III SA/Gl 1412/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-09-05
Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Orzepowska-Kyć, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która przyjęła na przechowanie samochód z zagranicznymi tablicami rejestracyjnymi i dowodem rejestracyjnym, może być uznana za dłużnika solidarnego zobowiązanego do zapłaty należności celnych i podatkowych, jeśli samochód został wcześniej usunięty spod dozoru celnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która przyjęła na przechowanie samochód z zagranicznymi tablicami rejestracyjnymi i dowodem rejestracyjnym, może być uznana za dłużnika solidarnego zobowiązanego do zapłaty należności celnych i podatkowych, jeśli samochód został wcześniej usunięty spod dozoru celnego. Działanie polegające na przyjęciu na przechowanie pojazdu, który został usunięty spod dozoru celnego, jest wystarczającą przesłanką do uznania tej osoby za dłużnika, nawet jeśli nie wprowadziła ona pojazdu na polski obszar celny ani go nie zakupiła, pod warunkiem, że przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć o jego statusie celnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych o wymierzeniu należności celnych i podatkowych J. G. w związku z nielegalnym wprowadzeniem samochodu na polski obszar celny. Organ pierwszej instancji uznał, że samochód został nielegalnie wprowadzony, a J. G. i L. S. są dłużnikami solidarnymi. Dyrektor Izby Celnej uchylił częściowo decyzję, uznając, że samochód został usunięty spod dozoru celnego, co spowodowało powstanie długu celnego, i utrzymał odpowiedzialność J. G. jako dłużnika. J. G. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie prawa i błędną interpretację przepisów, twierdząc, że nie wprowadził samochodu na teren Polski ani go nie kupił, a jedynie przyjął na przechowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant st. ref. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług 1. oddala skargę, 2. przyznaje od skarbu państwa na rzecz adwokata M. W. z Kancelarii Adwokackiej s.c. w G. kwotę [...]zł ( słownie: [...] złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, powiększoną o podatek od towarów i usług (stawka 22 %) w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) oraz kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu poniesionych wydatków.
Naczelnik Urzędu celnego w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] orzekł, że :
- samochód osobowy marki [...]– rok produkcji [...]r. - został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny,
- nielegalne wprowadzenie ww. samochodu skutkowało powstaniem w dniu [...] r. długu celnego oraz należności podatkowych w kwotach: cło - [...] zł, podatek akcyzowy – [...] zł i podatek od towarów i usług [...] zł. Jako podmioty zobowiązane do uiszczenia ww. należności zostali wskazani J. G. i L. S..
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ celny powołał m.in.: art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 9 § 1, art. 13 § 3 pkt 2, art. 29 § 1, art. 38, art. 210 § 1 pkt 1, § 2, § 3 pkt 3, art. 221, art. 222 § 1, § 3, art. 223 § 2, art. 242 § 3 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 3, art. 11c, art. 11f, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), § 7 ust. 2 oraz załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 27, poz. 269) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.623).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w dniu [...] r., do Urzędu Celnego w C. wpłynęły, z Prokuratury Rejonowej w C., materiały dotyczące nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...] – rok produkcji [...]r.
Z materiałów tych wynikało, iż samochód ten stanowił własność obywatela U. A. H., który wyjechał na U., lecz pozostawił samochód na parkingu przed jednym z [...] w C.. Następnie samochód był przechowywany na posesji zamieszkiwanej przez J. G.. W [...]r. samochód zakupił L. S., jednak pisemna umowa kupna-sprzedaży nie została sporządzona. W wyniku dokonanych sprawdzeń ustalono, że samochód, choć posiadał u. tablice rejestracyjne, nie był zarejestrowany na terenie U., a z opinii kryminalistycznej wynikało, iż numer nadwozia nie nosi widocznych śladów ingerencji i jest zgodny z danymi producenta.
W toku prowadzonego postępowania organ celny ustalił ponadto, że przedmiotowy samochód ostatnio był zarejestrowany na terenie N., skąd został wyrejestrowany [...] roku. W wyniku sprawdzeń w bazie komputerowej nie stwierdzono, aby w Urzędzie Celnym w C. została złożona deklaracja uproszczona dotycząca nabycia wewnątrzspólnotowego tego samochodu.
Organ celny podał także, że w dniu [...] r. przesłuchano w charakterze świadka J. G.. Ze złożonych przez niego zeznań wynika, że A. H. w [...] roku, w czasie pobytu w Polsce, jeździł przedmiotowym samochodem. W [...] roku J. G., po rozmowie telefonicznej przeprowadzonej z przebywającym na U. A. H., przyjął na przechowanie samochód, który został mu dostarczony przez I. K. wraz z u. dowodem rejestracyjnym i pozostawionymi w Polsce rzeczami A. H.. W [...] r. J. G. sprzedał przedmiotowy samochód L. S., jednak zgodnie z prośbą A. H., zatrzymał u. dowód oraz tablice rejestracyjne pojazdu. Do samochodu przymocował n. tablice rejestracyjne, które znajdowały się w przechowywanych u niego rzeczach A. H..
Przesłuchany w charakterze świadka, L. S. potwierdził, że zakupił przedmiotowy samochód w [...] roku za kwotę [...] zł. Zeznał także, że nie sporządzono pisemnej umowy, bowiem właściciel pojazdu nie przebywał w Polsce.
Organ celny stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowy samochód został nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny przez nieustaloną osobę. Stosownie zaś do art. 210 § 1 Kodeksu Celnego nielegalne wprowadzenie towarów podlegających należnościom przywozowym powoduje powstanie długu celnego. Z kolei w myśl art. 210 § 3 pkt 3 i art. 221 Kodeksu celnego – J. G. oraz L. S. należało uznać za dłużników solidarnych zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Organ celny, powołując się na art. 222 § 2 i 3 Kodeksu celnego, stwierdził, że dług celny powstał w dniu [...] roku. Określając datę powstania długu organ oparł się na zeznaniach J. G. złożonych w dniu [...] r., z których wynika, iż przedmiotowy samochód został pozostawiony w Polsce przez A. H. przed ponad rokiem.
Organ pierwszej instancji, nie znając ceny transakcyjnej przedmiotowego samochodu określił jego wartość celną przyjmując wartość rynkową podobnego samochodu na podstawie katalogu EUROTAX z [...] roku. Za podstawę obliczeń przyjął wartość rynkową samochodu [...] z [...]r. (ostatni występujący w katalogu rocznik), która została pomniejszona o 10 % za każdy następny rok, co w efekcie dało wartość rynkową samochodu [...] rocznik [...] w wysokości [...] zł. Kwotę tę następnie pomniejszył o 10 % marżę, podatek VAT (22 %), i podatek akcyzowy (65 %), uzyskując wartość samochodu w kwocie [...] zł na podstawie której wyliczył należne cło. Do określenia cła przyjął stawkę celną autonomiczną w wysokości 35 %, lecz nie mniej niż 2 500 EUR za sztukę. Kwotę długu celnego otrzymano mnożąc 2500 EUR przez kurs waluty w chwili jego powstania – [...] roku. Następnie określił należny podatek akcyzowy w wysokości 65 % oraz podatek od towarów i usług w wysokości 22 %.
Naczelnik Urzędu Celnego podał również, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r., sygn. akt P 9/04 umorzone zostało postępowania karne skarbowe, bowiem z końcem 2004 r. nastąpiło przedawnienie karalności czynu zabronionego, określonego w art. 86 Kodeksu karnego skarbowego.
W odwołaniu od tej decyzji J. G. stwierdził, że jest ona przedwczesna i w całości nietrafna.
Podniósł, że przed Sądem Okręgowym w C. toczy się postępowanie, sygn. akt [...], które ma na celu ustalenie, kto wprowadził na polski obszar celny przedmiotowy samochód, dlatego do czasu zakończenia tego postępowania nie jest możliwe obciążanie go należnościami celnym. Dodał, że nie wprowadził samochodu na polski obszar celny, a zatem nie może być obciążony kosztami określonymi przez organ celny.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623 ze zm.) oraz m. in. art. 2 § 2, art. 13 § 1, art.29 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 38, art. 91 § 1, art. 92 § 2, art. 145 § 1 i § 3, art. 148 pkt 1 i 2, art. 211 § 1, § 2 i § 3, art. 222 § 3, art. 223 § 3, art. 242 § 3 i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. w Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz.802) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej powstania długu celnego, wartości celnej towaru oraz kwoty należności celno-podatkowych i orzekł, że: jest art. 210 § 1 pkt 1, § 2, § 3 pkt 3... winno być art. 211 § 1, § 2, § 3 pkt 3..., samochód marki [...] rok produkcji [...] został usunięty spod dozoru celnego, co spowodowało powstanie z mocy prawa długu celnego oraz należności podatkowych w wysokości łącznej [...] zł. Jednocześnie stwierdził, że zgodnie z art. 242 § 3 Kodeksu celnego od dnia powstania długu celnego, tj. [...] r. od kwoty cła ([...] zł) pobiera się odsetki według zasad i wysokości określonej w przepisach dotyczących odsetek za zwłokę od należności podatkowych.
Po dokonaniu oceny materiału dowodowego zgromadzonego odwoławczy zauważył, że sprawa dotyczy długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a zatem zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, należało zastosować przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny.
Następnie wyjaśnił, że celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy i jej rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy. Zauważył, że w sprawie elementem niebudzącym wątpliwości jest fakt, iż J. G. był w posiadaniu samochodu osobowego marki [...]– rok produkcji [...]. Pojazd ten należał do obywatela U. A. H., który po opuszczeniu Polski poprosił J. G. o przechowanie tego pojazdu. J. G. wyraził na to zgodę i przyjął pojazd wraz z kluczykami oraz u. dowodem rejestracyjnym. Następnie samochód został w [...] r. sprzedany L. S.. Dodał, że przedmiotowy pojazd nie figuruje w ogólnopolskiej bazie jako dopuszczony do obrotu.
Organ drugiej instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało kiedy, kto i w jaki sposób wprowadził samochód na polski obszar celny, w związku z czym brak jest przesłanek do stwierdzenia, iż został on nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, a tym samym do zastosowania art. 210 § 1 Kodeksu celnego. Uwzględniając rodzaj towaru będącego przedmiotem postępowania należało przyjąć, że przedmiotowy pojazd został wprowadzony na polski obszar celny przez jedno z "czynnych" przejść granicznych. W takim razie uzasadniony jest pogląd, że pojazd ten został przedstawiony organowi celnemu przez aktualnie nieznaną osobę i zgodnie z przepisami prawa został on ustnie zgłoszony do procedury celnej na zasadach odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. W takim razie należało przyjąć, że dług celny powstał nie z tytułu nielegalnego wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny, a z tytułu jego usunięcia spod dozoru celnego – art. 211 Kodeksu celnego.
Powołując się na § 128 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.), przedstawił warunki dotyczące objęcia towaru procedurą odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Zaznaczył również, że zgodnie z § 130 ust. 1 tego rozporządzenia pojazdy samochodowe mogły być przedmiotem odprawy czasowej pod warunkiem, że zostały przywiezione przez osobę mającą swoją siedzibę lub miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym lub zostały przywiezione przez osobę krajową, przebywającą za granicą w związku z zatrudnieniem, studiami, działalnością naukowo-badawczą lub leczeniem, jeżeli w tym okresie osoby te przybywały na polski obszar celny. Jednakże powinny one zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny.
Odnosząc omawianą regulację do ustalonego w sprawie stanu faktycznego Dyrektor Izby Celnej jeszcze raz podkreślił, że J. G. przyjął na przechowanie samochód osobowy z u. dowodem i numerami rejestracyjnymi, w czasie kiedy właściciel tego samochodu przebywał na terytorium U.. Następnie stwierdził, że J. G. nie był i nie jest osobą uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła w odniesieniu do przedmiotowego samochodu, a zatem należało przyjąć, że był on w posiadaniu pojazdu, który został usunięty spod dozoru celnego. Organ odwoławczy zaakcentował, że J. G. przejmując na przechowanie przedmiotowy samochód, który posiadał u. numery rejestracyjne, powinien być świadomy, że jego status celny nie został uregulowany i ciążą na nim należności celne oraz podatkowe. W konsekwencji uznanie J. G. za dłużnika wynika wprost z treści przepisu art. 211 § 3 Kodeksu celnego.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że organ pierwszej instancji opierając się na zeznaniach złożonych przez J. G. w dniu [...] r., kiedy to stwierdził, że od ponad roku A. H. jest za granicą, przyjął, iż datą powstania długu celnego jest [...] roku. Jednak Dyrektor Izby Celnej stoi na stanowisku, iż właściwym jest przyjęcie daty najpóźniejszej, realnie dającej się udokumentować, tj. [...] roku.
Organ odwoławczy ponownie określił kwotę należności celnych oraz podatkowych przyjmując wartość rynkową przedmiotowego samochodu w wysokosci [...] zł. Po dokonaniu stosownych odliczeń dla określenia wartości celnej przyjął kwotę [...] zł (niższa od określonej przez organ pierwszej instancji). W efekcie łączna kwota należności celnych i podatkowych uległa obniżeniu w stosunku do określonych przez organ pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. G. zarzucił organowi odwoławczemu:
- brak ustosunkowania się do złożonego wniosku z dnia [...] r. o wyjaśnienie podstaw odpowiedzialności za należności celne i podatkowe w związku ze wskazaniem źródeł dowodowych w postaci zeznań świadka, które zostały przesłane wraz z odwołaniem,
- naruszenie przepisów prawa poprzez ich błędną interpretację skutkującą tym, że odpowiada on za należności celne i podatkowe, chociaż nie wprowadził samochodu na polski obszar celny, nie kupił tego samochodu, a tylko grzecznościowo zezwolił na parkowanie na swojej posesji.
Zwrócił uwagę, że do czasu zakupu tego samochodu przez L. S. jego właścicielem był A. H., a zatem organy celne nie miały żadnych podstaw do obciążania go obowiązkiem zapłaty należności celno-podatkowych. Stwierdził także, że Urząd celny w C. powinien ustalić kto nielegalnie wprowadził samochód na polski obszar celny, czego nie uczynił, a z posiadanych przez niego informacji wynika, że samochód został wprowadzony do Polski przez G. M., który następnie odsprzedał pojazd A. H.. W sprawie powinien być również przesłuchany I. K., któremu A. H. zostawił pojazd po wyjeździe z Polski. Skarżący podkreślił, że tylko grzecznościowo zgodził się na przechowanie przedmiotowego samochodu na jego posesji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Dodał, że dopiero w skardze została wskazana osoba, która ewentualnie mogła wprowadzić samochód na polski obszar celny, natomiast do zgłoszonych wniosków (pismo z [...]r.) organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Ponadto zarzucił organom celnym dowolność w ocenie stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego. Wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego oświadczając, że opłaty z tego tytułu nie zostały opłacone w całości.
Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi, a następnie odnosząc się do zarzutów pełnomocnika stwierdził, że prawidłowo zastosowano przepisy prawa celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji.
Powyższe oznacza, że organ odwoławczy w żadnej mierze nie jest związany oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ pierwszej instancji, a także kwalifikacją prawną przyjętą w decyzji pierwszoinstancyjnej.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy ponownie rozstrzygając sprawę, odmiennie od organu pierwszej instancji ocenił skutki prawne wynikające z ustalonego stanu faktycznego, a zatem uchylił w części decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł w tym zakresie co do istoty. Rozstrzygnięcie takie znajduje podstawę prawną w przepisie art. 233 § 1 pkt lit. a Ordynacji podatkowej.
Ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ drugiej instancji, zdaniem Sądu, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej, która jest podstawową zasadą postępowania dowodowego. Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów w sposób dowolny, swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem, określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C.H. Beck 1996r., str. 376-378).
W ocenianej decyzji organ celny przedstawił logiczną argumentację, z której wynika, że przedmiotowy w sprawie samochód został usunięty spod dozoru celnego. Otóż przyjął on, że pojazd został legalnie wprowadzony na polski obszar celny przez jedno z "czynnych" przejść granicznych. W takim razie uzasadniony jest pogląd, że pojazd ten został przedstawiony organowi celnemu przez aktualnie nieznaną osobę i zgodnie z przepisami prawa pojazd został ustnie zgłoszony do procedury celnej na zasadach odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Nie można też zarzucić organowi celnemu, że bezpodstawnie przyjął, iż skarżący nie był uprawniony do korzystania z procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
Następnie pojazd ten był użytkowany na terenie Polski w [...] r. przez obywatela U. A. H., który pod koniec tego roku, prawdopodobnie w [...], wyjechał z Polski i nadal przebywa poza granicą – prawdopodobnie na U.. Dowody uzyskane z przesłuchań świadków nie pozwoliły w sposób jednoznaczny ustalić daty wyjazdu A. H., a zatem przyjęcie przez organ celny, iż było to w dniu [...] r. nie może być potraktowane jako naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Nie można też tracić z pola widzenia, że przyjęcie tej daty skutkowało też określeniem niższych należności celnych i podatkowych. Omawiany ciąg zdarzeń, w ocenie składu orzekającego, upoważniał organ odwoławczy do stwierdzenia, że przedmiotowy samochód został usunięty spod dozoru celnego w dniu [...] roku. Ustalenie w taki sposób daty usunięcia spod dozoru celnego, a zarazem daty powstania długu celnego znajduje podstawę prawną w art. 223 § 3 Kodeksu celnego. W konsekwencji należności celno-podatkowe należało obliczyć według stanu prawnego, obowiązującego w dniu [...] roku.
Skutkiem usunięcia spod dozoru celnego przedmiotowego samochodu, stosownie do treści art. 211 § 1 ustawy Kodeks celny, było powstanie długu celnego, który powstał w dniu usunięcia towaru spod dozoru celnego (§ 2) – w tej sprawie [...] roku.
Skarżący zatem w [...] r. przyjął na przechowanie samochód w stosunku do którego z mocy prawa, już [...] r., powstał dług celny. Trzeba też stwierdzić, że bez znaczenia pozostają motywy jakimi kierował się skarżący przyjmując pojazd na przechowanie. Przyjmując samochód z u. numerami rejestracyjnym powinien się liczyć z tym, iż w stosunku do tego pojazdu nie zostały dopełnione formalności celne na terenie Polski.
W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo orzekł, że stosownie do przepisu art. 211 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego skarżący jest dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty kwoty wynikającej z długu celnego. Za dłużnika należało też uznać uczestnika postępowania, który w [...] r. nabył przedmiotowy samochód. Na mocy art. 221 Kodeksu celnego skarżący i uczestnik postępowania prawidłowo zostali zobowiązani do solidarnego zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego.
W świetle dotychczasowych rozważań bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżący nie wprowadził przedmiotowego samochodu na polski obszar celny, ani go nie zakupił. Wystarczającą przesłanką do uznania go za dłużnika było jego działanie polegające na przyjęciu na przechowanie pojazdu, który został wcześniej usunięty spod dozoru celnego, przy czym z okoliczności sprawy wynika, że przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że pojazd został usunięty spod dozoru celnego.
Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie może brać pod uwagę okoliczności, które zaistniały po je wydaniu. Nie może zatem uwzględnić skargi z tego powodu, że skarżący wskazuje w skardze osobę, która ewentualnie mogła wprowadzić przedmiotowy pojazd na polski obszar celny bez dopełnienia stosownych formalności. Wyjaśnić tez należy, że zgodnie z art. 273 Kodeksu celnego prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy Kodeks celny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z akt sprawy wynika, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w C. przekazał do Urzędu Celnego w C. materiały dotyczące nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny osobowy marki [...]– rok produkcji [...]r, do odrębnego prowadzenia (vide: postanowienia z dnia [...] r.). Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone, bowiem nastąpiło przedawnienie karalności czynu. To zaś oznacza, że przedmiotem wskazanej przez skarżącego sprawy karnej, prowadzonej przed Sądem Okręgowym w C., jest inny czyn karalny.
Sąd poddał również ocenie kwestie związane z ustaleniem wartości celnej, kwoty cła, a także określeniem należności podatkowych, nie stwierdzając w tym zakresie naruszenia prawa.
W tym stanie sprawy Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił. Na podstawie art. 250 ostatnio powołanej ustawy Sąd przyznał wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi, za udzieloną, lecz nieopłaconą pomoc prawną oraz zwrot poniesionych wydatków.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło