictwem NSA, który w wyroku z 18.11.2011r. sygn. akt I FSK 93/11 stwierdził, że zwrot nadpłaty dokonany w trybie ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym (...) modyfikuje wielkość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i w konsekwencji zmniejsza podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten z podanych wyżej względów w pełni podziela.
Stosownie do art. 240 § 1 pkt 7 O.p., stanowiącego podstawę prawną wniosku skarżącego z [...] r., sprecyzowanego pismem z [...] r., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Odnosząc treść powołanego przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że sprawa wymiaru podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego dokonanego przez skarżącego została zakończona decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z [...]r. Ta została wydana na podstawie decyzji w kwestii wymiaru podatku akcyzowego z [...] r., a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zostało następnie zmienione w sposób mający wpływ na treść decyzji określającej kwotę podatku od towarów i usług, albowiem na skutek wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku akcyzowym zmniejszyła się kwota tego podatku, stanowiąca podstawę określenia podatku od towarów i usług.
W ocenie Sądu orzekającego wskazane w przytoczonym przepisie przesłanki wznowienia postępowania zostały zatem w niniejszej sprawie spełnione.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji weźmie zatem pod uwagę powyższe stwierdzenia i wobec istnienia warunków wznowienia, dokona rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej z ich uwzględnieniem.
Ponieważ Sąd w składzie tu orzekającym stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 240 § 1 pkt 7 O.p. uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Natomiast koszty postępowania w kwocie 457 zł (200 zł – wpis sądowy, 240 zł – koszty zastępstwa procesowego i 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa) Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej stosownie do art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), a także zgodnie z art.1 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz.1635 ze zm.) w zw. z częścią IV załącznika do tej ustawy w/s wykazu przedmiotów i opłaty skarbowej, stawek tej opłaty oraz zwolnień.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło